قیام مختار: تفاوت میان نسخه‌ها

قیام مختار (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲ نوامبر ۲۰۲۱، ساعت ۱۰:۰۸

۳٬۶۸۴ بایت اضافه‌شده ، ‏۲ نوامبر ۲۰۲۱

←‏جستارهای وابسته

دیداریویکی‌متن

Msadeq

مدیران

۱۱۵٬۲۵۷

ویرایش

@@ خط ۹: / خط ۹: @@
 [[مختار بن ابی عبیده ثقفی]]، پنج سال پس از [[حادثه کربلا]] و یک سال پس از [[نهضت توّابین]]، در [[سال ۶۶ هجری]] در [[کوفه]] [[قیام]] کرد. [[هدف]] [[نهضت]] او [[خون‌خواهی حسین]]{{ع}} و [[انتقام]] از [[قاتلان شهدای کربلا]] و [[جنایتکاران]] [[حادثه عاشورا]] بود. قیام او و خونخواهی‌اش موجب [[خرسندی]] [[ائمّه]] بود. از [[امام باقر]]{{ع}} [[روایت]] شده که: {{متن حدیث|لاَ تَسُبُّوا الْمُخْتَارَ فَإِنَّهُ قَدْ قَتَلَ قَتَلَتَنَا وَ طَلَبَ بِثَأْرِنَا}}<ref>بحار الأنوار، ج ۴۵، ص۳۴۳.</ref>. مختار را [[ناسزا]] نگویید،؛ چراکه او [[قاتلان]] ما را کشت و به [[خون‌خواهی]] ما برخاست. خلاصه‌ای از قیام او (طبق [[نفس المهموم]]) چنین است:
 مختار، در ۱۴ [[ربیع الاول]] [[سال ۶۶]] در کوفه قیام کرد و [[عبد الله بن مطیع]] را که [[کارگزار]] [[عبد الله بن زبیر]] بود بیرون نمود. آغاز قیامشان با [[شعار]] «[[یا منصور امت]]» و «[[یا لثارات الحسین]]» بود. درگیری‌های [[سختی]] در محلّه‌ها و میدان‌های کوفه پیش آمد. گروه‌هایی کشته و گروه‌هایی [[تسلیم]] شدند و مختار وارد قصر شد و فردایش برای [[مردم]] [[سخنرانی]] کرد، [[اشراف کوفه]] با او [[بیعت]] کردند. مختار پس از [[استیلا]] بر اوضاع، یکایک [[قاتلان حسین]]{{ع}} را دستگیر می‌‌کرد و می‌‌کشت. نیروهایی هم به اطراف می‌‌فرستاد تا هم بر آن مناطق استیلا یابد و هم جنایتکاران را گرفته و به [[کیفر]] رساند. مدّت‌ها این تحرّکات و دستگیری‌ها و [[نبرد]] با [[مقاومت]] کنندگان از طرفداران [[بنی امیّه]] ادامه داشت. مختار موفق شد کسانی چون [[عمر سعد]]، [[شمر]]، [[ابن زیاد]]، [[خولی]]، [[سنان]]، [[حرمله]]، [[حکیم بن طفیل]]، [[منقذ بن مره]]، [[زید بن رقاد]]، [[زیاد بن مالک]]، [[مالک بن بشر]]، [[عبد الله بن اسید]]، [[عمرو بن حجاج]] و بسیاری از کسان را که در [[کربلا]] دستشان به [[خون شهدا]] [[آلوده]] بود از دم تیغ گذراند و پیکرشان را بسوزاند و یا در مقابل سگ‌ها بیندازد<ref>برگرفته و تلخیص شده از: در کربلا چه گذشت (ترجمه نفس المهموم)، ص۷۷۶ به بعد.</ref>. مختار، سر «ابن زیاد» را به [[مدینه]] نزد [[محمد حنفیه]] فرستاد، او هم آن سر را پیش [[امام سجاد]]{{ع}} آورد. آن [[حضرت]] مشغول [[غذا خوردن]] بود. با دیدن این صحنه، [[سجده شکر]] به جای آورد و فرمود: {{متن حدیث|الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَدْرَكَ لِي ثَارِي مِنْ أَعْدَائِي، وَ جَزَى اللَّهُ الْمُخْتَارَ خَيْراً}}<ref>معالی السبطین، ج ۲، ص۲۶۰.</ref>. مختار، هجده ماه [[حکومت]] کرد (تا ۱۴ [[رمضان]] [[سال ۶۷]]) و در سنّ ۶۷ سالگی در درگیری با [[سپاهیان]] [[عبد الله بن زبیر]] به [[شهادت]] رسید<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، ص۱۷۱.</ref>.
