آزادی در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'آشکار' به 'آشکار'
جز (جایگزینی متن - '{{یادآوری پانویس}} ' به '')
جز (جایگزینی متن - 'آشکار' به 'آشکار')
خط ۱۵۶: خط ۱۵۶:
==راه های کسب [[آزادی]]==
==راه های کسب [[آزادی]]==
*[[آزادی]] هدیه‌ای [[الهی]] است که [[مسلمانان]] موظّفند در صورت سلب آن از سوی ستم‌گران، جهت کسب آن بکوشند. [[قرآن]] در این زمینه راه‌هایی را برای کسب [[آزادی]] بیان فرموده که عبارتند از:
*[[آزادی]] هدیه‌ای [[الهی]] است که [[مسلمانان]] موظّفند در صورت سلب آن از سوی ستم‌گران، جهت کسب آن بکوشند. [[قرآن]] در این زمینه راه‌هایی را برای کسب [[آزادی]] بیان فرموده که عبارتند از:
#'''[[جهاد]]:'''[[هدف]] از [[تشریع]] [[جهاد]]، رساندن [[پیام]] [[توحید]] و گسترش عبودیّت [[خدا]]<ref>من [[وحی]] القرآن، ج ۵ ، ص ۴۸.</ref>، وسیله‌ای برای [[حفظ نظام]] [[الهی]] [[اسلام]]<ref>فی ظلال، ج ۱، ص ۲۹۵؛ من [[وحی]] القرآن، ج ۱۱، ص ۸۳.</ref>، حاکمیّت [[حق]] و [[عدالت]]<ref>من وحی القرآن، ج ۷، ص ۳۵۳.</ref>، نابودی [[ستم]] و [[استبداد]]<ref>فی‌ ظلال، ج ۱، ص ۲۹۱ ـ ۲۹۴؛ المنیر، ج ۳، ص ۲۴؛ من‌ وحی‌ القرآن، ج ۷، ص ۳۵۳ و ج ۱۶، ص ۸۱.</ref>، گسترش [[امنیّت]] و [[آرامش]]<ref>فی ظلال، ج ۱، ص ۲۹۱؛ من وحی القرآن، ج ۱۶، ص ۸۲.</ref>، رفع موانع [[آزادی]] [[انسان‌ها]]<ref>الفرقان، ج ۵ و ۶ ، ص ۱۷۹ و ۱۸۰؛ المنیر، ج ۳، ص ۲۴.</ref>، [[دفاع]] از [[فطرت]] [[اسیر]] شده آنان<ref>[[المیزان]]، ج ۲، ص ۵۹ ـ ۷۰.</ref> و رهایی [[مستضعفان]] است<ref>الفرقان، ج ۵ و ۶ ، ص ۱۸۰.</ref>؛ بنابراین، [[جهاد]]، [[زمینه‌ساز]] [[دعوت به توحید]] و [[دفاع]] از آن که امری فطری است، و آماده شدن زمینه [[ابلاغ]] [[آشکار]] و آزادانه [[پیام]] [[انبیا]] و [[انتخاب]] آزادانه [[مردم]] و نفی [[بندگی]] غیر، و الغای [[بردگی]] و [[بندگی]] [[بشر]] برای [[بشر]] است و به [[آزادی]] [[انسان]] عینیّت می‌بخشد<ref>فی ظلال، ج ۱، ص ۲۹۵.</ref>؛ بدین‌سان، [[اسلام]]، [[دین]] [[رحمت]]، [[محبّت]]<ref>من وحی القرآن، ج ۷، ص ۳۵۴.</ref>، سعه صدر، [[تسامح]]<ref>من وحی القرآن، ج ۶ ، ص ۶۴.</ref> و [[آرامش]] است و [[جهاد]]، فقط برای نفی [[خشونت]] و تحقّق [[آزادی]] کامل و همه جانبه [[انسان‌ها]]<ref>فی ظلال، ج ۱، ص ۲۹۴.</ref> و یکی از راه‌های کسب [[آزادی]] است و "[[جهاد]] ابتدایی" نیز که [[مسلمانان]] به سوی [[کافران]] رفته، آنان را به پذیرش [[اسلام]] می‌خوانند و موانع غیرمنطقی بر سر راه [[دعوت]] به [[حق]] را با [[جنگ]] از میان برمی‌دارند، به "[[جهاد]] دفاعی" برمی‌گردد؛ لذا غیر [[مسلمانان]] "معاهد" که با [[مسلمانان]] [[پیمان]] دارند و "مهادن" که اهل صلح‌اند و مزاحمتی برای [[مسلمانان]] ندارند و نیز "[[اهل ذمه]]" که در داخل [[کشور اسلامی]] [[زندگی]] می‌کنند، از هرگونه تعرّضی مصونند<ref>[[پیام]] [[قرآن]]، ج ۱۰، ص ۴۰۱.</ref>.
