←پرسشهای وابسته
| خط ۲۵۱: | خط ۲۵۱: | ||
ارزشهای متنوع موجود در یک [[نظام ارزشی]] یا آرشیو یک [[فرهنگ]]، معمولاً از یک چینش خاصی که [[منطق]] آن غالباً وضوح چندانی ندارد، [[تبعیت]] میکنند؛ برای نمونه، در [[ادیان الهی]]، ارزشهای غیرمادی بر ارزشهای مادی؛ ارزشهای ذاتی بر ارزشهای ابزاری؛ ارزشهای غایی معطوف به [[جهان]] [[اخروی]] بر ارزشهای غایی این جهانی؛ ارزشهای مطلق بر ارزشهای نسبی؛ ارزشهای ناظر به [[مصالح]] جمعی بر ارزشهای ناظر به [[منافع]] و مصالح فردی؛ ارزشهایی که نیل بدان مستلزم [[تحمل]] هزینههای سخت در مقایسه با ارزشهای سهلالوصول؛ تقدم و رجحان یافتهاند. | ارزشهای متنوع موجود در یک [[نظام ارزشی]] یا آرشیو یک [[فرهنگ]]، معمولاً از یک چینش خاصی که [[منطق]] آن غالباً وضوح چندانی ندارد، [[تبعیت]] میکنند؛ برای نمونه، در [[ادیان الهی]]، ارزشهای غیرمادی بر ارزشهای مادی؛ ارزشهای ذاتی بر ارزشهای ابزاری؛ ارزشهای غایی معطوف به [[جهان]] [[اخروی]] بر ارزشهای غایی این جهانی؛ ارزشهای مطلق بر ارزشهای نسبی؛ ارزشهای ناظر به [[مصالح]] جمعی بر ارزشهای ناظر به [[منافع]] و مصالح فردی؛ ارزشهایی که نیل بدان مستلزم [[تحمل]] هزینههای سخت در مقایسه با ارزشهای سهلالوصول؛ تقدم و رجحان یافتهاند. | ||
ماکس شلر در یک طبقهبندی نسبتاً عام، الگوی دیگری از سلسله مراتب رایج در نظامهای ارزشی به دست داده است<ref>ر.ک: ژرژ گورویچ، اخلاقی نظری و علم آداب، ص۱۳۴.</ref>.<ref>[[سید حسین شرفالدین|شرفالدین، سید حسین]]، [[ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)|ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۶۶.</ref> | ماکس شلر در یک طبقهبندی نسبتاً عام، الگوی دیگری از سلسله مراتب رایج در نظامهای ارزشی به دست داده است<ref>ر.ک: ژرژ گورویچ، اخلاقی نظری و علم آداب، ص۱۳۴.</ref>.<ref>[[سید حسین شرفالدین|شرفالدین، سید حسین]]، [[ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)|ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۶۶.</ref> | ||
==تحلیل نظری ارزشها== | |||
در خصوص خاستگاه، مفاد و مضمون، پشتوانه، منطق درونی، نقش و کارکرد، مطلق و نسبی، [[ثبات]] و [[تغییر]] و گونهشناسی ارزشها و... نظریههای مختلفی ارائه شده که به دلیل ضیق مجال، خوانندگان را به منابع مربوط ارجاع میدهیم. در خصوص ابتنای ارزشها به ویژه [[ارزشهای اخلاقی]] بر [[حسن و قبح عقلی]] و تحلیل آن<ref>ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، نقد و بررسی مکاتب اخلاقی، ص۹۳-۱۰۴؛ جعفر سبحانی، حسن و قبح عقلی با پایههای اخلاق جاودان، ص۱۲۰- ۱۲۲.</ref>؛ در خصوص نظریه احساسگرایی که ارزشها را مبین و معرف [[احساسات]]، هیجانها و تمایلهای [[انسان]] در [[مقام]] [[داوری]] در خصوص امور مختلف میداند نه نمایانگر واقعیتهای [[عینی]]<ref>ر.ک: الف. جآیر، زبان، حقیقت و منطق، ص۱۴۵-۱۴۷.</ref>. در خصوص [[نظریه]] [[جامعهگرایی]] که با فرض اصالت [[فلسفی]] جمع، رئالیسم جامعهشناختی و [[اعتقاد]] به وجود مستقل [[جامعه]] به عنوان یک [[هویت]] فرافردی و مستقل؛ خاستگاه همه باورداشتهای مشترک از جمله ارزشها و نحوه اجرایی شدن آنها را جامعه و [[روح جمعی]] میداند<ref>ر.ک: امیل دورکیم، فلسفه و جامعهشناسی، ص۷۸ و ۱۱۵.</ref>. در خصوص نظریه شهودگرایی که با ارجاع به تحلیلهای [[انسانشناختی]] و [[روانشناسی]] [[فلسفی]]، [[بداهت]] [[ارزشها]] و گزارههای ارزشی را دلیل کافی بر [[شهودی]]، وجدانی و [[سازگاری]] آنها با اقتضائات وجودی و تمایلهای اصیل [[انسان]] میانگارد<ref>ر.ک: ویلیام کی فرانکنا، فلسفه اخلاقی، ص۲۱۵.</ref> و بالاخره در خصوص نظریه فطرتگرایی که منشأ ارزشها را به اقتضائات و ظرفیتهای وجودی و سازمان سرشتی انسان مستند میسازد<ref>ر.ک: مرتضی مطهری، فلسفه اخلاق، ص۱۲۶-۱۲۷؛ همو، ولاءها و ولایتها، ص۹۰-۹۱؛ همچنین برای کسب اطلاعات تفصیلی در خصوص نظریههای فوق و سایر نظریههای مطرح شده در این خصوص، ر.ک: [[محمد تقی مصباح یزدی|مصباح یزدی، محمد تقی]]، نقد و بررسی مکاتب اخلاقی Wolfgang Kohler; The Place of value in a world of Futs; pp; ۳۵-۶۲..</ref>.<ref>[[سید حسین شرفالدین|شرفالدین، سید حسین]]، [[ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)|ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۶۷.</ref> | |||
== پرسشهای وابسته == | == پرسشهای وابسته == | ||