دختر در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

دختر در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۱، ساعت ۱۱:۲۳

۲ بایت اضافه‌شده ، ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۱

جز

جایگزینی متن - 'خدای متعالی' به 'خدای متعال'

دیداریویکی‌متن

Wasity

دیوان‌سالاران، مدیران

۲۲۴٬۹۹۹

ویرایش

@@ خط ۴۵: / خط ۴۵: @@
 در مقابل [[جاهلیت]]، اسلام شأنی والا به [[زن]] و دختر بخشید: [[قرآن]]، دختر و پسر، هر دو را هدیه‌ای [[الهی]] یاد می‌کند و می‌فرماید: به هر کس بخواهد دختر و به هر کس بخواهد پسر می‌دهد؛ یا در یک زایمان پسر و دختری می‌بخشد: {{متن قرآن|لِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ يَهَبُ لِمَنْ يَشَاءُ إِنَاثًا وَيَهَبُ لِمَنْ يَشَاءُ الذُّكُورَ}}<ref>«فرمانفرمایی آسمان‌ها و زمین از آن خداوند است، آنچه را بخواهد می‌آفریند، به هر که خواهد فرزندان دختر و به هر که خواهد فرزندان پسر می‌بخشد» سوره شوری، آیه ۴۹.</ref>، {{متن قرآن|أَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْرَانًا وَإِنَاثًا وَيَجْعَلُ مَنْ يَشَاءُ عَقِيمًا إِنَّهُ عَلِيمٌ قَدِيرٌ}}<ref>«یا به آنان پسران و دختران را با هم می‌دهد و هر که را خواهد سترون می‌گذارد که او دانایی تواناست» سوره شوری، آیه ۵۰.</ref> در این [[آیه]] نام [[دختران]] پیش از نام پسران آمده است.
-بر پایه برخی [[روایات]] و [[تفاسیر]]، در [[باقیات صالحات]] که بهتر از [[مال]] و پسران دانسته شده است: {{متن قرآن|الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلًا}}<ref>«دارایی و پسران زیور زندگی دنیایند و کارهای ماندگار شایسته در نزد پروردگارت در پاداش و امید (به آینده) بهتر است» سوره کهف، آیه ۴۶.</ref> دختران شایسته‌اند. <ref>مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۷۰؛ روح‌البیان، ج ۵، ص ۲۹۸. </ref> هنگامی که یکی از [[دشمنان پیامبر اکرم]]{{صل}} آن [[حضرت]] را به جهت نداشتن پسر، [[ابتر]] (مقطوع النسل) خواند، خدای متعالی با فرو فرستادن [[سوره کوثر]] از اعطای خیر کثیر به [[پیامبر]]{{صل}} خبر داد که تنها مصداق یا یکی از مصادیق [[قطعی]] آن، بسیاری [[نسل]] و ذریّه آن حضرت از وجود دخترشان حضرت [[فاطمه]]{{س}} است. <ref>مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۸۳۶؛ التفسیر الکبیر، ج ۳۲، ص ۱۲۴؛ المیزان، ج ۲۰، ص ۳۷۰ ـ ۳۷۱. </ref> در رخداد [[مباهله]] با [[مسیحیان]] [[نجران]] نیز همه [[مفسران شیعه]] <ref> التبیان، ج۲، ص ۴۸۵؛ مجمع البیان، ج ۲، ص ۷۶۲. </ref> و [[سنّی]] <ref> جامع البیان، ج ۳، ص ۲۱۲؛ تفسیر ابن ابی حاتم، ج ۲، ص ۶۶۷؛ اسباب النزول، ص ۶۸. </ref> معتقدند [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[کامل‌ترین]] [[انسان‌ها]] را برای [[نفرین]] مسیحیان نامبرده همراه کرد که دختر ایشان حضرت [[زهرا]]{{س}} از آنان بود. {{متن قرآن|فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ}}<ref>«بنابراین، پس از دست یافتن تو به دانش، به هر کس که با تو به چالش برخیزد؛ بگو: بیایید تا فرزندان خود و فرزندان شما و زنان خود و زنان شما و خودی‌های خویش و خودی‌های شما را فرا خوانیم آنگاه (به درگاه خداوند) زاری کنیم تا لعنت خداوند را بر دروغگویان نهیم» سوره آل عمران، آیه ۶۱.