اطاعت حاکم جائر: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'فرد' به 'فرد'
جز (جایگزینی متن - 'مانع' به 'مانع')
جز (جایگزینی متن - 'فرد' به 'فرد')
خط ۱۱۰: خط ۱۱۰:


==جمع‌بندی==
==جمع‌بندی==
از آن‌چه گفته شد این نتیجه به [[دست]] می‌آید که در دیدگاه [[شیعه]]، [[حاکمیت]] از آن [[خداوند]] و کسانی است که [[منصوب]] خاص و عام او هستند. بی‌شک کسی که از هر [[راه]] دیگری [[برگزیده]] شود و یا شرایط لازم را نداشته باشد، از دیدگاه [[شیعه]] [[نامشروع]] است و [[حاکم جائر]] شمرده می‌شود. بنابراین در پی آن مسائلی مانند [[الزام]] [[سیاسی]] و [[اطاعت‌پذیری]] [[شهروندان]] از [[فرامین]] [[حکومتی]] وی به چالش کشیده می‌شود و [[پذیرش]] [[مناصب]] [[حکومتی]] بر [[فرد]] [[حرام]] خواهد بود. بالاتر اینکه در منابع و متون [[شیعه]] ادله‌ای وجود دارد که [[مبارزه]] با چنین حکامی را ضروری شمرده است. [[آیات]]، [[روایات]] و [[سیره اهل بیت]]{{عم}} هریک بر این امر دلالت دارد. کمک و [[همکاری]] با چنین حکامی در قالب‌های مختلف آن [[حرام]] شمرده شده است. [[فقهای شیعه]] به لحاظ اهمیت این بحث، بابی را با عنوان “معونة الظالمین” در متون [[فقهی]] گشوده و مسائل مربوط به آن را بررسی کرده‌اند. از جمله مسائلی که در [[فروع فقهی]] آنان بررسی شده، [[مسافرت]] با [[نیت]] کمک به [[حاکم جائر]] است که آن را [[حرام]] و [[سفر]] [[معصیت]] دانسته‌اند. [[جهاد]] در رکاب [[حاکم جائر]]، یکی دیگر از مسائلی است که [[فقها]] آن را جایز ندانسته‌اند؛ گرچه برخی [[جهاد]] در [[دفاع]] از [[وطن]] را مستثنا کرده‌اند.
از آن‌چه گفته شد این نتیجه به [[دست]] می‌آید که در دیدگاه [[شیعه]]، [[حاکمیت]] از آن [[خداوند]] و کسانی است که [[منصوب]] خاص و عام او هستند. بی‌شک کسی که از هر [[راه]] دیگری [[برگزیده]] شود و یا شرایط لازم را نداشته باشد، از دیدگاه [[شیعه]] [[نامشروع]] است و [[حاکم جائر]] شمرده می‌شود. بنابراین در پی آن مسائلی مانند [[الزام]] [[سیاسی]] و [[اطاعت‌پذیری]] [[شهروندان]] از [[فرامین]] [[حکومتی]] وی به چالش کشیده می‌شود و [[پذیرش]] [[مناصب]] [[حکومتی]] بر فرد [[حرام]] خواهد بود. بالاتر اینکه در منابع و متون [[شیعه]] ادله‌ای وجود دارد که [[مبارزه]] با چنین حکامی را ضروری شمرده است. [[آیات]]، [[روایات]] و [[سیره اهل بیت]]{{عم}} هریک بر این امر دلالت دارد. کمک و [[همکاری]] با چنین حکامی در قالب‌های مختلف آن [[حرام]] شمرده شده است. [[فقهای شیعه]] به لحاظ اهمیت این بحث، بابی را با عنوان “معونة الظالمین” در متون [[فقهی]] گشوده و مسائل مربوط به آن را بررسی کرده‌اند. از جمله مسائلی که در [[فروع فقهی]] آنان بررسی شده، [[مسافرت]] با [[نیت]] کمک به [[حاکم جائر]] است که آن را [[حرام]] و [[سفر]] [[معصیت]] دانسته‌اند. [[جهاد]] در رکاب [[حاکم جائر]]، یکی دیگر از مسائلی است که [[فقها]] آن را جایز ندانسته‌اند؛ گرچه برخی [[جهاد]] در [[دفاع]] از [[وطن]] را مستثنا کرده‌اند.
[[قضاوت]] با [[نصب]] [[حاکم جائر]]، یکی دیگر از مسائلی است که [[مشروع]] دانسته نشده است. [[احکام]] [[مالی]] [[حاکم جائر]] مانند قبول هدایا و جوایز او، [[خراج]]، [[مقاسمه]] و [[زکات]]، هرکدام مسائلی دارد که [[فقها]] بررسی کرده‌اند. به‌رغم وجود [[اختلاف]] در کم‌و‌کیف و [[میزان]] آن، نظر مشهور [[فقهای شیعه]]، جز در مسائل [[مالی]]، [[همکاری]] نکردن و [[مبارزه]] است.
