زهیر بن صرد سعدی: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۷۳۵ بایت اضافه‌شده ،  ‏۷ مهٔ ۲۰۲۱
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-]]| + - [[))
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۸: خط ۸:


==مقدمه==
==مقدمه==
[[زهیر بن صرد]] از [[قبیله]] [[بنی سعد]] است. قبیله بنی سعد در جنوب شرقی [[شهر]] [[طائف]] سکونت داشته و دارای طایفه‌های متعددی بودند<ref>معجم قبائل العرب، کحاله، ج۱، ص۸۴.</ref>. این قبیله، همان قبیله‌ای است که [[پیامبر]]{{صل}} [[دوران کودکی]] خود را در آن گذرانده است. آن زمانی که [[حلیمه سعدیه|حلیمه]] دایه پیامبر{{صل}} او را [[سرپرستی]] کرد<ref>السیرة النبویة، این هشام (ترجمه: رسولی محلاتی)، ج۱، ص۱۱۲.</ref>. او از بزرگان این قبیله می‌باشد و در [[سال هشتم هجری]] بعد از [[فتح مکه]] [[مسلمان]] شد. در جریان [[جنگ]] [[هوازن]]، به عنوان [[نماینده]] قبیله خودش به حضور پیامبر{{صل}} رسید و با [[یادآوری]] دوران [[طفولیت پیامبر]]{{صل}}، [[اسیران]] و [[اموال]] قبیله خود را پس گرفت<ref>المغازی، واقدی (ترجمه: مهدوی دامغانی)، ص۷۲۲.</ref>.
نام او [[زهیر بن صرد]] از بنوجشم، تیره‌ای از [[سعد بن بکر بن هوازن]] از [[قبایل]] [[قیس عیلان]] است<ref>ابن حزم، ص۲۶۵.</ref>. کنیه‌اش را به [[اختلاف]] ابو جَرول و ابوصُرد نوشته‌اند<ref>أبونعیم، ج۳، ص۱۲۲۲؛ ابن عبدالبر، ج۲، ص۹۷؛ ابن اثیر، ج۲، ص۳۲۴؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۳.</ref>؛ هرچند [[کنیه]] ابوجرول برای وی رواج بیشتری داشته و در موارد قابل توجهی تکرار شده است<ref>برای نمونه: ابن حجر، لسان، ج۴، ص۱۱۸ و ۱۲۰؛ شامی، ج۵، ص۳۹۲.</ref>. اما با توجه به نام صرد برای فرزند وی<ref>ابن عبدالبر، ج۲، ص۹۸؛ ابن حجر، لسان، ج۴، ص۱۱۶.</ref>، کنیه ابوصرد مناسب‌تر است؛ چنان که برخی منابع، تنها همین کنیه را برای وی نوشته‌اند<ref>ابن سعد، ج۱، ص۹۲؛ طبری، ج۳، ص۸۸.</ref>.
 
وی [[رئیس]] [[قبیله]] خود بود<ref>صدوق، ص۵۹۱؛ ابن عبد البر، ج۲، ص۹۷؛ و ر.ک: ابن سعد، ج۲، ص۱۱۶.</ref>. او پس از [[جنگ حنین]]، هنگامی که [[رسول خدا]]{{صل}} در جِعرانه درصدد جدا کردن مردان و [[زنان]] [[اسیر]] شده قبیله هوازن بود، با وفدی از قبیله خود که [[اسلام]] را پذیرفته بودند برای [[گفتگو]] [[خدمت]] [[پیامبر]] آمدند و با [[یادآوری]] نسبت خود با آن [[حضرت]] <ref>حلیمة سعدیه. [[مادر]] رضاعی رسول خدا{{صل}}، از این قبیله بود)</ref>، از رسول خدا{{صل}} درخواست [[آزادی]] اسرایشان را کردند. زهیر بن صرد که سخنگو و خطیبشان بود، به رسول خدا{{صل}} گفت [[اسیران]]، عمه‌ها، خاله‌ها و پرستاران دوره خردسالی تواند. ابوجرول با خواندن شعری که منابع تا [[دوازده]] [[بیت]] آن را ثبت کرده‌اند<ref>أبونعیم، ج۳، ص۱۲۲۳؛ ابن سید الناس، ج۲، ص۲۲۴؛ ابن عساکر، ص۱۳۷؛ عراقی، ص۲۳۳.</ref> تقاضای شمول [[لطف]] پیامبر در [[حق]] آنان و آزادی اسیران را کرد. رسول خدا{{صل}} پس از این سخنان از آنان پرسید: آیا [[همسران]] و فرزندانشان برایشان محبوب‌ترند یا اموالشان؟ آنان اَحساب خود را برگزیدند. پیامبر، سهم خود و [[بنوعبدالمطلب]] را به آنان بخشید و به آنان نحوه طرح تقاضای خود را با [[مسلمانان]] آموخت و سفارش کرد پس از [[نماز]] برخاسته و با [[شفیع]] قرار دادن [[پیامبر]] و [[مسلمانان]] نزد یکدیگر <ref>{{عربی|انا لنستشفع برسول الله إلی المسلمین و بالمسلمین إلی رسول الله}}.</ref> از آنان بخواهند بستگانشان را [[آزاد]] کنند. [[وفد]] [[هوازن]] پس از [[نماز]] همانگونه که [[رسول خدا]]{{صل}} به آنان فرموده بود، عمل کردند. [[حضرت]] پس از طرح تقاضای ایشان با مسلمانان، سهم خود و [[بنوعبدالمطلب]] را در حضور جمع بخشید و به دنبال آن، [[مهاجر]] و [[انصار]] نیز چنین کردند. پیامبر برای [[ترغیب]] معدود کسانی که حاضر به گذشت از سهم خود نشدند، پیشنهاد کرد در صورت گذشت، چندین برابر از اولین غنایمی که نصیب مسلمانان شود به آنان بدهد<ref>ابن هشام، ج۴، ص۱۳۲؛ واقدی، ج۳، ص۹۵۰؛ ابن سعد، ج۱، ص۹۲؛ طبری، ج۳، ص۸۶؛ طبرانی، ج۵، ص۲۶۹؛ ابن عبد البر، ج۲، ص۹۷؛ ابن اثیر، ج۲، ص۳۲۴؛ و ر.ک: صدوقی، ص۵۹۱؛ خطیب بغدادی، ج۷، ص۱۰۸؛ ابن سید الناس، ج۲، ص۲۲۳؛ ابن حجر، لسان، ج۴، ص۱۱۶.</ref>. [[برادر]] ابو جرول، [[عبدالله بن صرد]] که همسرش به عنوان [[غنیمت]] سهم [[عُیَینة بن حِصن]] شده بود، برای [[آزادی]] همسرش به عیینه پیشنهاد فدیه داد که وی نپذیرفت<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۱۱۴؛ برخی این پیشنهاد را از سوی زهیر بن صرد نوشته‌اند. طبری، ج۳، ص۸۸؛ ابن کثیر، ج۴، ص۴۰۷.</ref>.
 
