←آیه قرآن
| خط ۱۰۰: | خط ۱۰۰: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
[[آیات]]، جمع [[آیه]] است. [[اهل]] لغت در ریشه و مبدأ اشتقاق آن "اَ یَ یَ"، "ا و ی"، "أ أ ی" را احتمال داده و این احتمالهای را به تفصیل بررسی کردهاند. [[خلیل]]<ref>ترتیب العین، ص ۶۳، «أیا».</ref>، [[ابنفارس]]<ref>مقاییس، ج ۱، ص ۱۶۸، «ای ی».</ref>، [[جوهری]]<ref>الصحاح، ج ۶، ص ۲۲۷۵، «ایا».</ref> و [[ابنمنظور]]<ref>لسانالعرب، ج ۱، ص ۲۸۲، «ایا».</ref> برای آیه، معانی گوناگونی چون قصد، مکث و [[انتظار]]، [[جماعت]] و شگفتی را گفتهاند؛ ولی همه آنان یکی از معانی آیه را علامت و نشانه دانستهاند. [[راغب]] میگوید: آیه به معنای علامتِ آشکارِ ملازم با چیز [[پنهان]] است؛ بهگونهای که [[انسان]] با [[آگاهی]] از آن علامت، به چیز پنهان نیز دست مییابد؛ مانند [[نشانه]] [[راه]] که با دیدن آن، راه آشکار میشود<ref> مفردات، ص ۱۰۱، «ای».</ref>. در [[قرآن]]، آیه، آیتین و آیات ۳۸۲ بار آمده است. [[مفسّران]] برای آیه در قرآن، معانی گوناگونی گفتهاند؛ ولی گویا میتوان آن را در همه این موارد به معنای علامت و نشانه دانست. مصادیق آیه در قرآن بدین قرار است:<ref>[[علی خراسانی|خراسانی، علی]]، [[آیات خدا - خراسانی (مقاله)| مقاله «آیات خدا»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref> | [[آیات]]، جمع [[آیه]] است. [[اهل]] لغت در ریشه و مبدأ اشتقاق آن "اَ یَ یَ"، "ا و ی"، "أ أ ی" را احتمال داده و این احتمالهای را به تفصیل بررسی کردهاند. [[خلیل]]<ref>ترتیب العین، ص ۶۳، «أیا».</ref>، [[ابنفارس]]<ref>مقاییس، ج ۱، ص ۱۶۸، «ای ی».</ref>، [[جوهری]]<ref>الصحاح، ج ۶، ص ۲۲۷۵، «ایا».</ref> و [[ابنمنظور]]<ref>لسانالعرب، ج ۱، ص ۲۸۲، «ایا».</ref> برای آیه، معانی گوناگونی چون قصد، مکث و [[انتظار]]، [[جماعت]] و شگفتی را گفتهاند؛ ولی همه آنان یکی از معانی آیه را علامت و نشانه دانستهاند. [[راغب]] میگوید: آیه به معنای علامتِ آشکارِ ملازم با چیز [[پنهان]] است؛ بهگونهای که [[انسان]] با [[آگاهی]] از آن علامت، به چیز پنهان نیز دست مییابد؛ مانند [[نشانه]] [[راه]] که با دیدن آن، راه آشکار میشود<ref> مفردات، ص ۱۰۱، «ای».</ref>. در [[قرآن]]، آیه، آیتین و آیات ۳۸۲ بار آمده است. [[مفسّران]] برای آیه در قرآن، معانی گوناگونی گفتهاند؛ ولی گویا میتوان آن را در همه این موارد به معنای علامت و نشانه دانست. مصادیق آیه در قرآن بدین قرار است:<ref>[[علی خراسانی|خراسانی، علی]]، [[آیات خدا - خراسانی (مقاله)| مقاله «آیات خدا»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref> | ||
===[[آیه قرآن]]=== | ===[[آیه]] [[قرآن]]=== | ||
