رضایت در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۳٬۸۲۳ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۲ دسامبر ۲۰۲۰
خط ۳۰: خط ۳۰:
از دیدگاه [[قرآن کریم]]، [[رضا]] آثاری دارد که [[سعادت]] [[دنیایی]] و [[آخرتی]] [[انسان]] را تأمین می‌کنند.
از دیدگاه [[قرآن کریم]]، [[رضا]] آثاری دارد که [[سعادت]] [[دنیایی]] و [[آخرتی]] [[انسان]] را تأمین می‌کنند.
===[[آرامش]] و آسان شدن [[سختی‌ها]] در دنیا===
===[[آرامش]] و آسان شدن [[سختی‌ها]] در دنیا===
از آثار رضا به قضای [[خدا]]، آسان شدن [[مصیبت‌ها]] و رنج‌های [[زندگی دنیا]] و آرامش در حالات گوناگون است.<ref>شرح چهل حدیث، ص ۵۶۴.</ref>انسان [[راضی]]، [[زندگی]] گوارا و خوشایندی دارد، هرچند زندگی ظاهری او آمیخته با [[سختی]] و [[فقر]] باشد (نحل / ۱۶، ۹۷)<ref>غرائب القرآن، ج ۴، ص ۳۰۳؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۱۷۴.</ref>، زیرا می‌داند هر آنچه از دست می‌دهد، [[علم]] و [[حکمت]] و [[قدرت الهی]] به آن تعلّق گرفته است و اگر نعمتی مادی به او برسد، می‌داند که همیشگی نیست و روزی از دست می‌رود، پس به آن [[دل]] نمی‌بندد و از رسیدن آن شادمان نمی‌شود. ([[حدید]] / ۵۷، ۲۲ ـ ۲۳)<ref>غرائب القرآن، ج ۶، ص ۲۵۹.</ref> در این حال است که برای انسان راضی، هیچ یک از حالات [[غنا]] و فقر، [[قوت]] و [[ضعف]]، صحت و [[مرض]] تفاوت و مزیتی ندارد و همه احوال برایش یکسان‌اند که [[اخلاق]] پژوهان از آن به «استواء حالات» تعبیر کرده‌اند.<ref>اوصاف الاشراف، ص ۹۰؛ شرح حدیث جنود عقل و جهل، ص ۱۷۴.</ref> برپایه برخی [[روایات]]، اگر [[فرمانروایی]] [[شرق]] و [[غرب]] [[جهان]] به او سپرده شود، یا اعضاء و مفاصل [[بدن]] او پاره پاره و از هم جدا گردند، برایش فرقی ندارد، چون [[یقین]] دارد که هرچه خدا برای او مقدّر فرموده، برایش بهتر است.<ref>الکافی، ج ۲، ص ۶۲.</ref> در مقابل، [[انسانی]] که به تقدیرات [[الهی]] [[خشنود]] نیست، نعمت‌های ظاهری را نشانه اکرام خدا و فقر را نمایه [[اهانت]] [[الهی]] می‌داند، در حالی که هر دو از [[خدا]] و برای [[امتحان]] اوست. ([[فجر]] / ۸۹، ۲۷ ـ ۳۰)<ref>[[مجتبی صداقت|صداقت، مجتبی]]، [[رضا (مقاله)|مقاله «رضا»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۳.</ref>
از آثار رضا به قضای [[خدا]]، آسان شدن [[مصیبت‌ها]] و رنج‌های [[زندگی دنیا]] و آرامش در حالات گوناگون است.<ref>شرح چهل حدیث، ص ۵۶۴.</ref> انسان [[راضی]]، [[زندگی]] گوارا و خوشایندی دارد، هرچند زندگی ظاهری او آمیخته با [[سختی]] و [[فقر]] باشد {{متن قرآن|مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}}<ref>«کسانی از مرد و زن که کار شایسته‌ای کنند؛ و مؤمن باشند، بی‌گمان آنان را با زندگانی پاکیزه‌ای زنده می‌داریم و به یقین نیکوتر از آنچه انجام می‌دادند پاداششان را خواهیم داد» سوره نحل، آیه ۹۷.</ref>.<ref>غرائب القرآن، ج ۴، ص ۳۰۳؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۱۷۴.