غیبت (گناه کبیره): تفاوت میان نسخه‌ها

غیبت (گناه کبیره) (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۴ ژانویهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۳:۱۳

۸ بایت حذف‌شده ، ‏۲۴ ژانویهٔ ۲۰۲۱

جز

جایگزینی متن - 'آشکار' به 'آشکار'

دیداریویکی‌متن

Wasity

دیوان‌سالاران، مدیران

۲۲۴٬۸۶۴

ویرایش

@@ خط ۱۱: / خط ۱۱: @@
 ==مقدمه==
-[[غیبت]] به‌معنای [[عیب]] کسی را پشت او گفتن و [[بدگویی]] در غیاب کسی است. یاد کردن بدی‌های کسی در غیاب او، به‌شرط آن‌که شخص دارای آن [[بدی‌ها]] باشد، یکی از [[رذایل اخلاقی]] است که در [[فرهنگ دینی]] آسیب‌زننده به افراد و [[جوامع]] معرفی شده است. در تعریف [[غیبت]]، گرچه لغویون و [[فقها]] و علمای [[اخلاق]] تفسیرهای مختلفی ارائه کرده‌اند، اما نقطه عطف همه تعاریف در [[حدیثی]] از [[پیامبر اسلام]] یاد شده است: "([[غیبت]] یعنی) برادرت را یاد کنی به آنچه [[دوست]] ندارد." [[امام علی]] {{ع}} نیز در تعریف [[غیبت]] می‎فرماید: "[[غیبت]] یعنی یاد کردن کسی به [[بدی]] در غیاب او و آن، جهد فرد عاجز و ناتوان است"<ref>{{متن حدیث|الْغِيبَةُ جُهْدُ الْعَاجِزِ}}؛ غررالحکم، ۱ / ۱۶۸</ref>. یادکرد [[انسان‌ها]] از یکدیگر به روش‌های گوناگون شکل می‌گیرد: نخست، یادکرد از افراد با ذکر [[کمالات]] و کارهای مثبت؛ دوم، یاد کردن از اوصاف و کارهای عادی و روزمره؛ سوم، یادکرد [[عیوب]] و ضعف‌ها و کارهای زشتی که بر دیگران پوشیده است. گونه سوم در دایره معانی [[غیبت]] قرار می‌گیرد. دو گونه اول در صورتی [[غیبت]] است که فرد به ذکر آن [[رضایت]] نداشته باشد. [[رذیلت]] [[غیبت]] فقط شامل زبان نمی‌شود، بلکه گاه [[انسان‌ها]] را [[رفتار]] و کردارشان [[عیب]] و [[نقص]] کسی را [[آشکار]] می‌کنند. در این صورت نیز، شخص مرتکب این [[گناه کبیره]] شده است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۹۸- ۵۹۹.</ref>.
+[[غیبت]] به‌معنای [[عیب]] کسی را پشت او گفتن و [[بدگویی]] در غیاب کسی است. یاد کردن بدی‌های کسی در غیاب او، به‌شرط آن‌که شخص دارای آن [[بدی‌ها]] باشد، یکی از [[رذایل اخلاقی]] است که در [[فرهنگ دینی]] آسیب‌زننده به افراد و [[جوامع]] معرفی شده است. در تعریف [[غیبت]]، گرچه لغویون و [[فقها]] و علمای [[اخلاق]] تفسیرهای مختلفی ارائه کرده‌اند، اما نقطه عطف همه تعاریف در [[حدیثی]] از [[پیامبر اسلام]] یاد شده است: "([[غیبت]] یعنی) برادرت را یاد کنی به آنچه [[دوست]] ندارد." [[امام علی]] {{ع}} نیز در تعریف [[غیبت]] می‎فرماید: "[[غیبت]] یعنی یاد کردن کسی به [[بدی]] در غیاب او و آن، جهد فرد عاجز و ناتوان است"<ref>{{متن حدیث|الْغِيبَةُ جُهْدُ الْعَاجِزِ}}؛ غررالحکم، ۱ / ۱۶۸</ref>. یادکرد [[انسان‌ها]] از یکدیگر به روش‌های گوناگون شکل می‌گیرد: نخست، یادکرد از افراد با ذکر [[کمالات]] و کارهای مثبت؛ دوم، یاد کردن از اوصاف و کارهای عادی و روزمره؛ سوم، یادکرد [[عیوب]] و ضعف‌ها و