#'''[[جهاد]]:'''[[هدف]] از [[تشریع]] [[جهاد]]، رساندن [[پیام]] [[توحید]] و گسترش عبودیّت [[خدا]]<ref>من [[وحی]] القرآن، ج ۵ ، ص ۴۸.</ref>، وسیله‌ای برای [[حفظ نظام]] [[الهی]] [[اسلام]]<ref>فی ظلال، ج ۱، ص ۲۹۵؛ من [[وحی]] القرآن، ج ۱۱، ص ۸۳.</ref>، حاکمیّت [[حق]] و [[عدالت]]<ref>من وحی القرآن، ج ۷، ص ۳۵۳.</ref>، نابودی [[ستم]] و [[استبداد]]<ref>فی‌ ظلال، ج ۱، ص ۲۹۱ ـ ۲۹۴؛ المنیر، ج ۳، ص ۲۴؛ من‌ وحی‌ القرآن، ج ۷، ص ۳۵۳ و ج ۱۶، ص ۸۱.</ref>، گسترش [[امنیّت]] و [[آرامش]]<ref>فی ظلال، ج ۱، ص ۲۹۱؛ من وحی القرآن، ج ۱۶، ص ۸۲.</ref>، رفع موانع [[آزادی]] [[انسان‌ها]]<ref>الفرقان، ج ۵ و ۶ ، ص ۱۷۹ و ۱۸۰؛ المنیر، ج ۳، ص ۲۴.</ref>، [[دفاع]] از [[فطرت]] [[اسیر]] شده آنان<ref>[[المیزان]]، ج ۲، ص ۵۹ ـ ۷۰.</ref> و رهایی [[مستضعفان]] است<ref>الفرقان، ج ۵ و ۶ ، ص ۱۸۰.</ref>؛ بنابراین، [[جهاد]]، [[زمینه‌ساز]] [[دعوت به توحید]] و [[دفاع]] از آن که امری فطری است، و آماده شدن زمینه [[ابلاغ]] آشکار و آزادانه [[پیام]] [[انبیا]] و [[انتخاب]] آزادانه [[مردم]] و نفی [[بندگی]] غیر، و الغای [[بردگی]] و [[بندگی]] [[بشر]] برای [[بشر]] است و به [[آزادی]] [[انسان]] عینیّت می‌بخشد<ref>فی ظلال، ج ۱، ص ۲۹۵.</ref>؛ بدین‌سان، [[اسلام]]، [[دین]] [[رحمت]]، [[محبّت]]<ref>من وحی القرآن، ج ۷، ص ۳۵۴.</ref>، سعه صدر، [[تسامح]]<ref>من وحی القرآن، ج ۶ ، ص ۶۴.</ref> و [[آرامش]] است و [[جهاد]]، فقط برای نفی [[خشونت]] و تحقّق [[آزادی]] کامل و همه جانبه [[انسان‌ها]]<ref>فی ظلال، ج ۱، ص ۲۹۴.</ref> و یکی از راه‌های کسب [[آزادی]] است و "[[جهاد]] ابتدایی" نیز که [[مسلمانان]] به سوی [[کافران]] رفته، آنان را به پذیرش [[اسلام]] می‌خوانند و موانع غیرمنطقی بر سر راه [[دعوت]] به [[حق]] را با [[جنگ]] از میان برمی‌دارند، به "[[جهاد]] دفاعی" برمی‌گردد؛ لذا غیر [[مسلمانان]] "معاهد" که با [[مسلمانان]] [[پیمان]] دارند و "مهادن" که اهل صلح‌اند و مزاحمتی برای [[مسلمانان]] ندارند و نیز "[[اهل ذمه]]" که در داخل [[کشور اسلامی]] [[زندگی]] می‌کنند، از هرگونه تعرّضی مصونند<ref>[[پیام]] [[قرآن]]، ج ۱۰، ص ۴۰۱.</ref>.