{{متن قرآن|مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ }}<ref>«برخی از آن، آیات «محکم» (/ استوار/ یک رویه) اند» سوره آل عمران، آیه ۷.</ref>. [[آیات قرآن]] را از آن رو آیه گفتهاند که مضمون آن، بیان آیات [[تکوینی]]، [[معارف]] و احکامی است که نشانِ [[خدا]] است<ref> المیزان، ج ۱۸، ص ۱۵۹.</ref>. | {{متن قرآن|مِنْهُ آيَاتٌ مُحْكَمَاتٌ }}<ref>«برخی از آن، آیات «محکم» (/ استوار/ یک رویه) اند» سوره آل عمران، آیه ۷.</ref>. [[آیات قرآن]] را از آن رو آیه گفتهاند که مضمون آن، بیان آیات [[تکوینی]]، [[معارف]] و احکامی است که نشانِ [[خدا]] است<ref> المیزان، ج ۱۸، ص ۱۵۹.</ref>. | ||
برخی هم گفتهاند: چون آیه قرآن، نشانه و [[دلیل]] بر سخنی بلند و آموزهای ارجمند است، به آن آیه گفتهاند <ref>مجمعالبیان، ج ۱، ص ۲۰۴.</ref>. یا از این جهت که نشانه جدایی و [[قطع]] [[کلامی]] از [[کلام]] دیگر است<ref> لسانالعرب، ج ۱، ص ۲۸۲، «ایا»؛ مجمعالبیان، ج ۱، ص ۲۰۴.</ref>.<ref>[[علی خراسانی|خراسانی، علی]]، [[آیات خدا - خراسانی (مقاله)| مقاله «آیات خدا»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref> | برخی هم گفتهاند: چون آیه قرآن، نشانه و [[دلیل]] بر سخنی بلند و آموزهای ارجمند است، به آن آیه گفتهاند <ref>مجمعالبیان، ج ۱، ص ۲۰۴.</ref>. یا از این جهت که نشانه جدایی و [[قطع]] [[کلامی]] از [[کلام]] دیگر است<ref> لسانالعرب، ج ۱، ص ۲۸۲، «ایا»؛ مجمعالبیان، ج ۱، ص ۲۰۴.</ref>.<ref>[[علی خراسانی|خراسانی، علی]]، [[آیات خدا - خراسانی (مقاله)| مقاله «آیات خدا»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref> | ||
===[[معجزه]]=== | ===[[معجزه]]=== | ||
{{متن قرآن|أَنِّي قَدْ جِئْتُكُمْ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ أَنِّي أَخْلُقُ لَكُمْ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ فَأَنْفُخُ فِيهِ فَيَكُونُ طَيْرًا بِإِذْنِ اللَّهِ }}<ref>«که من برای شما نشانهای از پروردگارتان آوردهام؛ من برای شما از گل، (انداموارهای) به گونه پرنده میسازم و در آن میدمم، به اذن خداوند پرندهای خواهد شد» سوره آل عمران، آیه ۴۹.</ref> [[راز]] نامگذاری [[معجزه]] به [[آیه]] آن است که نشانه حقّانیّت ادّعای [[پیامبر]] و [[رسالت]] او از جانب [[خدا]] است.<ref>[[علی خراسانی|خراسانی، علی]]، [[آیات خدا - خراسانی (مقاله)| مقاله «آیات خدا»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref> | {{متن قرآن|أَنِّي قَدْ جِئْتُكُمْ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ أَنِّي أَخْلُقُ لَكُمْ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ فَأَنْفُخُ فِيهِ فَيَكُونُ طَيْرًا بِإِذْنِ اللَّهِ }}<ref>«که من برای شما نشانهای از پروردگارتان آوردهام؛ من برای شما از گل، (انداموارهای) به گونه پرنده میسازم و در آن میدمم، به اذن خداوند پرندهای خواهد شد» سوره آل عمران، آیه ۴۹.</ref> [[راز]] نامگذاری [[معجزه]] به [[آیه]] آن است که نشانه حقّانیّت ادّعای [[پیامبر]] و [[رسالت]] او از جانب [[خدا]] است.<ref>[[علی خراسانی|خراسانی، علی]]، [[آیات خدا - خراسانی (مقاله)| مقاله «آیات خدا»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref> | ||