مدارا: تفاوت میان نسخه‌ها

۴ بایت حذف‌شده ،  ‏۲۷ دسامبر ۲۰۲۰
جز
جایگزینی متن - 'قوت' به 'قوت'
جز (جایگزینی متن - 'سعیدیان‌فر، محمد جعفر و ایازی، سید محمد علی، [[فرهنگ‌نامه' به 'سعیدیان‌فر و ایازی، [[فرهنگ‌نامه')
جز (جایگزینی متن - 'قوت' به 'قوت')
خط ۱۵: خط ۱۵:
#{{متن قرآن|وَإِذَا جَاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوءًا بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«و چون مؤمنان به آیات ما، نزد تو آیند بگو: درود بر شما! پروردگارتان بخشایش را بر خویش مقرّر داشته است: چنانچه هر یک از شما از سر نادانی کار بدی انجام دهد، آنگاه از پس آن توبه کند و به راه آید، چنین است که خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره انعام، آیه ۵۴.</ref>.
#{{متن قرآن|وَإِذَا جَاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوءًا بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«و چون مؤمنان به آیات ما، نزد تو آیند بگو: درود بر شما! پروردگارتان بخشایش را بر خویش مقرّر داشته است: چنانچه هر یک از شما از سر نادانی کار بدی انجام دهد، آنگاه از پس آن توبه کند و به راه آید، چنین است که خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره انعام، آیه ۵۴.</ref>.
#{{متن قرآن|فَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقُلْ رَبُّكُمْ ذُو رَحْمَةٍ وَاسِعَةٍ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُهُ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ}}<ref>«پس اگر تو را دروغزن شمرده‌اند، بگو پروردگارتان دارای بخشایشی گسترده است و عذاب وی را از گروه تبهکاران باز نمی‌گردانند» سوره انعام، آیه ۱۴۷.</ref>.
#{{متن قرآن|فَإِنْ كَذَّبُوكَ فَقُلْ رَبُّكُمْ ذُو رَحْمَةٍ وَاسِعَةٍ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُهُ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِينَ}}<ref>«پس اگر تو را دروغزن شمرده‌اند، بگو پروردگارتان دارای بخشایشی گسترده است و عذاب وی را از گروه تبهکاران باز نمی‌گردانند» سوره انعام، آیه ۱۴۷.</ref>.
#{{متن قرآن|وَمِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ وَيَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ قُلْ أُذُنُ خَيْرٍ لَكُمْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ وَرَحْمَةٌ لِلَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref>«و برخی از ایشان کسانی هستند که پیغمبر را آزار می‌کنند و می‌گویند او خوش‌باور است؛ بگو سخن نیوش خوبی برای شماست که به خداوند ایمان و مؤمنان را باور دارد و برای آن دسته از شما که ایمان آورده‌اند رحمت است و برای آن کسان که به فرستاده خداوند آزار می‌رسانند عذابی دردناک خواهد بود» سوره توبه، آیه ۶۱.</ref>. '''نکته''': یکی از ویژگی‌های برجسته [[اخلاقی]] [[پیامبر]] گوش دادن به سخن دیگران بود که با [[مدارا]] و [[مهربانی]] انجام میگرفت و افراد [[منافق]] و فرصت‌طلب این را نشانه خوش‌باوری [[پیامبر]] می‌دانستند و [[خداوند]] این مسئله را این‌گونه بیان می‌کند: از آنها کسانی هستند که [[پیامبر]] را [[آزار]] می‌دهند و می‌گویند: او [[آدم]] خوش‌باوری است {{متن قرآن|وَمِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ وَيَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ}} آنها در [[حقیقت]] یکی از نقاط [[قوت]] [[پیامبر]]، به عنوان نقطه [[ضعف]] نشان می‌دادند. و [[پیامبر]] را [[انسانی]] که فقط گوش است معرفی میکردند لذا [[خدا]] بلافاصله اضافه می‌کند که: به آنها بگو: اگر [[پیامبر]] گوش به سخنان شما فرا می‌دهد با شما [[مدارا]] می‌کند - و عذرتان را می‌پذیرد، و به [[گمان]] شما یک [[آدم]] گوشی است - این به نفع شماست {{متن قرآن|قُلْ أُذُنُ خَيْرٍ لَكُمْ}} زیرا از این طریق آبروی شما را [[حفظ]] کرده، و شخصیتتان را [[خرد]] نمی‌کند [[عواطف]] شما را جریحه‌دار نمی‌سازد، و برای [[حفظ]] [[محبت]] و [[اتحاد]] و [[وحدت]] شما از این طریق کوشش می‌کند، در حالی که اگر او فوراً پرده‌ها را بالا می‌زد، و [[دروغگویان]] را رسوا می‌کرد، دردسر فراوانی برای شما فراهم می‌آمد. سپس برای این که عیب‌جویان از این سخن [[سوء]] استفاده نکنند، و آن را دستاویز قرار ندهند، چنین اضافه می‌کند: او به [[خدا]] و فرمان‌های او [[ایمان]] دارد، و به سخنان [[مؤمنان راستین]] گوش فرا می‌دهد، و آن را می‌پذیرد و به آن ترتیب اثر می‌دهد {{متن قرآن|يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ}} یعنی در واقع [[پیامبر]]{{صل}} دو گونه برنامه دارد: یکی برنامه [[حفظ]] ظاهر و جلوگیری از پرده‌دری، و دیگری در مرحله عمل، در مرحله اول به سخنان همه گوش فرا می‌دهد، و ظاهرا [[انکار]] نمی‌کند، ولی در [[مقام عمل]] تنها توجه او به فرمانهای [[خدا]] و پیشنهادها و سخنان [[مؤمنان راستین]] است، و یک [[رهبر]] واقع بین باید چنین باشد، و [[تأمین منافع]] [[جامعه]] جز از این راه ممکن نیست لذا بلافاصله می‌فرماید: او [[رحمت]] برای [[مؤمنان]] شماست {{متن قرآن|وَرَحْمَةٌ لِلَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ}} تنها چیزی که در اینجا باقی می‌ماند این است که نباید آنها که [[پیامبر]]{{صل}} را با این سخنان خود ناراحت می‌کنند و از او [[عیب‌جویی]] می‌نمایند، [[تصور]] کنند که بدون [[مجازات]] خواهند ماند. لذا در پایان [[آیه]] می‌فرماید: آنها که به [[رسول خدا]]{{صل}} [[آزار]] می‌رسانند عذابی دردناک دارند {{متن قرآن|وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref>برگزیده تفسیر نمونه، ج۲، ص۲۲۲.</ref>.
#{{متن قرآن|وَمِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ وَيَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ قُلْ أُذُنُ خَيْرٍ لَكُمْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ وَرَحْمَةٌ لِلَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref>«و برخی از ایشان کسانی هستند که پیغمبر را آزار می‌کنند و می‌گویند او خوش‌باور است؛ بگو سخن نیوش خوبی برای شماست که به خداوند ایمان و مؤمنان را باور دارد و برای آن دسته از شما که ایمان آورده‌اند رحمت است و برای آن کسان که به فرستاده خداوند آزار می‌رسانند عذابی دردناک خواهد بود» سوره توبه، آیه ۶۱.</ref>. '''نکته''': یکی از ویژگی‌های برجسته [[اخلاقی]] [[پیامبر]] گوش دادن به سخن دیگران بود که با [[مدارا]] و [[مهربانی]] انجام میگرفت و افراد [[منافق]] و فرصت‌طلب این را نشانه خوش‌باوری [[پیامبر]] می‌دانستند و [[خداوند]] این مسئله را این‌گونه بیان می‌کند: از آنها کسانی هستند که [[پیامبر]] را [[آزار]] می‌دهند و می‌گویند: او [[آدم]] خوش‌باوری است {{متن قرآن|وَمِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ وَيَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ}} آنها در [[حقیقت]] یکی از نقاط قوت [[پیامبر]]، به عنوان نقطه [[ضعف]] نشان می‌دادند. و [[پیامبر]] را [[انسانی]] که فقط گوش است معرفی میکردند لذا [[خدا]] بلافاصله اضافه می‌کند که: به آنها بگو: اگر [[پیامبر]] گوش به سخنان شما فرا می‌دهد با شما [[مدارا]] می‌کند - و عذرتان را می‌پذیرد، و به [[گمان]] شما یک [[آدم]] گوشی است - این به نفع شماست {{متن قرآن|قُلْ أُذُنُ خَيْرٍ لَكُمْ}} زیرا از این طریق آبروی شما را [[حفظ]] کرده، و شخصیتتان را [[خرد]] نمی‌کند [[عواطف]] شما را جریحه‌دار نمی‌سازد، و برای [[حفظ]] [[محبت]] و [[اتحاد]] و [[وحدت]] شما از این طریق کوشش می‌کند، در حالی که اگر او فوراً پرده‌ها را بالا می‌زد، و [[دروغگویان]] را رسوا می‌کرد، دردسر فراوانی برای شما فراهم می‌آمد. سپس برای این که عیب‌جویان از این سخن [[سوء]] استفاده نکنند، و آن را دستاویز قرار ندهند، چنین اضافه می‌کند: او به [[خدا]] و فرمان‌های او [[ایمان]] دارد، و به سخنان [[مؤمنان راستین]] گوش فرا می‌دهد، و آن را می‌پذیرد و به آن ترتیب اثر می‌دهد {{متن قرآن|يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ}} یعنی در واقع [[پیامبر]]{{صل}} دو گونه برنامه دارد: یکی برنامه [[حفظ]] ظاهر و جلوگیری از پرده‌دری، و دیگری در مرحله عمل، در مرحله اول به سخنان همه گوش فرا می‌دهد، و ظاهرا [[انکار]] نمی‌کند، ولی در [[مقام عمل]] تنها توجه او به فرمانهای [[خدا]] و پیشنهادها و سخنان [[مؤمنان راستین]] است، و یک [[رهبر]] واقع بین باید چنین باشد، و [[تأمین منافع]] [[جامعه]] جز از این راه ممکن نیست لذا بلافاصله می‌فرماید: او [[رحمت]] برای [[مؤمنان]] شماست {{متن قرآن|وَرَحْمَةٌ لِلَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ}} تنها چیزی که در اینجا باقی می‌ماند این است که نباید آنها که [[پیامبر]]{{صل}} را با این سخنان خود ناراحت می‌کنند و از او [[عیب‌جویی]] می‌نمایند، [[تصور]] کنند که بدون [[مجازات]] خواهند ماند. لذا در پایان [[آیه]] می‌فرماید: آنها که به [[رسول خدا]]{{صل}} [[آزار]] می‌رسانند عذابی دردناک دارند {{متن قرآن|وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref>برگزیده تفسیر نمونه، ج۲، ص۲۲۲.</ref>.
#{{متن قرآن|وَلَا تُجَادِلُوا أَهْلَ الْكِتَابِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِلَّا الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ وَقُولُوا آمَنَّا بِالَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَأُنْزِلَ إِلَيْكُمْ وَإِلَهُنَا وَإِلَهُكُمْ وَاحِدٌ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ}}<ref>«و با اهل کتاب جز به بهترین شیوه چالش مکنید مگر با ستمکاران از ایشان و بگویید: ما به آنچه بر ما و بر شما فرو فرستاده‌اند ایمان آورده‌ایم و خدای ما و خدای شما یکی است و ما فرمانپذیر اوییم» سوره عنکبوت، آیه ۴۶.</ref>.
#{{متن قرآن|وَلَا تُجَادِلُوا أَهْلَ الْكِتَابِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِلَّا الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ وَقُولُوا آمَنَّا بِالَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَأُنْزِلَ إِلَيْكُمْ وَإِلَهُنَا وَإِلَهُكُمْ وَاحِدٌ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ}}<ref>«و با اهل کتاب جز به بهترین شیوه چالش مکنید مگر با ستمکاران از ایشان و بگویید: ما به آنچه بر ما و بر شما فرو فرستاده‌اند ایمان آورده‌ایم و خدای ما و خدای شما یکی است و ما فرمانپذیر اوییم» سوره عنکبوت، آیه ۴۶.</ref>.