#'''[[هجرت]]:''' [[فلسفه]] [[هجرت]]، به‌دست آوردن [[آزادی]] [[دینی]] و فردی است و [[مسلمانان]] در صورت محرومیّت از [[آزادی]] و قرار گرفتن در حاکمیّت استبدادی که حفظ [[ایمان]] میسور نیست، موظّفند برای به دست آوردن [[آزادی]] [[هجرت]] کنند و در صورت کوتاهی در این [[وظیفه]]، به خویشتن [[ستم]] کرده، مرتکب گناهی بزرگ می‌شوند: {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظَالِمِي أَنفُسِهِمْ قَالُواْ فِيمَ كُنتُمْ قَالُواْ كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الأَرْضِ قَالُواْ أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُواْ فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا }}<ref>  از کسانی که فرشتگان جانشان را در حال ستم به خویش می‌گیرند، می‌پرسند: در چه حال بوده‌اید؟ می‌گویند: ما ناتوان شمرده‌شدگان روی زمین بوده‌ایم. می‌گویند: آیا زمین خداوند (آن‌قدر) فراخ نبود که در آن هجرت کنید؟ بنابراین، سرای (پایانی) اینان دوزخ است و بد پایانه‌ای است؛ سوره نساء، آیه: 97.</ref><ref>المنار، ج ۵ ، ص ۳۶۱؛ من [[وحی]] القرآن، ج ۷، ص ۴۱۸.</ref> به [[مهاجر]]، [[وعده]] [[گشایش]] و در صورت فرا رسیدن [[مرگ]] در این راه، [[وعده]] [[آمرزش]] داده شده است: {{متن قرآن|وَمَن يُهَاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَجِدْ فِي الأَرْضِ مُرَاغَمًا كَثِيرًا وَسَعَةً وَمَن يَخْرُجْ مِن بَيْتِهِ مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا }}<ref>  و هر کس در راه خداوند هجرت گزیند، در زمین سرپناه‌های فراوان و گستردگی (در روزی) خواهد یافت و هر که از خانه خویش برای هجرت به سوی خداوند و پیامبرش برون آید سپس مرگ او را دریابد؛ بی‌گمان پاداش او بر عهده خداوند است و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است، سوره نساء، آیه: 100.</ref> بنابراین، [[زمین]] [[خدا]] گسترده و [[هجرت]] برای کسب [[آزادی]] و [[عزّت]] و [[کرامت انسانی]] که [[خدا]] برای [[بندگان]] مؤمنش قرار داده، [[پسندیده]] است<ref>من [[وحی]] القرآن، ج ۷، ص ۳۵۳و۴۲۲.</ref>.
#'''[[هجرت]]:''' [[فلسفه]] [[هجرت]]، به‌دست آوردن [[آزادی]] [[دینی]] و فردی است و [[مسلمانان]] در صورت محرومیّت از [[آزادی]] و قرار گرفتن در حاکمیّت استبدادی که حفظ [[ایمان]] میسور نیست، موظّفند برای به دست آوردن [[آزادی]] [[هجرت]] کنند و در صورت کوتاهی در این [[وظیفه]]، به خویشتن [[ستم]] کرده، مرتکب گناهی بزرگ می‌شوند: {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ ظَالِمِي أَنفُسِهِمْ قَالُواْ فِيمَ كُنتُمْ قَالُواْ كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الأَرْضِ قَالُواْ أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُواْ فِيهَا فَأُولَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءَتْ مَصِيرًا }}<ref>  از کسانی که فرشتگان جانشان را در حال ستم به خویش می‌گیرند، می‌پرسند: در چه حال بوده‌اید؟ می‌گویند: ما ناتوان شمرده‌شدگان روی زمین بوده‌ایم. می‌گویند: آیا زمین خداوند (آن‌قدر) فراخ نبود که در آن هجرت کنید؟ بنابراین، سرای (پایانی) اینان دوزخ است و بد پایانه‌ای است؛ سوره نساء، آیه: 97.</ref><ref>المنار، ج ۵ ، ص ۳۶۱؛ من [[وحی]] القرآن، ج ۷، ص ۴۱۸.</ref> به [[مهاجر]]، [[وعده]] [[گشایش]] و در صورت فرا رسیدن [[مرگ]] در این راه، [[وعده]] [[آمرزش]] داده شده است: {{متن قرآن|وَمَن يُهَاجِرْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ يَجِدْ فِي الأَرْضِ مُرَاغَمًا كَثِيرًا وَسَعَةً وَمَن يَخْرُجْ مِن بَيْتِهِ مُهَاجِرًا إِلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا }}<ref>  و هر کس در راه خداوند هجرت گزیند، در زمین سرپناه‌های فراوان و گستردگی (در روزی) خواهد یافت و هر که از خانه خویش برای هجرت به سوی خداوند و پیامبرش برون آید سپس مرگ او را دریابد؛ بی‌گمان پاداش او بر عهده خداوند است و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است، سوره نساء، آیه: 100.</ref> بنابراین، [[زمین]] [[خدا]] گسترده و [[هجرت]] برای کسب [[آزادی]] و [[عزّت]] و [[کرامت انسانی]] که [[خدا]] برای [[بندگان]] مؤمنش قرار داده، [[پسندیده]] است<ref>من [[وحی]] القرآن، ج ۷، ص ۳۵۳و۴۲۲.</ref>.