</ref> از دیدگاه قرآن، تنها ملاک [[برتری]] تقواست؛ نه دختر یا پسر بودن: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ}}<ref>«ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم و شما را گروه‌ها و قبیله‌ها کردیم تا یکدیگر را باز شناسید، بی‌گمان گرامی‌ترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست، به راستی خداوند دانایی آگاه است» سوره حجرات، آیه ۱۳.</ref> و [[دختران]] و [[زنان]] همچون پسران و مردان می‌توانند با [[اعمال]] و [[اخلاق نیک]] از [[آمرزش]] و [[پاداش]] بزرگ [[الهی]] برخوردار شوند: {{متن قرآن|إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَالْقَانِتِينَ وَالْقَانِتَاتِ وَالصَّادِقِينَ وَالصَّادِقَاتِ وَالصَّابِرِينَ وَالصَّابِرَاتِ وَالْخَاشِعِينَ وَالْخَاشِعَاتِ وَالْمُتَصَدِّقِينَ وَالْمُتَصَدِّقَاتِ وَالصَّائِمِينَ وَالصَّائِمَاتِ وَالْحَافِظِينَ فُرُوجَهُمْ وَالْحَافِظَاتِ وَالذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ مَغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًا}}<ref>«بی‌گمان خداوند برای مردان و زنان مسلمان و مردان و زنان مؤمن و مردان و زنان فرمانبردار و مردان و زنان راست‌گفتار و مردان و زنان شکیبا و مردان و زنان فرمانبردار و مردان و زنان بخشنده و مردان و زنان روزه‌دار و مردان و زنان پاکدامن و مردان و زنانی که خداوند را بسیار یاد می‌کنند، آمرزش و پاداشی سترگ آماده کرده است» سوره احزاب، آیه ۳۵.</ref>
+بر پایه برخی [[روایات]] و [[تفاسیر]]، در [[باقیات صالحات]] که بهتر از [[مال]] و پسران دانسته شده است: {{متن قرآن|الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَالْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَخَيْرٌ أَمَلًا}}<ref>«دارایی و پسران زیور زندگی دنیایند و کارهای ماندگار شایسته در نزد پروردگارت در پاداش و امید (به آینده) بهتر است» سوره کهف، آیه ۴۶.</ref> دختران شایسته‌اند. <ref>مجمع البیان، ج ۶، ص ۷۳۱؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۰، ص ۲۷۰؛ روح‌البیان، ج ۵، ص ۲۹۸. </ref> هنگامی که یکی از [[دشمنان پیامبر اکرم]]{{صل}} آن [[حضرت]] را به جهت نداشتن پسر، [[ابتر]] (مقطوع النسل) خواند، [[خدای متعال]] با فرو فرستادن [[سوره کوثر]] از اعطای خیر کثیر به [[پیامبر]]{{صل}} خبر داد که تنها مصداق یا یکی از مصادیق [[قطعی]] آن، بسیاری [[نسل]] و ذریّه آن حضرت از وجود دخترشان حضرت [[فاطمه]]{{س}} است. <ref>مجمع البیان، ج ۱۰، ص ۸۳۶؛ التفسیر الکبیر، ج ۳۲، ص ۱۲۴؛ المیزان، ج ۲۰، ص ۳۷۰ ـ ۳۷۱. </ref> در رخداد [[مباهله]] با [[مسیحیان]] [[نجران]] نیز همه [[مفسران شیعه]] <ref> التبیان، ج۲، ص ۴۸۵؛ مجمع