←خشم و فریاد سعیر
| خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
به نظری، مراد از [[ضمیر]] [[مستتر]] در {{متن قرآن|رَأَتْهُمْ}}، نگهبانان [[دوزخ]]<ref> فتح القدیر، ج۴، ص۷۵.</ref> یا [[ملائکه]] <ref>التبیان، ج۷، ص۴۷۵.</ref> بوده و معنا آن است که وقتی [[فرشتگان]] [[مأمور]] آتش آنان را میبینند از سر [[حرص]] بر [[عذاب]] کردن آنان [[خشم]] و زفیر از آنان [[مشاهده]] میشود؛<ref>تفسیر قرطبی، ج۱۴، ص۷.</ref> ولی برخی اِسناد را [[واقعی]] دانستهاند،<ref> اطیب البیان، ج۹، ص۵۸۵.</ref> زیرا خدای متعالی میتواند در آتش، [[زندگی]] [[خلق]] کند تا بگیرد و خشم کند و بغرّد.<ref>خلاصة المنهج، ج۴، ص۲۷.</ref> [[وصف]] کردن سعیر به {{متن قرآن|تَغَيُّظًا}} و {{متن قرآن|زَفِيرًا}} نیز، استعاره برای ترسیم شدت برافروختگی و شعله کشیدن آتش است،<ref> تلخیص البیان، ص۲۴۹.</ref> زیرا [[غیظ]]، نهایت [[درجه]] خشم و {{متن قرآن|تَغَيُّظًا}} به معنای اظهار غیظ است که گاهی با سروصدا همراه است <ref>مفردات، ص۶۱۹، "غیظ"؛ نمونه، ج۱۵، ص۳۶.</ref> و زفیر تنفس عمیق<ref>التحقیق، ج۴، ص۳۳۰، "زفر".</ref> و صدایی است که بر اثر کشاندن هوا به داخل ریه از سینه بیرون میآید.<ref>مجمع البحرین، ج۳، ص۳۱۷، "زفر"؛ ج۴، ص۲۸۸، "غیظ".</ref> بعضی زفیر را به معنای آمد و شد عمیق نَفَس به گونهای که قفسه سینه بالا آید ref>مفردات، ص۳۸۰، "[[زفر]]".</ref> و به تعبیری دیگر نفس زدن شدید <ref>نمونه، ج۱۵، ص۳۶.</ref> دانسته و به نظری معنای زفیر بیرون دادن نَفَس (بازدم)<ref>العین، ج۷، ص۳۶۰، "زفر".</ref>است. معنای اخیر را روایتی از [[رسول]] گرامی{{صل}}<ref> الارشاد، ج۱، ص۱۵۸.</ref> [[تأیید]] میکند، از این رو و با توجه به آنکه [[خشم]] شنیدنی نیست، مراد از خشم [[سعیر]] یا پاره پاره شدن شعلههای [[آتش]] بر اثر شدت آن،<ref> مجمع البیان، ج۷، ص۲۵۷.</ref> یا پدیدار شدن صدایی خشمآلود از سعیر،<ref>مجمعالبیان، ج۷، ص۲۵۷؛ فتح القدیر، ج۴، ص۷۵.</ref> یا آنکه مراد از تغیّظ، جوشش و فَوَران آتش است و شنیدن، مربوط به صدای شعله کشیدن و گُر گرفتن آتش <ref>جامعالبیان، ج۱۸، ص۱۴۰؛ الموسوعة القرآنیه، ج۱۰، ص۴۱۲.</ref> و مراد از زفیر سعیر آن است که [[اهل]] [[عذاب]] را به سمت خود میکشاند،<ref>اطیب البیان، ج۹، ص۵۸۶؛ التحقیق، ج۴، ص۳۳۰، "زفر".</ref> چنان که [[انسان]] با نفس کشیدن، هوا را به ریه میفرستد. | به نظری، مراد از [[ضمیر]] [[مستتر]] در {{متن قرآن|رَأَتْهُمْ}}، نگهبانان [[دوزخ]]<ref> فتح القدیر، ج۴، ص۷۵.</ref> یا [[ملائکه]] <ref>التبیان، ج۷، ص۴۷۵.</ref> بوده و معنا آن است که وقتی [[فرشتگان]] [[مأمور]] آتش آنان را میبینند از سر [[حرص]] بر [[عذاب]] کردن آنان [[خشم]] و زفیر از آنان [[مشاهده]] میشود؛<ref>تفسیر قرطبی، ج۱۴، ص۷.</ref> ولی برخی اِسناد را [[واقعی]] دانستهاند،<ref> اطیب البیان، ج۹، ص۵۸۵.</ref> زیرا خدای متعالی میتواند در آتش، [[زندگی]] [[خلق]] کند تا بگیرد و خشم کند و بغرّد.<ref>خلاصة المنهج، ج۴، ص۲۷.</ref> [[وصف]] کردن سعیر به {{متن قرآن|تَغَيُّظًا}} و {{متن قرآن|زَفِيرًا}} نیز، استعاره برای ترسیم شدت برافروختگی و شعله کشیدن آتش است،<ref> تلخیص البیان، ص۲۴۹.