←شیوههای جنگ روانی
| خط ۱۲۴: | خط ۱۲۴: | ||
جنگ روانی که گاه [[جنگ تبلیغاتی]] <ref>الاعداد المعنوی، ص۱۵۲ ـ ۱۵۷؛ موسوعة الامام علی علیه السلام، ج ۶، ص۳۷.</ref> یا [[جنگ سرد]] <ref>فرهنگ علوم سیاسی، ص۳۴۸؛ الاعداد المعنوی، ص۱۵۶.</ref> نامیده میشود، مجموعهای از [[فعالیتهای سیاسی]]، [[اقتصادی]] و [[اجتماعی]] است <ref>فرهنگ علوم سیاسی، ص۳۴۸.</ref> که هنگام [[جنگ]] یا پیش از آن <ref>الموسوعة العربیه، ج ۹، ص۲۶۲.</ref> برای درهم شکستن [[اراده]] دشمن <ref>فرهنگ علوم سیاسی، ص۳۴۸.</ref> و [[تضعیف]] [[روحیه]] او <ref>موسوعة المورد، ج ۱، ص۴۲۴.</ref> صورت میگیرد؛ به تعبیر دیگر، جنگ روانی [[تحمیل]] اراده یک طرف [[نزاع]] برطرف مقابل با [[هدف]] [[سیطره]] یافتن بر اوست یا [[تغییر]] [[سلوک]] و [[افکار]] که برای رسیدن به این هدف از انواع وسائل [[تبلیغاتی]]، صاحبان [[فکر]] و قلم، [[اهل]] [[سیاست]] و افراد با [[نفوذ]] بهره برده میشود. <ref>الاعداد المعنوی، ص۱۵۶.</ref> جنگ روانی به مراتب دشوارتر <ref> فرهنگ علوم سیاسی، ص۳۴۸.</ref> و مؤثرتر از جنگهای نظامی است <ref>الصحیح من سیرة النبی، ج ۸، ص۱۸۲؛ الاعداد المعنوی، ص۱۵۲.</ref> و به قرون اخیر اختصاص ندارد، بلکه در دورانهای دور و میان [[ملل]] پیشین نیز متداول بوده است. <ref>الاعداد المعنوی، ص۱۵۱.</ref> جنگ روانی شیوهها و گونههای مختلفی دارد که برخی از آنها در [[مکتب]] [[انبیا]] مجاز و بیشتر آنها [[باطل]] و نارواست که تنها از سوی [[دشمنان دین]] و [[اسلام]] به کار گرفته شده است. از جمله این روشها که در [[قرآن کریم]] به آنها اشاره شده، عبارتاند از: | جنگ روانی که گاه [[جنگ تبلیغاتی]] <ref>الاعداد المعنوی، ص۱۵۲ ـ ۱۵۷؛ موسوعة الامام علی علیه السلام، ج ۶، ص۳۷.</ref> یا [[جنگ سرد]] <ref>فرهنگ علوم سیاسی، ص۳۴۸؛ الاعداد المعنوی، ص۱۵۶.</ref> نامیده میشود، مجموعهای از [[فعالیتهای سیاسی]]، [[اقتصادی]] و [[اجتماعی]] است <ref>فرهنگ علوم سیاسی، ص۳۴۸.</ref> که هنگام [[جنگ]] یا پیش از آن <ref>الموسوعة العربیه، ج ۹، ص۲۶۲.</ref> برای درهم شکستن [[اراده]] دشمن <ref>فرهنگ علوم سیاسی، ص۳۴۸.</ref> و [[تضعیف]] [[روحیه]] او <ref>موسوعة المورد، ج ۱، ص۴۲۴.</ref> صورت میگیرد؛ به تعبیر دیگر، جنگ روانی [[تحمیل]] اراده یک طرف [[نزاع]] برطرف مقابل با [[هدف]] [[سیطره]] یافتن بر اوست یا [[تغییر]] [[سلوک]] و [[افکار]] که برای رسیدن به این هدف از انواع وسائل [[تبلیغاتی]]، صاحبان [[فکر]] و قلم، [[اهل]] [[سیاست]] و افراد با [[نفوذ]] بهره برده میشود. <ref>الاعداد المعنوی، ص۱۵۶.</ref> جنگ روانی به مراتب دشوارتر <ref> فرهنگ علوم سیاسی، ص۳۴۸.</ref> و مؤثرتر از جنگهای نظامی است <ref>الصحیح من سیرة النبی، ج ۸، ص۱۸۲؛ الاعداد المعنوی، ص۱۵۲.</ref> و به قرون اخیر اختصاص ندارد، بلکه در دورانهای دور و میان [[ملل]] پیشین نیز متداول بوده است. <ref>الاعداد المعنوی، ص۱۵۱.</ref> جنگ روانی شیوهها و گونههای مختلفی دارد که برخی از آنها در [[مکتب]] [[انبیا]] مجاز و بیشتر آنها [[باطل]] و نارواست که تنها از سوی [[دشمنان دین]] و [[اسلام]] به کار گرفته شده است. از جمله این روشها که در [[قرآن کریم]] به آنها اشاره شده، عبارتاند از: | ||