البیان، ج ۲، ص ۷۶۲. </ref> و [[سنّی]] <ref> جامع البیان، ج ۳، ص ۲۱۲؛ تفسیر ابن ابی حاتم، ج ۲، ص ۶۶۷؛ اسباب النزول، ص ۶۸. </ref> معتقدند [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[کامل‌ترین]] [[انسان‌ها]] را برای [[نفرین]] مسیحیان نامبرده همراه کرد که دختر ایشان حضرت [[زهرا]]{{س}} از آنان بود. {{متن قرآن|فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ مِنْ بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعَالَوْا نَدْعُ أَبْنَاءَنَا وَأَبْنَاءَكُمْ وَنِسَاءَنَا وَنِسَاءَكُمْ وَأَنْفُسَنَا وَأَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ اللَّهِ عَلَى الْكَاذِبِينَ}}<ref>«بنابراین، پس از دست یافتن تو به دانش، به هر کس که با تو به چالش برخیزد؛ بگو: بیایید تا فرزندان خود و فرزندان شما و زنان خود و زنان شما و خودی‌های خویش و خودی‌های شما را فرا خوانیم آنگاه (به درگاه خداوند) زاری کنیم تا لعنت خداوند را بر دروغگویان نهیم» سوره آل عمران، آیه ۶۱.</ref> از دیدگاه قرآن، تنها ملاک [[برتری]] تقواست؛ نه دختر یا پسر بودن: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ}}<ref>«ای مردم! ما شما را از مردی و زنی آفریدیم و شما را گروه‌ها و قبیله‌ها کردیم تا یکدیگر را باز شناسید، بی‌گمان گرامی‌ترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست، به راستی خداوند دانایی آگاه است» سوره حجرات، آیه ۱۳.</ref> و [[دختران]] و [[زنان]] همچون پسران و مردان می‌توانند با [[اعمال]] و [[اخلاق نیک]] از [[آمرزش]] و [[پاداش]] بزرگ [[الهی]] برخوردار شوند: {{متن قرآن|إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَالْقَانِتِينَ وَالْقَانِتَاتِ وَالصَّادِقِينَ وَالصَّادِقَاتِ وَالصَّابِرِينَ وَالصَّابِرَاتِ وَالْخَاشِعِينَ وَالْخَاشِعَاتِ وَالْمُتَصَدِّقِينَ وَالْمُتَصَدِّقَاتِ وَالصَّائِمِينَ وَالصَّائِمَاتِ وَالْحَافِظِينَ فُرُوجَهُمْ وَالْحَافِظَاتِ وَالذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ مَغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًا}}<ref>«بی‌گمان خداوند برای مردان و زنان مسلمان و مردان و زنان مؤمن و مردان و زنان فرمانبردار و مردان و زنان راست‌گفتار و مردان و زنان شکیبا و مردان و زنان فرمانبردار و مردان و زنان بخشنده و مردان و زنان روزه‌دار و مردان و زنان پاکدامن و مردان و زنانی که خداوند را بسیار یاد می‌کنند، آمرزش و پاداشی سترگ آماده کرده است» سوره احزاب، آیه ۳۵.</ref>
 [[آیات]] دیگری نیز برخی دختران نمونه را [[ستایش]] می‌کنند که بیانگر دیدگاه مثبت [[قرآن]] به دختر است. یکی از این دختران نمونه، [[مریم]]{{س}} دختر [[عمران]] است که مادرش [[زمان]] بارداری به [[گمان]] اینکه پسری در شکم دارد، او را برای [[خدمت]] به [[بیت المقدس]] [[نذر]] کرد و از [[خدا]] خواست وی را بپذیرد {{متن قرآن|إِذْ قَالَتِ امْرَأَتُ عِمْرَانَ رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ مَا فِي بَطْنِي مُحَرَّرًا فَتَقَبَّلْ مِنِّي إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ}}<ref>«(یاد کن) آنگاه را که همسر عمران گفت: پروردگارا! من نذر کرده‌ام آنچه در شکم دارم آزاد (از هر شرطی) تو را باشد پس (نذر مرا) از من بپذیر که تویی که شنوای دانایی» سوره آل عمران، آیه ۳۵.