#'''[[مقاومت]] و [[صبر]]:''' [[حضرت موسی]]{{ع}} در برابر تهاجم [[فرعون]] به او و پیروانش، یارانش را به [[صبر]] و [[مقاومت]] [[دعوت]] کرد و [[پیروزی]] را در گرو آن دانست: {{متن قرآن|وَقَالَ الْمَلأُ مِن قَوْمِ فِرْعَوْنَ أَتَذَرُ مُوسَى وَقَوْمَهُ لِيُفْسِدُواْ فِي الأَرْضِ وَيَذَرَكَ وَآلِهَتَكَ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبْنَاءَهُمْ وَنَسْتَحْيِي نِسَاءهُمْ وَإِنَّا فَوْقَهُمْ قَاهِرُونَ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ اسْتَعِينُوا بِاللَّهِ وَاصْبِرُواْ إِنَّ الأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَن يَشَاء مِنْ عِبَادِهِ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ }}<ref> و سرکردگان قوم فرعون گفتند: آیا موسی و قومش را وا می‌نهی تا در این سرزمین تبهکاری کنند و (موسی) تو و خدایانت را رها کند؟ گفت: پسرانشان را خواهیم کشت و زنانشان را زنده باز خواهیم نهاد و بی‌گمان ما بر آنان چیره‌ایم.موسی به قوم خود گفت: از خداوند یاری بخواهید و شکیبا باشید، بی‌گمان زمین از آن خداوند است، به هر کس از بندگان خویش که بخواهد به میراث می‌دهد و سرانجام (نیکو) از آن پرهیزگاران است؛ سوره اعراف، آیه: 127 - 128.</ref>
#'''[[مقاومت]] و [[صبر]]:''' [[حضرت موسی]]{{ع}} در برابر تهاجم [[فرعون]] به او و پیروانش، یارانش را به [[صبر]] و [[مقاومت]] [[دعوت]] کرد و [[پیروزی]] را در گرو آن دانست: {{متن قرآن|وَقَالَ الْمَلأُ مِن قَوْمِ فِرْعَوْنَ أَتَذَرُ مُوسَى وَقَوْمَهُ لِيُفْسِدُواْ فِي الأَرْضِ وَيَذَرَكَ وَآلِهَتَكَ قَالَ سَنُقَتِّلُ أَبْنَاءَهُمْ وَنَسْتَحْيِي نِسَاءهُمْ وَإِنَّا فَوْقَهُمْ قَاهِرُونَ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ اسْتَعِينُوا بِاللَّهِ وَاصْبِرُواْ إِنَّ الأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَن يَشَاء مِنْ عِبَادِهِ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ }}<ref> و سرکردگان قوم فرعون گفتند: آیا موسی و قومش را وا می‌نهی تا در این سرزمین تبهکاری کنند و (موسی) تو و خدایانت را رها کند؟ گفت: پسرانشان را خواهیم کشت و زنانشان را زنده باز خواهیم نهاد و بی‌گمان ما بر آنان چیره‌ایم.موسی به قوم خود گفت: از خداوند یاری بخواهید و شکیبا باشید، بی‌گمان زمین از آن خداوند است، به هر کس از بندگان خویش که بخواهد به میراث می‌دهد و سرانجام (نیکو) از آن پرهیزگاران است؛ سوره اعراف، آیه: 127 - 128.</ref>
خط ۱۸۸: خط ۱۸۸:
#{{متن قرآن|وَدَاعِيًا إِلَى اللَّهِ بِإِذْنِهِ وَسِرَاجًا مُنِيرًا}}<ref>«و فراخواننده به خداوند به اذن وی، و چراغی فروزان» سوره احزاب، آیه ۴۶.</ref>. [[وظیفه]] [[پیامبری]] [[دعوت]] گری و نشان دادن چراغ و [[روشنایی]] بخشی است
#{{متن قرآن|وَدَاعِيًا إِلَى اللَّهِ بِإِذْنِهِ وَسِرَاجًا مُنِيرًا}}<ref>«و فراخواننده به خداوند به اذن وی، و چراغی فروزان» سوره احزاب، آیه ۴۶.</ref>. [[وظیفه]] [[پیامبری]] [[دعوت]] گری و نشان دادن چراغ و [[روشنایی]] بخشی است