</ref>، زیرا می‌داند هر آنچه از دست می‌دهد، [[علم]] و [[حکمت]] و [[قدرت الهی]] به آن تعلّق گرفته است و اگر نعمتی مادی به او برسد، می‌داند که همیشگی نیست و روزی از دست می‌رود، پس به آن [[دل]] نمی‌بندد و از رسیدن آن شادمان نمی‌شود. {{متن قرآن|مَا أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ فِي الأَرْضِ وَلا فِي أَنفُسِكُمْ إِلاَّ فِي كِتَابٍ مِّن قَبْلِ أَن نَّبْرَأَهَا إِنَّ ذَلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ  لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ وَاللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ}}<ref>«هیچ گزندی در زمین  و به جان‌هایتان  نمی‌رسد مگر پیش از آنکه آن را پدید آوریم، در کتابی (آمده) است؛ این بر خداوند آسان است تا بر آنچه از دست شما رفت دریغ نخورید و بر آنچه به شما دهد شادی نکنید و خداوند هیچ خود پسند خویشتن ستایی  را دوست نمی‌دارد» سوره حدید، آیه ۲۲-۲۳.</ref>.<ref>غرائب القرآن، ج ۶، ص ۲۵۹.</ref> در این حال است که برای انسان راضی، هیچ یک از حالات [[غنا]] و فقر، [[قوت]] و [[ضعف]]، صحت و [[مرض]] تفاوت و مزیتی ندارد و همه احوال برایش یکسان‌اند که [[اخلاق]] پژوهان از آن به "استواء حالات" تعبیر کرده‌اند.<ref>اوصاف الاشراف، ص ۹۰؛ شرح حدیث جنود عقل و جهل، ص ۱۷۴.</ref> برپایه برخی [[روایات]]، اگر [[فرمانروایی]] [[شرق]] و [[غرب]] [[جهان]] به او سپرده شود، یا اعضاء و مفاصل [[بدن]] او پاره پاره و از هم جدا گردند، برایش فرقی ندارد، چون [[یقین]] دارد که هرچه خدا برای او مقدّر فرموده، برایش بهتر است.<ref>الکافی، ج ۲، ص ۶۲.</ref> در مقابل، [[انسانی]] که به تقدیرات [[الهی]] [[خشنود]] نیست، نعمت‌های ظاهری را نشانه اکرام خدا و فقر را نمایه [[اهانت]] [[الهی]] می‌داند، در حالی که هر دو از [[خدا]] و برای [[امتحان]] اوست. {{متن قرآن|يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلَى رَبِّكِ رَاضِيَةً مَّرْضِيَّةً فَادْخُلِي فِي عِبَادِي وَادْخُلِي جَنَّتِي}}<ref>«ای روان آرمیده! به سوی پروردگارت خرسند و پسندیده بازگرد! آنگاه، در جرگه بندگان من درآی! و به بهشت من پا بگذار!» سوره فجر، آیه ۲۷-۳۰.</ref>.<ref>[[مجتبی صداقت|صداقت، مجتبی]]، [[رضا (مقاله)|مقاله «رضا»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۳.</ref>
===[[رضوان الهی]] و [[پاداش]] ویژه [[آخرتی]]===
===[[رضوان الهی]] و [[پاداش]] ویژه [[آخرتی]]===
از آثار [[مقام رضا]]، [[خشنودی خدا]] از [[بنده]] است، زیرا تنها برون شدن بنده از رسم [[عبودیت]]، خدا را [[خشمگین]] می‌کند و اگر [[عبد]] به طریق عبودیت پای‌بند باشد، [[پروردگار]] نیز از او [[خشنود]] می‌شود، به همین جهت [[قرآن]] پس از اشاره به [[راضی]] بودن [[نفس مطمئنه]]، از مرضیّ بودن او سخن می‌گوید: «راضِیَةً مَرضیَّه».(فجر / ۸۹، ۲۸)<ref>ر. ک: مجمع‌البیان، ج ۱۰، ص ۷۴۲؛ جامع‌السعادات، ج ۳، ص ۲۰۴، ۲۰۷؛ المیزان، ج ۲۰، ص ۲۸۵.