[[قضاوت]] با [[نصب]] [[حاکم جائر]]، یکی دیگر از مسائلی است که [[مشروع]] دانسته نشده است. [[احکام]] [[مالی]] [[حاکم جائر]] مانند قبول هدایا و جوایز او، [[خراج]]، [[مقاسمه]] و [[زکات]]، هرکدام مسائلی دارد که [[فقها]] بررسی کرده‌اند. به‌رغم وجود [[اختلاف]] در کم‌و‌کیف و [[میزان]] آن، نظر مشهور [[فقهای شیعه]]، جز در مسائل [[مالی]]، [[همکاری]] نکردن و [[مبارزه]] است.
البته نباید [[غفلت]] کرد که موارد یادشده بنابر اصل اولی و شرایط عادی است؛ اما در برخی از موارد، [[فقها]] [[همکاری]] و تعامل را با [[حاکم جائر]] نه تنها جایز، بلکه گاه [[واجب]] دانسته‌اند. با وجود این، نباید [[غافل]] شد که [[فقهای شیعه]] [[همکاری]] با [[حاکم جائر]] را نیز یکی از روش‌های [[مبارزه]] به شمار می‌آورند. در واقع، [[همکاری]] با [[حکام جور]] یکی از روش‌های موقتی [[مبارزه]] است و تا زمانی این [[همکاری]] جایز است که شرایط [[مبارزه]] به خوبی فراهم شود. [[همکاری]] در واقع به منزله [[رضا]] دادن به [[حاکمیت]] [[جور]] نیست، بلکه نوعی [[تسلیم شدن]] در برابر واقعیت موجود تا برقراری زمینه [[مبارزه]] است. می‌توان نتیجه گرفت که در [[شیعه]]، اصل، [[مبارزه]] با [[حاکم جائر]] است. این [[مبارزه]] در دوره‌ها و زمان‌های مختلف متناسب و متناظر با وضعیت موجود با روش‌های مختلفی چون [[مبارزه]] مستقیم و محدود، [[همکاری]] کردن و [[همکاری]] نکردن در قالب‌های [[سکوت]] و انزوای [[سیاسی]] بروز یافته است. با [[تأمل]] در [[حیات سیاسی]] [[اهل بیت]]{{عم}} این روش‌ها را به خوبی می‌توان دید که به تفصیل بررسی گردید<ref>[[محمد علی میرعلی|میرعلی، محمد علی]]، [[اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت (کتاب)|اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت]]، ص ۱۷۷.</ref>.
البته نباید [[غفلت]] کرد که موارد یادشده بنابر اصل اولی و شرایط عادی است؛ اما در برخی از موارد، [[فقها]] [[همکاری]] و تعامل را با [[حاکم جائر]] نه تنها جایز، بلکه گاه [[واجب]] دانسته‌اند. با وجود این، نباید [[غافل]] شد که [[فقهای شیعه]] [[همکاری]] با [[حاکم جائر]] را نیز یکی از روش‌های [[مبارزه]] به شمار می‌آورند. در واقع، [[همکاری]] با [[حکام جور]] یکی از روش‌های موقتی [[مبارزه]] است و تا زمانی این [[همکاری]] جایز است که شرایط [[مبارزه]] به خوبی فراهم شود. [[همکاری]] در واقع به منزله [[رضا]] دادن به [[حاکمیت]] [[جور]] نیست، بلکه نوعی [[تسلیم شدن]] در برابر واقعیت موجود تا برقراری زمینه [[مبارزه]] است. می‌توان نتیجه گرفت که در [[شیعه]]، اصل، [[مبارزه]] با [[حاکم جائر]] است. این [[مبارزه]] در دوره‌ها و زمان‌های مختلف متناسب و متناظر با وضعیت موجود با روش‌های مختلفی چون [[مبارزه]] مستقیم و محدود، [[همکاری]] کردن و [[همکاری]] نکردن در قالب‌های [[سکوت]] و انزوای [[سیاسی]] بروز یافته است. با [[تأمل]] در [[حیات سیاسی]] [[اهل بیت]]{{عم}} این روش‌ها را به خوبی می‌توان دید که به تفصیل بررسی گردید<ref>[[محمد علی میرعلی|میرعلی، محمد علی]]، [[اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت (کتاب)|اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت]]، ص ۱۷۷.</ref>.
۲۲۷٬۸۳۱

ویرایش