===توهین و [[افترا]]=== | ===توهین و [[افترا]]=== | ||
مانند ساحر یا دیوانه خواندن [[پیامبران]] از سوی [[کافران]]: | مانند ساحر یا دیوانه خواندن [[پیامبران]] از سوی [[کافران]]: {{متن قرآن|كَذَلِكَ مَا أَتَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِنْ رَسُولٍ إِلَّا قَالُوا سَاحِرٌ أَوْ مَجْنُونٌ}}<ref>«بدینگونه برای کسانی که پیش از آنان بودند، هیچ پیامبری نیامد مگر اینکه گفتند: او جادوگر یا دیوانه است» سوره ذاریات، آیه ۵۲.</ref> <ref>الصحیح من سیرة النبی، ج ۳، ص۱۳۶.</ref> [[قرآن]] در [[آیات]] متعدد به مردود دانستن این اتهامات پرداخته است: {{متن قرآن|أَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوا مَا بِصَاحِبِهِمْ مِنْ جِنَّةٍ إِنْ هُوَ إِلَّا نَذِيرٌ مُبِينٌ}}<ref>«آیا نیندیشیدهاند (تا بدانند) که همنشین آنان به هیچ روی دیوانگی ندارد او جز بیمدهندهای آشکار نیست» سوره اعراف، آیه ۱۸۴.</ref>، {{متن قرآن|قُلْ إِنَّمَا أَعِظُكُمْ بِوَاحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَى وَفُرَادَى ثُمَّ تَتَفَكَّرُوا مَا بِصَاحِبِكُمْ مِنْ جِنَّةٍ إِنْ هُوَ إِلَّا نَذِيرٌ لَكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيدٍ}}<ref>«بگو: تنها شما را به (سخن) یگانهای اندرز میدهم و آن اینکه: دو تن دو تن و تک تک برای خداوند قیام کنید سپس بیندیشید، در همنشین شما دیوانگی نیست؛ او برای شما جز بیمدهندهای پیش از (رسیدن) عذابی سخت نیست» سوره سبأ، آیه ۴۶.</ref>، {{متن قرآن|وَمَا صَاحِبُكُمْ بِمَجْنُونٍ}}<ref>«و همنشین شما، دیوانه نیست» سوره تکویر، آیه ۲۲.</ref> گاهی [[پیامبران]] خود به رد این اتهامها میپرداختند: {{متن قرآن|قَالَ يَا قَوْمِ لَيْسَ بِي سَفَاهَةٌ وَلَكِنِّي رَسُولٌ مِنْ رَبِّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«گفت: ای قوم من! در من هیچ نابخردی نیست بلکه من فرستادهای از سوی پروردگار جهانیانم» سوره اعراف، آیه ۶۷.</ref> نمونه دیگر [[جنگ روانی]]، متهم ساختن [[همسر پیامبر]]{{صل}} به ارتکاب [[اعمال ناشایست]] از سوی [[منافقان]] است: {{متن قرآن|إِنَّ الَّذِينَ جَاءُوا بِالْإِفْكِ عُصْبَةٌ مِنْكُمْ لَا تَحْسَبُوهُ شَرًّا لَكُمْ بَلْ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ مَا اكْتَسَبَ مِنَ الْإِثْمِ وَالَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ مِنْهُمْ لَهُ عَذَابٌ عَظِيمٌ}}<ref>«کسانی که [به یکی از همسران پیامبر] آن دروغ را (وارد) آوردند دستهای از شمایند؛ آن را شرّی برای خود مپندارید بلکه آن برای شما خیر است؛ هر مردی از آنان را گناهی است که انجام داده است و آنکه بخش بزرگ آن را به گردن گرفته است عذابی سترگ خواهد داشت» سوره نور، آیه ۱۱.