#{{متن قرآن|رُسُلًا مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ وَكَانَ اللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا}}<ref>«پیامبرانی نویدبخش و هشدار دهنده تا پس از این پیامبران برای مردم بر خداوند حجتی نباشد و خداوند پیروزمندی فرزانه است» سوره نساء، آیه ۱۶۵.</ref>. تا آنجا [[تبلیغ]] و [[بشارت]] و [[انذار]] می‌دهد که [[حجت]] را بر دیگران تمام کند
#{{متن قرآن|رُسُلًا مُبَشِّرِينَ وَمُنْذِرِينَ لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ وَكَانَ اللَّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا}}<ref>«پیامبرانی نویدبخش و هشدار دهنده تا پس از این پیامبران برای مردم بر خداوند حجتی نباشد و خداوند پیروزمندی فرزانه است» سوره نساء، آیه ۱۶۵.</ref>. تا آنجا [[تبلیغ]] و [[بشارت]] و [[انذار]] می‌دهد که [[حجت]] را بر دیگران تمام کند
#{{متن قرآن|فَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ}}<ref>«و آیا جز پیام‌رسانی آشکار بر عهده پیامبران است؟» سوره نحل، آیه ۳۵.</ref>. وظیفه‌ای جز رساندن [[پیام]] به صورت [[آشکار]] ندارد
#{{متن قرآن|فَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ}}<ref>«و آیا جز پیام‌رسانی آشکار بر عهده پیامبران است؟» سوره نحل، آیه ۳۵.</ref>. وظیفه‌ای جز رساندن [[پیام]] به صورت آشکار ندارد
#{{متن قرآن|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}<ref>«(مردم را) به راه پروردگارت با حکمت و پند نیکو فرا خوان و با آنان با روشی که بهتر باشد چالش ورز!» سوره نحل، آیه ۱۲۵.</ref>. روش او در [[دعوت]] (به جای [[زور]] و تحکم و [[خشونت]]) با [[حکمت]] و [[موعظه]] [[نیک]] و در صورت جدال، جدال احسن است.
#{{متن قرآن|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ}}<ref>«(مردم را) به راه پروردگارت با حکمت و پند نیکو فرا خوان و با آنان با روشی که بهتر باشد چالش ورز!» سوره نحل، آیه ۱۲۵.</ref>. روش او در [[دعوت]] (به جای [[زور]] و تحکم و [[خشونت]]) با [[حکمت]] و [[موعظه]] [[نیک]] و در صورت جدال، جدال احسن است.
#{{متن قرآن|قُلْ هَذِهِ سَبِيلِي أَدْعُو إِلَى اللَّهِ عَلَى بَصِيرَةٍ أَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِي}}<ref>«بگو: این راه من است که با بینش به سوی خداوند فرا می‌خوانم، من و (نیز) هر کس که پیرو من است» سوره یوسف، آیه ۱۰۸.</ref>. [[راهنمایی]] و [[هدایت]] و [[دعوت]] به [[بصیرت]] روش اصلی [[پیامبر]]
#{{متن قرآن|قُلْ هَذِهِ سَبِيلِي أَدْعُو إِلَى اللَّهِ عَلَى بَصِيرَةٍ أَنَا وَمَنِ اتَّبَعَنِي}}<ref>«بگو: این راه من است که با بینش به سوی خداوند فرا می‌خوانم، من و (نیز) هر کس که پیرو من است» سوره یوسف، آیه ۱۰۸.</ref>. [[راهنمایی]] و [[هدایت]] و [[دعوت]] به [[بصیرت]] روش اصلی [[پیامبر]]
۲۲۵٬۰۱۵

ویرایش