مادر امام سجاد: تفاوت میان نسخه‌ها

#[[شیخ مفید]] در [[ارشاد]] آورده، امیر مؤمنان{{ع}} [[جابر]] بن [[حریث]] جعفی را به یکی از بلاد [[شرق]] فرستاد. او دو دختر کسری را که [[اسیر]] کرده بود، نزد ایشان فرستاد. یکی را به [[امام حسین]]{{ع}} داد که [[امام سجاد]]{{ع}} از او متولد شد و دیگری را به [[محمد بن ابی بکر]] که [[قاسم بن محمد]] را به [[دنیا]] آورد که [[پدر]] ام [[فروه]] [[مادر امام صادق]]{{ع}} است<ref>شیخ مفید، الإرشاد، ج۲، ص۱۳۷.</ref>. این خبر را ابونصر [[بخاری]] از [[ابو الحسین]] نسابه [[نقل]] کرده<ref>ابو نصر بخاری، سر سلسلة العلویه، ص۳۱.</ref> و خلاصه آنرا ابن فندق از [[هشام]] بن [[محمد]] کلبی (م۲۰۴ق) و [[محمد بن قاسم]] تمیمی آورده است<ref>ابن فندق، لباب الأنساب، ج۱، ص۳۴۸.</ref>. در کتاب [[مناقب]] این موضوع از ابن کلبی نقل شده است<ref>ابن شهرآشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۴، ص۴۸.</ref>. این نظر [[مشکلات]] دو قول قبلی را ندارد و با حقایق [[تاریخی]] سازگار است.

از آنچه ذکر شد، روشن گردید قول سوم به واقع نزدیک‌تر است. با توجه به موارد نقل شده می‌توان گفت، [[مادر]] [[علی بن الحسین]]{{ع}} کنیزی از تبار [[ایرانیان]] بوده است؛ چه دختر کسری باشد و چه از دیگر [[مردمان]] و او را می‌توان فرزند دو [[برگزیده]] ـ به [[تفسیر]] [[کلینی]] ـ دانست که [[مردم]] [[فارس]] [[برگزیده]] [[عجم]] هستند و [[هاشم]] برگزیده از [[قبایل عرب]]<ref>ابوسعد منصور بن حسین آبی، نثر الدر، ج۱، ص۲۳۲؛ ابوالعباس محمد بن زید نحوی مبرد، الفاضل، ص۱۰۶، در این دو اثر چنین آمده است: به علی بن الحسین فرزند دوبرگزیده می‌گویند، چون مادرش دختر یزدگرد بود؛ بدان جهت که پیامبر{{صل}} فرمود: {{متن حدیث|إِنَّ لِلَّهِ مِنْ عِبَادِهِ خِيَرَتَيْنِ: فَخِيَرَتُهُ مِنَ الْعَرَبِ قُرَيْشٌ وَ مِنَ الْعَجَمِ فَارِسُ}}: “به درستی که برای خدا از خلقش دو برگزیده است: از عرب قریش و از عجم فارس”.</ref>. چنین به نظر می‌رسد که بخشی از نام‌ها و حکایت‌ها ساخته و پرداخته قصه سرایان باشد که با توجه به اشکالات برخی نقل‌ها، در گزارش‌های بعدی تکمیل شده است؛ مثلاً در [[نقل]] کافی ذکر شده [[شهربانو]] [[دست]] بر سر [[حسین]]{{ع}} نهاد و او را [[انتخاب]] کرد<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۶۷: {{متن حدیث|فَجَاءَتْ حَتَّى وَضَعَتْ يَدَهَا عَلَى رَأْسِ الْحُسَيْنِ{{ع}}}}.</ref>؛ در گزارشی دیگر [[گفتگو]] از پشت پرده مطرح است و طبق آن، شهربانو با اشاره، [[امام حسین]]{{ع}} را انتخاب می‌کند<ref>ابوجعفر محمد بن جریر طبری، دلائل الإمامه، ص۱۹۵.</ref>؛ به همین جهت برخی این [[اخبار]] را به شعوبیه نسبت داده‌اند که [[مخالف]] [[عرب‌ها]] بودند و بر نژاد فارس [[تکیه]] داشتند<ref>جعفر شهیدی، زندگانی علی بن الحسین{{ع}}، ص۱۰-۲۷.</ref>.