</ref> زیرا [[غیظ]]، نهایت [[درجه]] خشم و {{متن قرآن|تَغَيُّظًا}} به معنای اظهار غیظ است که گاهی با سروصدا همراه است <ref>مفردات، ص۶۱۹، "غیظ"؛ نمونه، ج۱۵، ص۳۶.</ref> و زفیر تنفس عمیق<ref>التحقیق، ج۴، ص۳۳۰، "زفر".</ref> و صدایی است که بر اثر کشاندن هوا به داخل ریه از سینه بیرون میآید.<ref>مجمع البحرین، ج۳، ص۳۱۷، "زفر"؛ ج۴، ص۲۸۸، "غیظ".</ref> بعضی زفیر را به معنای آمد و شد عمیق نَفَس به گونهای که قفسه سینه بالا آید ref>مفردات، ص۳۸۰، "[[زفر]]".</ref> و به تعبیری دیگر نفس زدن شدید <ref>نمونه، ج۱۵، ص۳۶.</ref> دانسته و به نظری معنای زفیر بیرون دادن نَفَس (بازدم)<ref>العین، ج۷، ص۳۶۰، "زفر".</ref>است. معنای اخیر را روایتی از [[رسول]] گرامی{{صل}}<ref> الارشاد، ج۱، ص۱۵۸.</ref> [[تأیید]] میکند، از این رو و با توجه به آنکه [[خشم]] شنیدنی نیست، مراد از خشم [[سعیر]] یا پاره پاره شدن شعلههای [[آتش]] بر اثر شدت آن،<ref> مجمع البیان، ج۷، ص۲۵۷.</ref> یا پدیدار شدن صدایی خشمآلود از سعیر،<ref>مجمعالبیان، ج۷، ص۲۵۷؛ فتح القدیر، ج۴، ص۷۵.</ref> یا آنکه مراد از تغیّظ، جوشش و فَوَران آتش است و شنیدن، مربوط به صدای شعله کشیدن و گُر گرفتن آتش <ref>جامعالبیان، ج۱۸، ص۱۴۰؛ الموسوعة القرآنیه، ج۱۰، ص۴۱۲.</ref> و مراد از زفیر سعیر آن است که [[اهل]] [[عذاب]] را به سمت خود میکشاند،<ref>اطیب البیان، ج۹، ص۵۸۶؛ التحقیق، ج۴، ص۳۳۰، "زفر".</ref> چنان که [[انسان]] با نفس کشیدن، هوا را به ریه میفرستد. | ||
بعضی برآناند که خشم از آتش، و فریاد از اهل آتش است؛ یعنی خشمِ آتش را میبینند و [[شیون]] و فریاد اهل آتش را میشنوند،<ref> مجمع البیان، ج۷، ص۲۵۷.</ref> بنا بر این زفیر از آتش نیست. این معنا با استناد به تعبیر {{متن قرآن|لَهَا}} رد شده است.<ref> تفسیر سمرقندی، ج۲، ص۵۳۱.</ref> گفتنی است در مواردی واژه سعیر به صورت نکره آمده تا بیانگر [[عظمت]]<ref>الصافی، ج۱، ص۴۲۵؛ منهج الصادقین، ج۲، ص۴۳۵.</ref> و خوفناکی<ref>کنز الدقائق، ج۱۲، ص۲۸۳؛ مواهب الرحمن، ج۷، ص۳۱۰؛ المیزان، ج۱۸، ص۲۸۰.</ref> آن باشد، یا برساند که سعیر، آتش مخصوصی است <ref>کنزالدقائق، ج۱۲، ص۲۸۳.</ref> و چگونگی آن را جز [[خداوند]] متعالی کسی نمیداند | بعضی برآناند که خشم از آتش، و فریاد از اهل آتش است؛ یعنی خشمِ آتش را میبینند و [[شیون]] و فریاد اهل آتش را میشنوند،<ref> مجمع البیان، ج۷، ص۲۵۷.</ref> بنا بر این زفیر از آتش نیست. این معنا با استناد به تعبیر {{متن قرآن|لَهَا}} رد شده است.<ref> تفسیر سمرقندی، ج۲، ص۵۳۱.</ref> گفتنی است در مواردی واژه سعیر به صورت نکره آمده تا بیانگر [[عظمت]]<ref>الصافی، ج۱، ص۴۲۵؛ منهج الصادقین، ج۲، ص۴۳۵.</ref> و خوفناکی<ref>کنز الدقائق، ج۱۲، ص۲۸۳؛ مواهب الرحمن، ج۷، ص۳۱۰؛ المیزان، ج۱۸، ص۲۸۰.</ref> آن باشد، یا برساند که سعیر، آتش مخصوصی است <ref>کنزالدقائق، ج۱۲، ص۲۸۳.</ref> و چگونگی آن را جز [[خداوند]] متعالی کسی نمیداند<ref>مواهب الرحمن، ج۷، ص۳۱۰.</ref>.<ref>[[سید رضا اسحاقنیا تربتی|اسحاقنیا تربتی]]، [[محمد صادق صالحیمنش|صالحیمنش]]، [[سعیر (مقاله)|مقاله "سعیر"]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۵.</ref> | ||
==احوال اهل سعیر== | ==احوال اهل سعیر== | ||