</ref> و وقتی آن فرزند دختر شد، [[حسرت]] و [[اندوه]] مادرش را فرا گرفت؛ [[ولی خدا]] این دختر را [[برتر]] از پسری دانست که در [[ذهن]] [[مادر]] مریم بود: {{متن قرآن|فَلَمَّا وَضَعَتْهَا قَالَتْ رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُهَا أُنْثَى وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا وَضَعَتْ وَلَيْسَ الذَّكَرُ كَالْأُنْثَى وَإِنِّي سَمَّيْتُهَا مَرْيَمَ وَإِنِّي أُعِيذُهَا بِكَ وَذُرِّيَّتَهَا مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ}}<ref>«و چون او را بزاد گفت: پروردگارا! من (به جای پسر) دختر، زاده‌ام- و خداوند بهتر می‌داند که او چه زاد و هر پسر همگون این دختر نیست- و من او را مریم نامیده‌ام و او و نسل او را از شیطان رانده به پناه تو می‌آورم» سوره آل عمران، آیه ۳۶.</ref>.<ref> المیزان، ج ۳، ص ۱۷۱ ـ ۱۷۲. </ref> و او را به [[نیکی]] پذیرفت، [[رشد]] و رویش بخشید {{متن قرآن|فَتَقَبَّلَهَا رَبُّهَا بِقَبُولٍ حَسَنٍ وَأَنْبَتَهَا نَبَاتًا حَسَنًا وَكَفَّلَهَا زَكَرِيَّا كُلَّمَا دَخَلَ عَلَيْهَا زَكَرِيَّا الْمِحْرَابَ وَجَدَ عِنْدَهَا رِزْقًا قَالَ يَا مَرْيَمُ أَنَّى لَكِ هَذَا قَالَتْ هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَرْزُقُ مَنْ يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ}}<ref>«پس خداوند آن (دختر) را به نیکی پذیرفت و به نیکی (پروراند و) برآورد و زکریّا را سرپرست او کرد و هرگاه زکریّا در محراب (عبادت) نزد وی می‌رفت کنار او، رزقی می‌یافت و می‌پرسید: ای مریم! این از کجا برای تو آمده است؟ و او می‌گفت: از نزد خداوند؛ (آری) خداوند به هر که بخواهد بی‌حساب (و شمار) روزی می‌دهد» سوره آل عمران، آیه ۳۷.</ref>، برگزید، [[پاک]] کرد و بر زنان زمان خودش <ref>نورالثقلین، ج ۱، ص ۳۳۶ ـ ۳۳۷. </ref> برتری داد {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاكِ وَطَهَّرَكِ وَاصْطَفَاكِ عَلَى نِسَاءِ الْعَالَمِينَ}}<ref>«و آنگاه فرشتگان گفتند: ای مریم! خداوند تو را برگزید و پاکیزه داشت و بر زنان جهان برتری داد» سوره آل عمران، آیه ۴۲.</ref>؛ همچنین در داستان [[موسی و خضر]]{{ع}} [[قرآن کریم]] دختر [[شایسته]] <ref>تفسیر عیاشی، ج ۲، ص ۳۳۶؛ [[الکافی]]، ج ۶، ص ۶ ـ ۷. </ref> را پاک‌تر و با محبت‌تر از آن پسر مقتول به دست [[خضر]]{{ع}} می‌داند: {{متن قرآن|فَأَرَدْنَا أَنْ يُبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِنْهُ زَكَاةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا}}<ref>«پس، خواستیم که پروردگارشان برای آنان فرزندی (دیگر) پاک‌جان‌تر و مهربان‌تر از او، جایگزین کند» سوره کهف، آیه ۸۱.</ref>.