</ref> که قرآن ضمن [[تهدید]] [[افترا]] زنندگان در این [[آیه]]، [[مسلمانان]] را [[توبیخ]] کرده که چرا با شنیدن این [[اتهام]]، آن را [[دروغ]] نشمردهاند: {{متن قرآن|لَوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بِأَنْفُسِهِمْ خَيْرًا وَقَالُوا هَذَا إِفْكٌ مُبِينٌ}}<ref>«از چه رو چون آن را شنیدید مردان و زنان مؤمن نیکاندیشی نکردند و نگفتند که این دروغی آشکار است؟» سوره نور، آیه ۱۲.</ref> سپس با تأکید بسیار، آنان را از [[ترویج]] و نشر این گونه ادعاها برحذر داشته است: {{متن قرآن|وَلَوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ قُلْتُمْ مَا يَكُونُ لَنَا أَنْ نَتَكَلَّمَ بِهَذَا سُبْحَانَكَ هَذَا بُهْتَانٌ عَظِيمٌ}}<ref>«و چرا چون آن را شنیدید نگفتید: سزیده ما نیست که در این باره چیزی بگوییم، پاکا که تویی، این بهتانی سترگ است» سوره نور، آیه ۱۶.</ref> <ref>الاعداد المعنوی، ص۱۶۹؛ نمونه، ج ۱۴، ص۴۰۷.</ref> | ||
===[[شایعه پراکنی]]=== | ===[[شایعه پراکنی]]=== | ||
دیگر شیوه متداول در جنگ روانی، ترویج [[شایعات]] است؛<ref>نمونه، ج ۱۴، ص۴۰۷.</ref> مانند [[شایعه]] کشته شدن [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در [[جنگ احد]] از سوی [[مشرکان]] <ref>التبیان، ج ۳، ص۶؛ جامع البیان، ج ۴، ص۱۴۷ - ۱۴۹؛ الاعداد المعنوی، ص۱۷۰.</ref> که در آیه ۱۴۴ | دیگر شیوه متداول در جنگ روانی، ترویج [[شایعات]] است؛<ref>نمونه، ج ۱۴، ص۴۰۷.</ref> مانند [[شایعه]] کشته شدن [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در [[جنگ احد]] از سوی [[مشرکان]] <ref>التبیان، ج ۳، ص۶؛ جامع البیان، ج ۴، ص۱۴۷ - ۱۴۹؛ الاعداد المعنوی، ص۱۷۰.</ref> که در آیه {{متن قرآن|وَمَا مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ}}<ref>«و محمد جز فرستادهای نیست که پیش از او (نیز) فرستادگانی (بوده و) گذشتهاند؛ آیا اگر بمیرد یا کشته گردد به (باورهای) گذشته خود باز میگردید؟ و هر کس به (باورهای) گذشته خود باز گردد هرگز زیانی به خداوند نمیرساند؛ و خداوند سپاسگزاران را به زودی پاداش خواهد داد» سوره آل عمران، آیه ۱۴۴.</ref> بدان اشاره شده و مسلمانان از اثرپذیری از این جنگ روانی برحذر داشته شدهاند. منافقانِ [[مدینه]] نیز با نشر شایعاتی مانند کشته شدن یا [[اسارت]] [[پیامبر]]{{صل}} در [[جنگ]] <ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص۱۹۶ - ۱۹۷؛ الصافی، ج ۴، ص۲۰۴.</ref> یا [[شکست]] خوردن [[لشکر اسلام]] یا گردآمدن [[مشرکان]] برای [[حمله]] به [[مدینه]] به [[جنگ روانی]] میپرداختند. <ref>احکام القرآن، جصاص، ج ۳، ص۴۸۶؛ مجمع البیان، ج ۸، ص۱۸۲.</ref> [[پیامبر]]{{صل}} برای [[رویارویی]] با این [[کارها]] آنان را به [[تبعید]]، [[اسارت]] و حتی کشته شدن [[تهدید]] کرد: {{متن قرآن|لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ الْمُنَافِقُونَ وَالَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَالْمُرْجِفُونَ فِي الْمَدِينَةِ لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ ثُمَّ لَا يُجَاوِرُونَكَ فِيهَا إِلَّا قَلِيلًا}}<ref>«اگر منافقان و بیماردلان و شایعهافکنان مدینه دست (از کارهایشان) برندارند، تو را بر آنان برمیانگیزیم سپس در آن شهر جز زمانی اندک در کنار تو نخواهند بود» سوره احزاب، آیه ۶۰.