مدارا: تفاوت میان نسخه‌ها

۴ بایت حذف‌شده ،  ‏۲۴ ژانویهٔ ۲۰۲۱
جز
جایگزینی متن - 'آشکار' به 'آشکار'
جز (جایگزینی متن - 'قوت' به 'قوت')
جز (جایگزینی متن - 'آشکار' به 'آشکار')
خط ۱۰: خط ۱۰:
==مقدمه==
==مقدمه==
منظور آن دسته از آیاتی است که به [[پیامبر]] [[دستور]] به [[مدارا]] و [[سختگیری]] نکردن و حتی مهلت دادن را می‌دهد که با تعبیرهای مختلف مانند [[نفی سبیل]]، [[عفو]] و رفع [[دشمنی]] و [[وعده]] [[رحمت]] و دفع [[زشتی]] به [[نیکی]] با موافق و [[مخالف]]، [[مؤمن]] و [[کافر]] بیان شده است.
منظور آن دسته از آیاتی است که به [[پیامبر]] [[دستور]] به [[مدارا]] و [[سختگیری]] نکردن و حتی مهلت دادن را می‌دهد که با تعبیرهای مختلف مانند [[نفی سبیل]]، [[عفو]] و رفع [[دشمنی]] و [[وعده]] [[رحمت]] و دفع [[زشتی]] به [[نیکی]] با موافق و [[مخالف]]، [[مؤمن]] و [[کافر]] بیان شده است.
#{{متن قرآن|وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَكُمْ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِكُمْ كُفَّارًا حَسَدًا مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ فَاعْفُوا وَاصْفَحُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«بسیاری از اهل کتاب با آنکه حق برای آنان روشن است، از رشکی در درون جانشان، خوش دارند که شما را از پس ایمان به کفر بازگردانند؛ باری، (از آنان) درگذرید و چشم بپوشید تا (زمانی که) خداوند فرمان خویش را (پیش) آورد که خداوند بر هر کاری تواناست» سوره بقره، آیه ۱۰۹.</ref>. '''نکته''': {{متن قرآن|وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَكُمْ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِكُمْ كُفَّارًا}} از لغت “وُد” که متضمن معنای [[دوستی]] با [[دلبستگی]] و [[آرزو]] است، چنین فهمیده می‌شود: که [[اهل کتاب]] می‌کوشیدند تا راه‌هایی برای برگرداندن [[مؤمنین]] از [[ایمان]] بیابند. و از “لو” که مشعر بر [[امتناع]] است و [[ایمان]] مضاف {{متن قرآن|إِيمَانِكُمْ}} که [[ثبات]] [[ایمان]] را می‌رساند، چنین فهمیده می‌شود که با [[ثبات]] [[ایمان]]، کوشش آنان برای برگرداندن [[مؤمنین]] از [[ایمان]] به [[کفر]]، اثری ندارد. و از {{متن قرآن|كُفَّارًا}} که حال برای [[ضمیر]] متصل به فعل است فهمیده می‌شود که آنها می‌خواهند چنان از [[ایمان]] برگردند که بدون توجه به منظورشان، سر از [[کفر]] برآرند. اگر منظور فقط روی آوردن به سوی [[کفر]] باشد، الی الکفر، مناسب‌تر است! این [[آیه]] با این بیان دقیق [[اعجاز]] آمیز، روش [[اهل کتاب]] را که [[مسیحیان]] و [[یهود]] باشند، [[پیش‌بینی]] می‌نماید: که آنها چه نقشه‌هایی طرح می‌کنند و چه دسیسه‌هایی به کار می‌برند تا شاید شما [[مسلمانان]] پیشرو را به دنبال خود کشانند و [[قدرت]] [[استقلال]] [[ایمانی]] که موجب [[برتری]] شما است [[ناتوان]] سازند. این [[دوستی]] و علاقه‌ای که برای برگرداندن [[مسلمانان]] دارند، نه از جهت [[ایمان]] به [[برتری]] [[آیین]] خود و نه برای نگهبانی عقایدشان است و گرنه باید به [[آیین]] خودشان برگردانند نه به [[کفر]]، و نه از جهت نا به [[حق]] دانستن این [[آیین]] است، منشأ آن همان [[خودخواهی]] و [[انگیزه]] حسدی است که از درون نفوسشان سرمی‌کشد، حسدی که آن را پیش خود به صورت علاقه بدین در آورده‌اند: {{متن قرآن|حَسَدًا مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ}} این علاقه و کوشش برای برگرداندن شما، از جهت [[اشتباه]] در تشخیص [[حق]] نیست زیرا [[حق]] از هر رو برای آنان [[آشکار]] شده است. [[اهل حق]] که در محاصره این [[حسودان]] فتنه‌جو واقع شده‌اند نباید به معارضه با آنان‌برخیزند و سرگرم برگرداندن تیرهای [[شبهات]] و افتراءات آنها شوند چون تا قوای [[معنوی]] و [[اجتماعی]] [[اهل حق]] آماده نشده معارضه با آنان هم خیرگی و [[چیرگی]] آنها را می‌افزاید و هم [[اهل حق]] را از تحکیم قوای خود منصرف می‌دارد، و نباید در برابر آنها خود را ببازند و از [[قدرت]] و نقشه‌های زیر پرده‌شان بیاندیشند، باید از آثار [[نفسانی]] و [[اجتماعی]] دشمنی‌های آنان چشم بپوشند و از آنان روی گردانند {{متن قرآن|فَاعْفُوا وَاصْفَحُوا}} چون معنای لغوی “عفو” مطلق پر کردن و محو نمودن اثر است، [[عفو]] از [[گناه]] و [[بدی]] از میان بردن آثار آن از خاطر می‌باشد. “صفح” روگرداندن و توجه نکردن است. [[عفو]] و [[صفح]] از اشخاص توانا و بزرگوار می‌سزد که می‌توانند اثر [[بدی]] را جبران کنند یا به خود نگیرند. مردان مؤید بایمان چون در هر حال دارای [[قدرت]] [[معنوی]] و عزتند، سزد که به آنها [[دستور]] [[عفو]] داده شود، آن هم در وقتی که خود انگشت‌شمار و [[دشمنان]] بسیار بودند، آن هم [[دستور]] [[عفو]] عمومی نه تنها از گروهی که نزدیک و مقابل چشمشان بودند. چون همه [[مردم]] جز مردان [[حق]] و [[ایمان]] محکوم هواها و گرفتار بندهای [[نفسانی]] و شرکند، [[حق]] [[عفو]] از دیگران را ندارند. [[حق]] [[عفو]] عمومی برای آن کسانی است که از این بندها رسته‌اند و [[حاکم]] بر خود و بندیان می‌باشند. این [[عفو]] و [[صفح]] [[دستور]] همیشگی [[اهل]] [[ایمان]] نیست، تا آنجا است که عفوشدگان به خود آیند و از [[کید]] برای [[مسلمانان]] و [[آزار]] آنها دست بردارند و [[مسلمانان]] خود را آماده تأییدات و [[امداد]] [[خداوند]] کنند: {{متن قرآن|حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ}} [[خداوند]] همراه خود، [[تأیید]] منطبق با [[سنن]] و امرش را بیاورد. نه فقط [[دستور]] دهد و امر کند، زیرا اگر مقصود [[آیه]] این بود می‌باید به: “یأمرکم” تعبیر شود. پس امر در اینجا فرمانی است که با [[امداد]] [[خداوند]] و در اثر [[شایستگی]] می‌آید<ref>پرتوی از قرآن، ج۱، ص۲۶۵.</ref>.