تنها اطلاع پس از رسول خدا{{صل}} از ابوجرول، [[سکونت]] او در [[شام]] است<ref>طبرانی، ج۵، ص۲۶۹؛ ابونعیم، ج۳، ص۱۲۲۲؛ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۴۷۳.</ref>، [[عبدالله بن عمرو بن عاص]] که در شام رفت و آمد داشت، از او [[روایت]] می‌کند<ref>ابونعیم، ج۳، ص۱۲۲۲.</ref>.
 
منابع [[شیعی]]، از ابوجرول نامی در [[روز]] حُنَین یاد می‌کنند که به مسلمانان [[حمله]] می‌کرد و هنگامی که [[مشرکان]] عقب می‌نشستند، [[پرچم]] سیاهی که با خود داشت بر پا می‌داشت تا مشرکان پراکنده نشوند و چنین [[رجز]] می‌خواند:"من ابوجرولم که تا نکشم یا کشته نشوم آرام نمی‌گیرم".
 
[[امام علی]]{{ع}} آهنگ او کرد و چنین رجز خواند: [[مردم]] می‌دانند من که صبحگاهان در [[نبرد]] فروریزنده و متفرق کننده‌ام.
 
امام علی{{ع}} او را کشت و جمع [[مشرکان]] را پراکند<ref>مفید، ج۱، ص۱۴۲؛ ابن شهر آشوب، ج۱، ص۳۵۵ و ج۲، ص۳۳۱؛ طبرسی، ج۱، ص۳۸۷؛ اربلی، ج۱، ص۲۲۲؛ و ر.ک: قاضی نعمان، ج۱، ص۳۱۴ که همین گزارش را بدون باد از ابو جرول آورده است.</ref>. این ابوجرول که در حنین کشته شد، غیر از [[زهیر بن صرد]] مورد نظر ماست که [[اسلام]] آورد و پس از [[غزوه حنین]] زنده بود.<ref>[[منصور داداش‌نژاد|داداش‌نژاد، منصور]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «ابوجرول جشمی سعدی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۲۱۰-۲۱۱.</ref>


وی علاوه بر [[جایگاه]] [[مدیریتی]] در قبیله خود، از ذوق [[شاعری]] هم بی بهره نبود و در حضور پیامبر{{صل}}، با شعری آن [[حضرت]] را ستود که در [[تاریخ]] ماندگار شده است<ref>الاستیعاب، ابن عبد البر، ج۲، ص۵۲۰.</ref>. وی بعدها [[حجاز]] را ترک کرد و در [[شام]] ساکن شد<ref>المغازی، واقدی (ترجمه: مهدوی دامغانی)، ص۴۷۳.</ref>.<ref>[[محمد ایوب کاظمی|کاظمی، محمد ایوب]]، [[زهیر بن صرد سعدی (مقاله)|مقاله «زهیر بن صرد سعدی»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۵ (کتاب)|دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم]]، ج۵، ص۱۳۹.</ref>


==زهیر بن صرد و [[جنگ حنین]]==
==زهیر بن صرد و [[جنگ حنین]]==


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
*[[عبدالله بن صرد]] (برادر)


==منابع==
==منابع==
* [[پرونده:1100357.jpg|22px]] [[محمد ایوب کاظمی|کاظمی، محمد ایوب]]، [[زهیر بن صرد سعدی (مقاله)|مقاله «زهیر بن صرد سعدی»]]، [[دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۵ (کتاب)|'''دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم ج۵''']]
# [[پرونده:1100558.jpg|22px]] [[منصور داداش‌نژاد|داداش‌نژاد، منصور]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|'''مقاله «ابوجرول جشمی سعدی»، دانشنامه سیره نبوی ج۱''']]


==پانویس==
==پانویس==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
[[رده:اعلام]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:زهیر بن صرد سعدی]]
[[رده:ابوجرول جشمی سعدی]]
[[رده:مدخل]]
[[رده:مدخل]]
[[رده:صحابه]]
[[رده:صحابه]]
{{صحابه}}
{{صحابه}}
۱۱۵٬۲۷۵

ویرایش