</ref> [[رضا]] مایه [[نجات]] از [[قهر]] و [[غضب]] پروردگار در [[آخرت]] و نیل به سرای [[کرامت]] و رضوان الهی است.<ref>الحقایق، ص ۱۴۵.</ref> [[رضایت]] متقابل خدا و بنده سبب می‌شود، خدای متعالی چنین بنده‌ای را به باغ‌های بهشتی درآورد که نهرها از زیر آنها روان است: «... ویُدخِلُهُم جَنّـتٍ تَجری مِن تَحتِهَا الاَنهـرُ خــلِدینَ فیها رَضِیَ اللّهُ عَنهُم ورَضوا عَنهُ». ([[مجادله]] / ۵۸، ۲۲)<ref>المیزان، ج ۱۹، ص ۱۹۷.</ref><ref>[[مجتبی صداقت|صداقت، مجتبی]]، [[رضا (مقاله)|مقاله «رضا»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۳.</ref>
از آثار [[مقام رضا]]، [[خشنودی خدا]] از [[بنده]] است، زیرا تنها برون شدن بنده از رسم [[عبودیت]]، خدا را [[خشمگین]] می‌کند و اگر [[عبد]] به طریق عبودیت پای‌بند باشد، [[پروردگار]] نیز از او [[خشنود]] می‌شود، به همین جهت [[قرآن]] پس از اشاره به [[راضی]] بودن [[نفس مطمئنه]]، از مرضیّ بودن او سخن می‌گوید: {{متن قرآن|ارْجِعِي إِلَى رَبِّكِ رَاضِيَةً مَرْضِيَّةً}}<ref>«به سوی پروردگارت خرسند و پسندیده بازگرد!» سوره فجر، آیه ۲۸.</ref>
.<ref>ر. ک: مجمع‌البیان، ج ۱۰، ص ۷۴۲؛ جامع‌السعادات، ج ۳، ص ۲۰۴، ۲۰۷؛ المیزان، ج ۲۰، ص ۲۸۵.</ref>
 
[[رضا]] مایه [[نجات]] از [[قهر]] و [[غضب]] پروردگار در [[آخرت]] و نیل به سرای [[کرامت]] و رضوان الهی است.<ref>الحقایق، ص ۱۴۵.</ref> [[رضایت]] متقابل خدا و بنده سبب می‌شود، خدای متعالی چنین بنده‌ای را به باغ‌های بهشتی درآورد که نهرها از زیر آنها روان است: {{متن قرآن|لَا تَجِدُ قَوْمًا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ يُوَادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوا آبَاءَهُمْ أَوْ أَبْنَاءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ أُولَئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمَانَ وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِنْهُ وَيُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ أُولَئِكَ حِزْبُ اللَّهِ أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ}}<ref>«گروهی را نمی‌یابی که با ایمان به خداوند و روز واپسین، با کسانی که با خداوند و پیامبرش مخالفت ورزیده‌اند دوستی ورزند هر چند که آنان پدران یا فرزندان یا برادران یا خویشانشان باشند؛ آنانند که (خداوند) ایمان را در دلشان برنوشته و با روحی از خویش تأییدشان کرده است و آنان را به بوستان‌هایی درمی‌آورد که از بن آنها جویباران روان است، در آنها جاودانند، خداوند از آنان خرسند است و آنان از وی خرسندند، آنان حزب خداوندند، آگاه باشید که بی‌گمان حزب خداوند است که (گرویدگان به آن) رستگارند» سوره مجادله، آیه ۲۲. المیزان، ج ۱۹، ص ۱۹۷.</ref><ref>[[مجتبی صداقت|صداقت، مجتبی]]، [[رضا (مقاله)|مقاله «رضا»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۳.</ref>




۱۱۵٬۲۸۷

ویرایش