#{{متن قرآن|وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَكُمْ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِكُمْ كُفَّارًا حَسَدًا مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ فَاعْفُوا وَاصْفَحُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ}}<ref>«بسیاری از اهل کتاب با آنکه حق برای آنان روشن است، از رشکی در درون جانشان، خوش دارند که شما را از پس ایمان به کفر بازگردانند؛ باری، (از آنان) درگذرید و چشم بپوشید تا (زمانی که) خداوند فرمان خویش را (پیش) آورد که خداوند بر هر کاری تواناست» سوره بقره، آیه ۱۰۹.</ref>. '''نکته''': {{متن قرآن|وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَكُمْ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِكُمْ كُفَّارًا}} از لغت “وُد” که متضمن معنای [[دوستی]] با [[دلبستگی]] و [[آرزو]] است، چنین فهمیده می‌شود: که [[اهل کتاب]] می‌کوشیدند تا راه‌هایی برای برگرداندن [[مؤمنین]] از [[ایمان]] بیابند. و از “لو” که مشعر بر [[امتناع]] است و [[ایمان]] مضاف {{متن قرآن|إِيمَانِكُمْ}} که [[ثبات]] [[ایمان]] را می‌رساند، چنین فهمیده می‌شود که با [[ثبات]] [[ایمان]]، کوشش آنان برای برگرداندن [[مؤمنین]] از [[ایمان]] به [[کفر]]، اثری ندارد. و از {{متن قرآن|كُفَّارًا}} که حال برای [[ضمیر]] متصل به فعل است فهمیده می‌شود که آنها می‌خواهند چنان از [[ایمان]] برگردند که بدون توجه به منظورشان، سر از [[کفر]] برآرند. اگر منظور فقط روی آوردن به سوی [[کفر]] باشد، الی الکفر، مناسب‌تر است! این [[آیه]] با این بیان دقیق [[اعجاز]] آمیز، روش [[اهل کتاب]] را که [[مسیحیان]] و [[یهود]] باشند، [[پیش‌بینی]] می‌نماید: که آنها چه نقشه‌هایی طرح می‌کنند و چه دسیسه‌هایی به کار می‌برند تا شاید شما [[مسلمانان]] پیشرو را به دنبال خود کشانند و [[قدرت]] [[استقلال]] [[ایمانی]] که موجب [[برتری]] شما است [[ناتوان]] سازند. این [[دوستی]] و علاقه‌ای که برای برگرداندن [[مسلمانان]] دارند، نه از جهت [[ایمان]] به [[برتری]] [[آیین]] خود و نه برای نگهبانی عقایدشان است و گرنه باید به [[آیین]] خودشان برگردانند نه به [[کفر]]، و نه از جهت نا به [[حق]] دانستن این [[آیین]] است، منشأ آن همان [[خودخواهی]] و [[انگیزه]] حسدی است که از درون نفوسشان سرمی‌کشد، حسدی که آن را پیش خود به صورت علاقه بدین در آورده‌اند: {{متن قرآن|حَسَدًا مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ}} این علاقه و کوشش برای برگرداندن شما، از جهت [[اشتباه]] در تشخیص [[حق]] نیست زیرا [[حق]] از هر رو برای آنان آشکار شده است. [[اهل حق]] که در محاصره این [[حسودان]] فتنه‌جو واقع شده‌اند نباید به معارضه با آنان‌برخیزند و سرگرم برگرداندن تیرهای [[شبهات]] و افتراءات آنها شوند چون تا قوای [[معنوی]] و [[اجتماعی]] [[اهل حق]] آماده نشده معارضه با آنان هم خیرگی و [[چیرگی]] آنها را می‌افزاید و هم [[اهل حق]] را از تحکیم قوای خود منصرف می‌دارد، و نباید در برابر آنها خود را ببازند و از [[قدرت]] و نقشه‌های زیر پرده‌شان بیاندیشند، باید از آثار [[نفسانی]] و [[اجتماعی]] دشمنی‌های آنان چشم بپوشند و از آنان روی گردانند {{متن قرآن|فَاعْفُوا وَاصْفَحُوا}} چون معنای لغوی “عفو” مطلق