کارهای زشتی که بر دیگران پوشیده است. گونه سوم در دایره معانی [[غیبت]] قرار می‌گیرد. دو گونه اول در صورتی [[غیبت]] است که فرد به ذکر آن [[رضایت]] نداشته باشد. [[رذیلت]] [[غیبت]] فقط شامل زبان نمی‌شود، بلکه گاه [[انسان‌ها]] را [[رفتار]] و کردارشان [[عیب]] و [[نقص]] کسی را آشکار می‌کنند. در این صورت نیز، شخص مرتکب این [[گناه کبیره]] شده است<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۹۸- ۵۹۹.</ref>.
 [[قرآن کریم]] در سوره حجرات همه [[مؤمنان]] را برادر می‌خواند و شش [[رذیلت اخلاقی]] را که باعث از بین رفتن این [[برادری]] می‌شود یاد می‌کند: [[مسخره کردن]]، [[عیب‌جویی]]، [[لقب]] بد دادن به یکدیگر، سوءظن، تجسس یا [[فضولی]]، [[غیبت]]. میان این رذایل رابطه‌هایی وجود داردو هر یک از آن‌ها می‌تواند باعث ایجاد رذیلت‌های دیگر شود، تعبیر [[قرآن]] درباره شخص غیبت‌کننده، انذاری مهم است. [[خداوند سبحان]] می‌فرماید: بعضی از شما [[غیبت]] بعضی نکند؛ آیا کسی از شما [[دوست]] دارد که گوشت برادر مرده‌اش را بخورد؟ از آن کراهت دارید<ref>{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلا تَجَسَّسُوا وَلا يَغْتَب بَّعْضُكُم بَعْضًا أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَن يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوهُ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَّحِيمٌ }}؛ سوره حجرات، آیه۱۲</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۵۹۹.</ref>.
@@ خط ۱۹: / خط ۱۹: @@
 عجز و [[حقارت]] یکی از ریشه‌های غیبت‌کردن به‌شمار می‌رود که در [[نهج البلاغه]] به آن اشاره شده است. [[علی]] {{ع}} می‌فرماید: [[غیبت]] کردن، تنها [[سلاح]] ناتوان است<ref>{{متن حدیث|الْغِيبَةُ جُهْدُ الْعَاجِزِ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۴۶۱</ref>. نیز در [[خطبه]] ۹۸ می‌فرماید که "بردگان در حضور ارباب [[فرمان]] می‌برند و در غیابش [[غیبت]] می‌کنند"<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۶۰۰.</ref>.
-[[امام]] در فرازهایی، [[رذیلت]] [[غیبت]] را مورد [[نکوهش]] قرار داده است: [[غیبت]] کننده مذموم و مورد [[انتقاد]] و طعن است<ref>غرر الحکم، ۱ / ۱۰۱</ref>؛ شخص [[غیبت]] کننده از نظر پستی در [[جایگاه]] ابدی به خورش سگان [[جهنم]] [[تشبیه]] شده است<ref>{{متن حدیث|ألغَيبَةُ قُوتُ كِلابِ النّارِ}}؛ غرر الحکم، ۱ / ۲۹۸</ref>؛ خودداری از [[غیبت]] [[بندگان]]، نشانه [[عقل]] و [[حکمت]] است<ref>{{متن حدیث|ألعاقل من صان لسانه عن الغيبة}}؛ غرر الحکم، ۱ / ۹۰</ref>؛ [[غیبت]] مایه درد و [[رنج]] عظیم در بین گناه‌کاران در [[عذاب]] اخروی است<ref>غرر الحکم، ۱ / ۳۸۱</ref>؛ [[غیبت]] کننده دشمن‌ترین آفریدگان در برابر [[خداوند]] است<ref>{{متن حدیث|أبغَضُ الخَلائِقِ إلَى اللّه ِ المُغتابُ}}؛ غرر الحکم، ۱ / ۴۲۴</ref>؛ [[غیبت]]، عادت افراد [[پست]] و لئیم است<ref>غرر الحکم، ۴ / ۳۲۲</ref>؛ شناساکننده [[دشمنی]] [[دشمنان]] [[آدمی]]<ref>غرر الحکم، ۵ / ۳۶۰</ref> و نشانه [[آشکار]] بی‌ایمانی<ref>غرر الحکم، ۶ / ۱۵</ref>؛ [[غیبت]] [[نیکان]]، نشانه پست‌ترین پستی است<ref>{{متن حدیث|من أقبح اللّوم غيبة الأخيار}}؛ غرر الحکم، ۲۱</ref>؛ برای [[غیبت]] کننده هیچ نشانه‌ای از [[جوان‌مردی]] و [[انسانیت]] متصور نیست<ref>غرر الحکم، ۳۴۷</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۶۰۰.</ref>.
+[[امام]] در فرازهایی، [[رذیلت]] [[غیبت]] را مورد [[نکوهش]] قرار داده است: [[غیبت]] کننده مذموم و مورد [[انتقاد]] و طعن است<ref>غرر الحکم، ۱ / ۱۰۱</ref>؛ شخص [[غیبت]] کننده از نظر پستی در [[جایگاه]] ابدی به خورش سگان [[جهنم]] [[تشبیه]] شده است<ref>{{متن حدیث|ألغَيبَةُ قُوتُ كِلابِ النّارِ}}؛ غرر الحکم، ۱ / ۲۹۸</ref>؛ خودداری از [[غیبت]] [[بندگان]]، نشانه [[عقل]] و [[حکمت]] است<ref>{{متن حدیث|ألعاقل من صان لسانه عن الغيبة}}؛ غرر الحکم، ۱ / ۹۰</ref>؛ [[غیبت]] مایه درد و [[رنج]] عظیم در بین گناه‌کاران در [[عذاب]] اخروی است<ref>غرر الحکم، ۱ / ۳۸۱</ref>؛ [[غیبت]] کننده دشمن‌ترین آفریدگان در برابر [[خداوند]] است<ref>{{متن حدیث|أبغَضُ الخَلائِقِ إلَى اللّه ِ المُغتابُ}}؛ غرر الحکم، ۱ / ۴۲۴</ref>؛ [[غیبت]]، عادت افراد [[پست]] و لئیم است<ref>غرر الحکم، ۴ / ۳۲۲</ref>؛ شناساکننده [[دشمنی]] [[دشمنان]] [[آدمی]]<ref>غرر الحکم، ۵ / ۳۶۰</ref> و نشانه آشکار بی‌ایمانی<ref>غرر الحکم، ۶ / ۱۵</ref>؛ [[غیبت]] [[نیکان]]، نشانه پست‌ترین پستی است<ref>{{متن حدیث|من أقبح اللّوم غيبة الأخيار}}؛ غرر الحکم، ۲۱</ref>؛ برای [[غیبت]] کننده هیچ نشانه‌ای از [[جوان‌مردی]] و [[انسانیت]] متصور نیست<ref>غرر الحکم، ۳۴۷</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۶۰۰.</ref>.
 [[امام]] {{ع}} در فرازی از [[نهج البلاغه]] در توصیف [[علمای راستین]] صفاتی را بر می‌شمرد که به آن‌ها اشاره می‌شود: بدانید آن گروه از [[بندگان خدا]] که نگه‌دارندگان [[علم]] او هستند، آنچه را باید نگه دارند، نگه می‌دارند و چشمه‌های آن را جاری می‌سازند و به [[یاری]]، با هم هم می‌آمیزند و به [[محبت]] با یکدیگر [[دیدار]] می‌کنند و جام سرشار به یکدیگر می‌نوشانند و سیراب از هم جدا می‌شوند. [[تردید]] و [[بدگمانی]] در آن‌ها راه نیابد و [[غیبت]] را در میانشان راهی نیست<ref>{{متن حدیث|وَ اعْلَمُوا أَنَّ عِبَادَ اللَّهِ الْمُسْتَحْفَظِينَ عِلْمَهُ، يَصُونُونَ مَصُونَهُ وَ يُفَجِّرُونَ عُيُونَهُ، يَتَوَاصَلُونَ بِالْوِلَايَةِ وَ يَتَلَاقَوْنَ بِالْمَحَبَّةِ وَ يَتَسَاقَوْنَ بِكَأْسٍ رَوِيَّةٍ وَ يَصْدُرُونَ بِرِيَّةٍ، لَا تَشُوبُهُمُ الرِّيبَةُ وَ لَا تُسْرِعُ فِيهِمُ الْغِيبَةُ}}؛ نهج البلاغه، خطبه ۲۰۵</ref><ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۲ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۲، ص ۶۰۰.</ref>.