</ref>، {{متن قرآن|مَلْعُونِينَ أَيْنَمَا ثُقِفُوا أُخِذُوا وَقُتِّلُوا تَقْتِيلًا}}<ref>«در حالی که لعنتشدگانند؛ هر جا یافته شوند باید بیدرنگ گرفتار و کشته شوند» سوره احزاب، آیه ۶۱.</ref> در [[آیه]] {{متن قرآن|وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الْأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهُ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطَانَ إِلَّا قَلِيلًا}}<ref>«و هنگامی که خبری از ایمنی یا بیم به ایشان برسد آن را فاش میکنند و اگر آن را به پیامبر یا پیشوایانشان باز میبردند کسانی از ایشان که آن را در مییافتند به آن پی میبردند و اگر بخشش و بخشایش خداوند بر شما نمیبود (همه) جز اندکی، از شیطان پیروی میکردید» سوره نساء، آیه ۸۳.</ref> نیز [[مسلمانان]] برای رویارویی با [[جنگ]] روانیِ [[دشمنان]] [[مأمور]] شدهاند تا در صورت دستیابی به اطلاعات ویژه [[امنیتی]]، تنها آنها را به [[پیامبراکرم]]{{صل}} یا اشخاص [[مسئول]] گزارش دهند. | ||
===تهدید به حمله=== | ===تهدید به حمله=== | ||
روش دیگر جنگ روانی تهدید کردن دشمنان به حمله و نابود کردن آنان است، چنانکه [[حضرت سلیمان]]{{ع}} با [[تمسک]] به این شیوه، [[ملکه]] [[سبأ]] را به [[تسلیم]] واداشت: | روش دیگر جنگ روانی تهدید کردن دشمنان به حمله و نابود کردن آنان است، چنانکه [[حضرت سلیمان]]{{ع}} با [[تمسک]] به این شیوه، [[ملکه]] [[سبأ]] را به [[تسلیم]] واداشت: {{متن قرآن|ارْجِعْ إِلَيْهِمْ فَلَنَأْتِيَنَّهُمْ بِجُنُودٍ لَا قِبَلَ لَهُمْ بِهَا وَلَنُخْرِجَنَّهُمْ مِنْهَا أَذِلَّةً وَهُمْ صَاغِرُونَ}}<ref>«نزد آنان باز گرد (و بگو) بیگمان سپاهی به سوی آنان خواهیم آورد که تاب رویارویی با آن را ندارند و آنان را از آنجا با زبونی و خواری بیرون خواهیم راند» سوره نمل، آیه ۳۷.</ref> [[کفار]] [[قریش]] هم پس از [[جنگ احد]] گرد هم آمدند و با فرستادن شخص یا اشخاصی به سوی مسلمانان اطلاع دادند که قصد حمله [[مجدد]] به آنان برای نابود کردن ایشان را دارند: {{متن قرآن|الَّذِينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَانًا وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ}}<ref>«کسانی که مردم به آنان گفتند: مردم در برابر شما همداستان شدهاند، از آنها پروا کنید! اما بر ایمانشان افزود و گفتند: خداوند ما را بس و او کارسازی نیکوست» سوره آل عمران، آیه ۱۷۳.</ref>.<ref>تفسیر ابن ابی حاتم، ج ۳، ص۸۱۸؛ مجمعالبیان، ج ۲، ص۴۴۸ - ۴۵۰؛ الدرالمنثور، ج ۲، ص۱۰۱ - ۱۰۲.</ref>؛ ولی مسلمانان با [[توکل بر خدا]]، از اثرپذیری از این جنگ روانی به دور ماندند و حتی برای رویارویی با [[لشکر]] قریش راسختر شدند: {{متن قرآن| فَزَادَهُمْ إِيمَانًا وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ}} | ||