پر کردن و محو نمودن اثر است، [[عفو]] از [[گناه]] و [[بدی]] از میان بردن آثار آن از خاطر می‌باشد. “صفح” روگرداندن و توجه نکردن است. [[عفو]] و [[صفح]] از اشخاص توانا و بزرگوار می‌سزد که می‌توانند اثر [[بدی]] را جبران کنند یا به خود نگیرند. مردان مؤید بایمان چون در هر حال دارای [[قدرت]] [[معنوی]] و عزتند، سزد که به آنها [[دستور]] [[عفو]] داده شود، آن هم در وقتی که خود انگشت‌شمار و [[دشمنان]] بسیار بودند، آن هم [[دستور]] [[عفو]] عمومی نه تنها از گروهی که نزدیک و مقابل چشمشان بودند. چون همه [[مردم]] جز مردان [[حق]] و [[ایمان]] محکوم هواها و گرفتار بندهای [[نفسانی]] و شرکند، [[حق]] [[عفو]] از دیگران را ندارند. [[حق]] [[عفو]] عمومی برای آن کسانی است که از این بندها رسته‌اند و [[حاکم]] بر خود و بندیان می‌باشند. این [[عفو]] و [[صفح]] [[دستور]] همیشگی [[اهل]] [[ایمان]] نیست، تا آنجا است که عفوشدگان به خود آیند و از [[کید]] برای [[مسلمانان]] و [[آزار]] آنها دست بردارند و [[مسلمانان]] خود را آماده تأییدات و [[امداد]] [[خداوند]] کنند: {{متن قرآن|حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ}} [[خداوند]] همراه خود، [[تأیید]] منطبق با [[سنن]] و امرش را بیاورد. نه فقط [[دستور]] دهد و امر کند، زیرا اگر مقصود [[آیه]] این بود می‌باید به: “یأمرکم” تعبیر شود. پس امر در اینجا فرمانی است که با [[امداد]] [[خداوند]] و در اثر [[شایستگی]] می‌آید<ref>پرتوی از قرآن، ج۱، ص۲۶۵.</ref>.
#{{متن قرآن|فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ}}<ref>«پس با بخشایشی از (سوی) خداوند با آنان نرمخویی ورزیدی و اگر درشتخویی سنگدل می‌بودی از دورت می‌پراکندند؛ پس آنان را ببخشای و برای ایشان آمرزش بخواه و با آنها در کار، رایزنی کن و چون آهنگ (کاری) کردی به خداوند توکل کن که خداوند توکل کنندگان (به خویش) را دوست می‌دارد» سوره آل عمران، آیه ۱۵۹.</ref>.
#{{متن قرآن|فَبِمَا رَحْمَةٍ مِنَ اللَّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ}}<ref>«پس با بخشایشی از (سوی) خداوند با آنان نرمخویی ورزیدی و اگر درشتخویی سنگدل می‌بودی از دورت می‌پراکندند؛ پس آنان را ببخشای و برای ایشان آمرزش بخواه و با آنها در کار، رایزنی کن و چون آهنگ (کاری) کردی به خداوند توکل کن که خداوند توکل کنندگان (به خویش) را دوست می‌دارد» سوره آل عمران، آیه ۱۵۹.</ref>.
#{{متن قرآن|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و کسانی را که پروردگارشان را در سپیده‌دمان و در پایان روز در پی به دست آوردن خشنودی وی می‌خوانند از خود مران، نه هیچ از حساب آنان بر گردن تو و نه هیچ از حساب تو بر گردن آنهاست تا برانیشان و از ستمگران گردی» سوره انعام، آیه ۵۲.</ref>.
#{{متن قرآن|وَلَا تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ مَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُونَ مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و کسانی را که پروردگارشان را در سپیده‌دمان و در پایان روز در پی به دست آوردن خشنودی وی می‌خوانند از خود مران، نه هیچ از حساب آنان بر گردن تو و نه هیچ از حساب تو بر گردن آنهاست تا برانیشان و از ستمگران گردی» سوره انعام، آیه ۵۲.</ref>.
۲۲۴٬۸۴۸

ویرایش