|
|
| خط ۸: |
خط ۸: |
| : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[قضا و قدر (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div> | | : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[قضا و قدر (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div> |
| <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> | | <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> |
|
| |
| '''قضا و قَدَر :''' [[قضا]] یعنی [[حکم]] و [[داوری]] و صدور [[فرمان]] قطعی. قَدَر یعنی اندازه و سنجش.[[خداوند]] همه امور عالم را براساس حساب و برنامه دقیق، مقدر کرده است و هیچ چیز بیحساب و [[تدبیر]] شکل نمیگیرد. به اینگونه امور، مقدرات گفته میشود و بر همین اساس، [[حکم]] و [[فرمان الهی]] صادر میگردد و کار یکسره میشود. وقتی گفته میشود "قضا و قدر"، یعنی [[خداوند]]، بر اساس اندازهگیری و [[محاسبه]]، سرنوشتی را حتمی میسازد و [[حکم]] صادر میکند. بحث قضا و قدر از بحثهای [[اعتقادی]] و [[کلامی]] مربوط به خداست و موضوع [[جبر و اختیار]] و [[سرنوشت انسان]] هم در ارتباط با آن مطرح میشود. در عین حال، [[عقیده]] به قضا و قدر به معنای [[جبر]] نیست، چون [[اعمال]] اختیاری [[انسان]] هم جزو همان اندازهها و قَدَرهاست که بر اساس آن [[خداوند]] سرنوشتی را حتمی میکند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگنامه دینی (کتاب)|فرهنگنامه دینی]]، ص۱۸۳-۱۸۴.</ref>.
| |
|
| |
|
| ==معناشناسی قضا و قدر== | | ==معناشناسی قضا و قدر== |
| خط ۳۸: |
خط ۳۶: |
| ==آثار [[اعتقاد]] به قضا و قدر== | | ==آثار [[اعتقاد]] به قضا و قدر== |
| *[[اعتقاد]] به قضا و قدر، علاوه بر [[معرفت]] [[الهی]] و [[تکامل انسان]] در بعد [[عقلی]] موجب میشود [[انسان]] از حوادث و اتفاقات ناگوار نهراسد و آن را به [[قضا و قدر الهی]] مستند بداند و شیفته و مغرو به شادیهای [[زندگی]] نگردد و فخر فروشی نکند<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۱۶۸.</ref>. | | *[[اعتقاد]] به قضا و قدر، علاوه بر [[معرفت]] [[الهی]] و [[تکامل انسان]] در بعد [[عقلی]] موجب میشود [[انسان]] از حوادث و اتفاقات ناگوار نهراسد و آن را به [[قضا و قدر الهی]] مستند بداند و شیفته و مغرو به شادیهای [[زندگی]] نگردد و فخر فروشی نکند<ref>ر.ک: محمدی، مسلم، فرهنگ اصطلاحات علم کلام، ص ۱۶۸.</ref>. |
|
| |
| ==[[قضا و قدر]] در [[فرهنگ]] [[مطهر]]==
| |
| “قضا” به معنی [[حکم]] و [[قطع]] و فیصلهدادن است. “قدر” به معنی اندازه و [[تعیین]] است. این کلمه نیز به همین معنی در [[قرآن کریم]] زیاد استعمال شده است<ref>مجموعه آثار، ج۱، ص۵۲۵.</ref>. به بیان جامعتر، قضا و قدر در واقع عبارت است از انبعاث و سرچشمه گرفتن همه [[علل]] و اسباب از [[اراده]] و [[مشیّت]] و [[علم]] [[حقّ]] که علةالعلل است و به اصطلاح، [[قضا]] عبارت است از علم به [[نظام احسن]] که منشأ و پدید آورنده آن [[نظام]] است<ref>مجموعه آثار، ج۱، ص۳۸۶.</ref>.
| |
| [به تعبیر دیگر] قضا و قدر یعنی [[حکم قطعی]] [[الهی]] در جریانات کارهای عالم حدود و اندازههای آنها<ref>مجموعه آثار، ج۱، ص۵۲۵.</ref>.
| |
| قَدَر الهی، عبارت است از اندازهگیری پدیدهها و حوادث<ref>مجموعه آثار، ج۲، ص۲۹۱.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۶۳۴.</ref>
| |
|
| |
| ===قضا و قدر حتمی===
| |
| یعنی آن [[قانون]] و [[سنّت]] و [[ناموس]] که شرایطش وجود پیدا کرده و عملاً [[اجرا]] شده است<ref>مجموعه آثار، ج۱، ص۴۰۳.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر، ص ۶۳۵.</ref>
| |
|
| |
| ===قضا و قدر غیرحتمی===
| |
| یعنی آن قانون و سنّت جهانی که شرطش واقع نشده و عملاً مصداق پیدا نکرده است<ref>مجموعه آثار، ج۱، ص۴۰۳.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر، ص ۶۳۵.</ref>
| |
|
| |
| ===[[قضای الهی]]===
| |
| قضای الهی عبارت است از حکم قطعی الهی درباره جریانات و حوادث<ref>مجموعه آثار، ج۲، ص۲۹۱.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر، ص ۶۳۵.</ref>
| |
|
| |
|
| == پرسشهای وابسته == | | == پرسشهای وابسته == |