+==[[یاری]] [[زنان]] به [[نهضت]] مختار==
+[[قیام مختار]] با [[شعار]] {{عربی|"یَا لَثَارَاتِ الْحُسَیْنِ"}}، در سال ۶۶ هجری، تحولی بزرگ و [[تاریخی]] بود که پس از رویداد [[کربلا]] به وقوع پیوست. قیام مختار موجب خوش حالی [[اهل بیت امام حسین]]{{ع}} در [[مدینه]] شد، تا جایی که یکی از [[دختران]] [[امام علی]] می‌گوید: هیچ یک از زنان [[بنی‌هاشم]]، پس از رویداد کربلا خود را [[آرایش]] نکرد، تا این که مختار سر [[ابن زیاد]] را برای ما فرستاد<ref>بحارالانوار، ج۴۵، ص۳۸۶؛ تنقیح المقال، ج۳، ص۲۰۴.</ref>.
+از [[امام صادق]]{{ع}} نیز [[روایت]] شده که پس از [[حادثه کربلا]] هیچ زنی از [[بنی هاشم]] خود را آرایش نکرد و [[اهل بیت]] در [[ماتم]] بودند و پنج سال تمام، دودی از [[خانه]] بنی‌هاشم دیده نشد (غذای گرم تهیه نکردند و این کنایه از [[غم]] و [[اندوه]] است) تا این که ابن زیاد کشته شد<ref>بحارالانوار، ج۴۵، ص۳۸۴.</ref>.
+افزون بر [[اهل بیت]]، همه [[شیعیان]] و [[دوستداران]] آن [[حضرت]] نیز از قیام مختار شاد و مسرور شدند و به نهضت مختار یاری رساندند. حتی برخی از زنان برای به [[کیفر]] رسیدن همسران‌شان که در کربلا حضور داشتند و جنایاتی را نیز انجام داده بودند، با مأموران مختار [[همکاری]] می‌کردند<ref>سید ابوالفضل اردکانی، ماهیت قیام مختار، ص۴۷۲.</ref>.
+در [[جنگ]] مختار با [[مصعب بن زبیر]] نیز زنان [[کوفه]] هنگام محاصره شدن مختار و یارانش به او کمک می‌کردند و بخشی از نیازهای آنان از قبیل نان، آب و... به دست زنان کوفه تأمین می‌شد. زنان از خانه‌های خود به بهانه حضور در [[مسجد جامع]] و [[نماز]] وقتی به در [[دار الاماره]] می‌رسیدند، آنچه را در زیر چادرهای خود پنهان کرده بودند، از لای در به داخل می‌انداختند. این جریان به [[مصعب]] گزارش شد و او با [[مشورت]] مهلب [[تصمیم]] گرفت که [[پست]] [[مراقبت]] را بیشتر کنند، همه راه‌های نفوذی را [[مأمور]] بگذارند و اجازه ندهند که [[زنان]] به مختار [[یاری]] رسانند. مأموران [[مصعب]] هر زنی را که از کوچه‌های اطراف قصد عبور داشت، بازرسی می‌کردند تا مطمئن شوند که چیزی برای محاصره شدگان همراه او نیست.
+[[فضیل بن خدیج]] می‌گوید: مأموران مصعب در یک [[روز]] سه [[زن]] از [[طایفه]] [[شبام]] و [[شاکر]] را دست‌گیر کردند که قصد داشتند آذوقه برای بستگان و شوهران خود ببرند<ref>سید ابوالفضل اردکانی، ماهیت قیام مختار، ص۶۳۶.</ref>.<ref>[[محمد صادق مزینانی|مزینانی، محمد صادق]]، [[نقش زنان در حماسه عاشورا (کتاب)|نقش زنان در حماسه عاشورا]]، ص:۲۸۷-۲۸۸.</ref>
 == جستارهای وابسته ==