===[[حیله]] و [[تزویر]]=== | ===[[حیله]] و [[تزویر]]=== | ||
حیله و تزویر یکی از روشهای ایجاد جنگ روانی ضدّ [[دشمن]] است؛ مثلاً گروهی از [[عالمان]] [[یهود]] [[تصمیم]] گرفتند [[اسلام]] را به ظاهر بپذیرند و سپس به [[دین]] خود بازگردند تا [[مسلمانان]] را از اسلام منصرف کنند: | حیله و تزویر یکی از روشهای ایجاد جنگ روانی ضدّ [[دشمن]] است؛ مثلاً گروهی از [[عالمان]] [[یهود]] [[تصمیم]] گرفتند [[اسلام]] را به ظاهر بپذیرند و سپس به [[دین]] خود بازگردند تا [[مسلمانان]] را از اسلام منصرف کنند: {{متن قرآن|وَقَالَتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمِنُوا بِالَّذِي أُنْزِلَ عَلَى الَّذِينَ آمَنُوا وَجْهَ النَّهَارِ وَاكْفُرُوا آخِرَهُ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ}}<ref>«و دستهای از اهل کتاب گفتند: در آغاز روز به آنچه بر مؤمنان فرو فرستاده شده است، ایمان آورید و در پایان آن بدان کفر ورزید باشد که آنان (از ایمان خود) بازگردند» سوره آل عمران، آیه ۷۲.</ref>.<ref>مجمع البیان، ج ۲، ص۳۲۰.</ref> که [[قرآن]] [[نیت]] [[واقعی]] این تزویرکنندگان را افشا کرده: {{متن قرآن|وَدَّتْ طَائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يُضِلُّونَكُمْ وَمَا يُضِلُّونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُونَ}}<ref>«دستهای از اهل کتاب گمراه کردن شما را دوست دارند امّا جز خود را گمراه نمیکنند و درنمییابند» سوره آل عمران، آیه ۶۹.</ref> و مسلمانان را از [[پیروی]] آنان برحذر داشته است: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تُطِيعُوا فَرِيقًا مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ يَرُدُّوكُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ كَافِرِينَ}}<ref>«ای مؤمنان! اگر از دستهای از کسانی که به آنان کتاب داده شده است فرمانبرداری کنید شما را پس از ایمانتان به کفر باز میگردانند» سوره آل عمران، آیه ۱۰۰.</ref> | ||
=== اعلام و [[تبلیغ]] [[پیروزی]] خود و [[شکست]] [[دشمن]]=== | === اعلام و [[تبلیغ]] [[پیروزی]] خود و [[شکست]] [[دشمن]]=== | ||
از جمله نمونههای [[قرآنی]] این شیوه، ادعای [[ساحران]] [[زمان]] [[فرعون]] مبنی بر پیروزی آنها بر [[حضرت موسی]]{{ع}} است: | از جمله نمونههای [[قرآنی]] این شیوه، ادعای [[ساحران]] [[زمان]] [[فرعون]] مبنی بر پیروزی آنها بر [[حضرت موسی]]{{ع}} است: {{متن قرآن|فَأَلْقَوْا حِبَالَهُمْ وَعِصِيَّهُمْ وَقَالُوا بِعِزَّةِ فِرْعَوْنَ إِنَّا لَنَحْنُ الْغَالِبُونَ}}<ref>«آنگاه آنان رسنها و چوبدستهای خود را فرو افکندند و گفتند: سوگند به شکوه فرعون بیگمان ماییم که پیروزیم» سوره شعراء، آیه ۴۴.