#{{متن قرآن|لَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ}}<ref>«نیکی با بدی برابر نیست؛ به بهترین شیوه (دیگران را از چالش با خود) باز دار، ناگاه آن کس که میان تو و او دشمنی است چون دوستی مهربان می‌گردد» سوره فصلت، آیه ۳۴.</ref>. '''نکته''': [[خداوند]] درباره روش [[تبلیغی]] و [[دعوت به توحید]] در برابر [[مخالفان]] و شیوه‌های [[تکذیب]] و [[استهزاء]] آنان میگوید: هرگز [[نیکی]] و [[بدی]] یکسان نیست {{متن قرآن|لَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ}} در حالی که [[مخالفان]] [[حق]] سلاحی جز [[بدگویی]] و [[افترا]] و سخریه و [[استهزاء]] و انواع فشارها و [[ستم‌ها]] ندارند، باید [[سلاح]] شما [[پاکی]] و [[تقوا]] و سخن [[حق]] و [[مدارا]]، [[نرمش]] و [[محبت]] باشد. گر چه [[حسنه]] و [[سیّئه]] مفهوم وسیعی دارد، تمام [[نیکی‌ها]] و [[خوبی‌ها]] و [[خیرات]] و [[برکات]] در مفهوم [[حسنه]] جمع است، همان‌گونه که هر گونه [[انحراف]] و [[زشتی]] و [[عذاب]] در مفهوم [[سیئه]] خلاصه شده است، ولی دراین [[آیه]] شاخه‌ای از -[[حسنه]] و [[سیئه]] - که مربوط به روش‌های [[تبلیغی]] است منظور می‌باشد. سپس میفرماید: [[بدی]] را با [[نیکی]] دفع کن {{متن قرآن|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} به [[وسیله]] [[حق]] [[باطل]] را دفع کن، و با [[حلم]] و [[مدارا]]، [[جهل]] و [[خشونت]] را، و با [[عفو و گذشت]] به مقابله با خشونت‌ها برخیز، هرگز [[بدی]] را با [[بدی]]، و [[زشتی]] را با [[زشتی]] پاسخ مگوی، که این روش انتقام‌جویان است و موجب [[لجاجت]] و سرسختی [[منحرفان]] می‌گردد در پایان ### [[313]]### به [[فلسفه]] عمیق این برنامه در یک جمله کوتاه اشاره کرده، می‌فرماید: ناگاه خواهی دید همان کس که میان تو و او [[دشمنی]] است گویی [[دوست]] گرم و صمیمی است {{متن قرآن|فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ}}.
#{{متن قرآن|لَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ}}<ref>«نیکی با بدی برابر نیست؛ به بهترین شیوه (دیگران را از چالش با خود) باز دار، ناگاه آن کس که میان تو و او دشمنی است چون دوستی مهربان می‌گردد» سوره فصلت، آیه ۳۴.</ref>. '''نکته''': [[خداوند]] درباره روش [[تبلیغی]] و [[دعوت به توحید]] در برابر [[مخالفان]] و شیوه‌های [[تکذیب]] و [[استهزاء]] آنان میگوید: هرگز [[نیکی]] و [[بدی]] یکسان نیست {{متن قرآن|لَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ}} در حالی که [[مخالفان]] [[حق]] سلاحی جز [[بدگویی]] و [[افترا]] و سخریه و [[استهزاء]] و انواع فشارها و [[ستم‌ها]] ندارند، باید [[سلاح]] شما [[پاکی]] و [[تقوا]] و سخن [[حق]] و [[مدارا]]، [[نرمش]] و [[محبت]] باشد. گر چه [[حسنه]] و [[سیّئه]] مفهوم وسیعی دارد، تمام [[نیکی‌ها]] و [[خوبی‌ها]] و [[خیرات]] و [[برکات]] در مفهوم [[حسنه]] جمع است، همان‌گونه که هر گونه [[انحراف]] و [[زشتی]] و [[عذاب]] در مفهوم [[سیئه]] خلاصه شده است، ولی دراین [[آیه]] شاخه‌ای از -[[حسنه]] و [[سیئه]] - که مربوط به روش‌های [[تبلیغی]] است منظور می‌باشد. سپس میفرماید: [[بدی]] را با [[نیکی]] دفع کن {{متن قرآن|ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}} به [[وسیله]] [[حق]] [[باطل]] را دفع کن، و با [[حلم]] و [[مدارا]]، [[جهل]] و [[خشونت]] را، و با [[عفو و گذشت]] به مقابله با خشونت‌ها برخیز، هرگز [[بدی]] را با [[بدی]]، و [[زشتی]] را با [[زشتی]] پاسخ مگوی، که این روش انتقام‌جویان است و موجب [[لجاجت]] و سرسختی [[منحرفان]] می‌گردد در پایان ### [[313]]### به [[فلسفه]] عمیق این برنامه در یک جمله کوتاه اشاره کرده، می‌فرماید: ناگاه خواهی دید همان کس که میان تو و او [[دشمنی]] است گویی [[دوست]] گرم و صمیمی است {{متن قرآن|فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ}}.
۲۲۴٬۸۴۸

ویرایش