</ref> [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نیز پیش از [[جنگ]] با [[یهود]] [[بنیقینقاع]] برای ایجاد [[رعب]] در آنان، به همین [[شیوه رفتار]] کرد و [[لشکر اسلام]] را در جنگ با آنان [[پیروز]] حتمی قلمداد کرد: {{متن قرآن|قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا سَتُغْلَبُونَ وَتُحْشَرُونَ إِلَى جَهَنَّمَ وَبِئْسَ الْمِهَادُ}}<ref>«به کافران بگو: از پا در خواهید آمد و در دوزخ گردتان میآورند و این بستر، بد است» سوره آل عمران، آیه ۱۲.</ref>.<ref>احکام القرآن، جصاص، ج ۲، ص۸؛ التبیان، ج ۲، ص۴۰۶؛ جامع البیان، ج ۳، ص۲۶۱ - ۲۶۲.</ref> | ||
===جلب [[افکار عمومی]]=== | ===جلب [[افکار عمومی]]=== | ||
روش دیگر [[جنگ روانی]] جلب نگرش [[عامه]] [[مردم]] به [[سود]] خود است، چنان که [[مشرکان]] پس از [[اقدام]] مسلمانان به جنگ در [[ماههای حرام]] ادعا کردند که محمد{{صل}} و یارانش برخلاف [[سیره]] پیشینیان خود برای ماههای حرام حرمتی قائل نیستند<ref>فقه القرآن، ج ۱، ص۳۳۶؛ الاعداد المعنوی، ص۱۷۰ - ۱۷۱.</ref>. با [[نزول آیه]] ۲۱۷ | روش دیگر [[جنگ روانی]] جلب نگرش [[عامه]] [[مردم]] به [[سود]] خود است، چنان که [[مشرکان]] پس از [[اقدام]] مسلمانان به جنگ در [[ماههای حرام]] ادعا کردند که محمد{{صل}} و یارانش برخلاف [[سیره]] پیشینیان خود برای ماههای حرام حرمتی قائل نیستند<ref>فقه القرآن، ج ۱، ص۳۳۶؛ الاعداد المعنوی، ص۱۷۰ - ۱۷۱.</ref>. با [[نزول آیه]] {{متن قرآن|يَسْأَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيهِ قُلْ قِتَالٌ فِيهِ كَبِيرٌ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَكُفْرٌ بِهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَإِخْرَاجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ وَالْفِتْنَةُ أَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ وَلَا يَزَالُونَ يُقَاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دِينِكُمْ إِنِ اسْتَطَاعُوا وَمَنْ يَرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَأُولَئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ}}<ref>«از تو درباره جنگ در ماه حرام میپرسند، بگو: جنگ در آن (گناهی) بزرگ است و (گناه) باز داشتن (مردم) از راه خداوند و ناسپاسی به او و (باز داشتن مردم از) مسجد الحرام و بیرون راندن اهل آن از آن، در نظر خداوند بزرگتر است و آشوب (شرک) از کشتار (هم) بزرگتر است؛ و (این کافران) پیاپی با شما جنگ میکنند تا اگر بتوانند شما را از دینتان بازگردانند، و کردار کسانی از شما که از دین خود بازگردند و در کفر بمیرند، در این جهان و جهان واپسین، تباه است و آنان دمساز آتش و در آن جاودانند» سوره بقره، آیه ۲۱۷.</ref> در پاسخ به این جنگ روانی، [[کارهای ناپسند]] مشرکان مانند [[کفر]] به [[خداوند]]، ایجاد مانع در [[راه خدا]] و بیرون راندن [[پیامبر]] و [[مؤمنان]] از [[وطن]] خود بدتر از [[هتک حرمت]] ماههای حرام به شمار رفت. | ||
==جنگ در فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم== | ==جنگ در فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم== | ||