←جستارهای وابسته
(←منابع) |
|||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
کنیههای [[حضرت]] هم: [[ام الحسن]]، [[ام الحسین]]، [[ام المحسن]]، [[ام الائمه]]، [[ام ابیها]]، [[ام الخیره]]، [[ام المؤمنین]]، [[ام الأخیار]]، [[ام الفضائل]]، [[ام الأزهار]]، [[ام العلوم]]، [[ام الکتاب]] و [[ام الاسماء]] است. | کنیههای [[حضرت]] هم: [[ام الحسن]]، [[ام الحسین]]، [[ام المحسن]]، [[ام الائمه]]، [[ام ابیها]]، [[ام الخیره]]، [[ام المؤمنین]]، [[ام الأخیار]]، [[ام الفضائل]]، [[ام الأزهار]]، [[ام العلوم]]، [[ام الکتاب]] و [[ام الاسماء]] است. | ||
بهترین [[کنیه]] ایشان «ام ابیها» است<ref>فاطمة الزهراء بهجة قلب المصطفی، احمد رحمانی همدانی، ج۱، ص۲۰۳.</ref>.<ref>[[سید حسین اسحاقی|اسحاقی، سید حسین]]، [[فرهنگنامه فاطمی ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه فاطمی]]، ج۱، ص ۱۷۷.</ref> | بهترین [[کنیه]] ایشان «ام ابیها» است<ref>فاطمة الزهراء بهجة قلب المصطفی، احمد رحمانی همدانی، ج۱، ص۲۰۳.</ref>.<ref>[[سید حسین اسحاقی|اسحاقی، سید حسین]]، [[فرهنگنامه فاطمی ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه فاطمی]]، ج۱، ص ۱۷۷.</ref> | ||
==[[کنیههای فاطمه]]{{س}}== | |||
[[علامه]] [[ابن شهرآشوب]] میگوید: کنیههای [[حضرت]] «[[ام الحسن]]»، «ام الحسین»، «ام المحسن»، «[[ام الائمه]]» و «[[ام ابیها]]» است<ref>مناقب آل ابی طالب، ابن شهر آشوب مازندرانی، ج۳، ص۳۵۷.</ref>. | |||
علامه [[اربلی]] هم میگوید: [[پیامبر اکرم]]{{صل}} [[مقام]] او را گرامی میداشت و [[بزرگواری]] او را در نظر میگرفت. او را به «ام ابیها» مکنا نمود و برای او از [[محبت]] و علاقه جایگاهی قرار داده بود که کسی توان نزدیک شدن به آن را نداشت. روزی علی{{ع}} از حضرت [[پرسش]] نمود که ای [[رسول خدا]]! من در نزد شما محبوبترم یا [[فاطمه]]؟ حضرت فرمود: تو در نزد من عزیزتر و فاطمه{{س}} محبوبتر است<ref>کشف الغمة، علی بن عیسی بن أبی الفتح الإربلی، ج۱، ص۴۶۲.</ref>. | |||
[[مولی]] «[[محمد علی انصاری]]» هم میگوید: برخی از [[علما]] کنیههای دیگری چون: [[ام الخیره]]، «[[ام المؤمنین]]»، «ام الأخیار»، «ام الفضائل»، «ام العلوم» و «[[ام الکتاب]]» را نیز ذکر نمودهاند<ref>اللمعة البیضاء فی شرح خطبة الزهراء، محمد علی بن احمد قراچه داغی تبریزی انصاری، ص۵۰.</ref>. | |||
منابع دیگر [[کنیه]] «[[ام اسماء]]» را هم آوردهاند. البته هر کدام از این [[کنیهها]] دارای معنای خاصی است؛ برای مثال میتوان گفت مراد [[پیامبر]] از مکنا نمودن فاطمه{{س}} به «ام ابیها» آن است که دخترش اساس و پایه و ریشه درخت [[رسالت]] و عنصر [[نبوت]] است. در [[تأیید]] این نظر روایتی از [[امام باقر]]{{ع}} نقل شده است که [[امام]] میفرمایند: | |||
[[پیامبر خدا]]{{صل}} درختی [[طیبه]] و فرع آن علی{{ع}} و عنصرش فاطمه{{س}} و میوهاش [[فرزندان زهرا]]{{س}} و گلها و برگهایش [[شیعیان]] حضرتش هستند<ref>نامها و القاب حضرت زهرا{{س}}، شیخ احمد رحمانی همدانی، ص۱۱۴.</ref>. اگر، عنصر نباشد درخت به خشکی میگراید و و سرسبزیاش از بین میرود؛ زیرا [[رشد]] و نمو درخت به [[تغذیه]] از اصل است و درخت [[شریعت]] [[حنیف]]، به [[مجاهدت]] و [[دفاع]] فاطمه{{س}} رشد و [[بالندگی]] یافت. [[امام حسن]]{{ع}} با [[صلح]] خود درخت [[اسلام]] را از خطر ریشهکن شدن رهانید و [[امام حسین]]{{ع}} با [[خودداری از بیعت]] و بذل [[خون]] خود، آن را آبیاری و [[تربیت]] نمود. همانا اگر [[صلح امام حسن]] و [[قیام امام حسین]]{{ع}} نبود از درخت [[اسلام]] نه تنهای راست میشد و نه شاخهای سبز میگردید. | |||
[[مفضل بن محمد جعفی]] میگوید از [[امام صادق]]{{ع}} درباره این گفتار [[خداوند]] که میفرماید: {{متن قرآن|كَمَثَلِ حَبَّةٍ أَنْبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ}}<ref>«داستان (بخشش) آنان که داراییهای خود را در راه خداوند میبخشند چون دانهای است که هفت خوشه بر آورده باشد، در هر خوشه صد دانه و خداوند برای هر که بخواهد (آن را) چند برابر میگرداند و خداوند نعمتگستری داناست» سوره بقره، آیه ۲۶۱.</ref> [[پرسش]] نمودم؛ [[حضرت]] پاسخ دادند: دانه [[فاطمه]]{{س}} است و هفت سنبل، هفت نفر از [[فرزندان]] اویند که هفتمین ایشان [[قائم]] آنها است<ref>تفسیر نورالثقلین، عبد علی بن جمعة العروسی الحویزی، ج۱، ص۲۸۲.</ref>. | |||
سر و رمز اصلی از تعبیر فاطمه{{س}} به دانه، دو وجه است: | |||
اول اینکه فاطمه{{س}} مقصود اولی و بالذات است و یا اینکه حضرت مجرای این امانات [[الهی]] و [[مظهر]] [[توحید حقیقی]] است. وجه شبه اینکه اگر زارع دانهای نداشته نباشد از به عمل آوردن زراعت [[مأیوس]] میشود. وجود حضرت نیز همچون دانه، اصل و مصدر این [[انوار الهی]] است. دوم: زراعت در اصل و حقیقتش همان دانه است؛ البته با افزودنیهای دیگر. پس همه [[انوار]] قدسیه مشتق از این دانه الهی هستند<ref>القطرة من مناقب بحار العترة، سید احمد مستنبط، ص۱۵۸.</ref>. | |||
هر چند که وجه دیگری هم دارد و آن اینکه [[حضرت فاطمه]]{{س}} مانند [[مادری]] [[دلسوز]] نهایت توجه را به [[رسول الله]] داشت. [[مولی]] «[[محمد علی انصاری]]» میگوید: | |||
نکتهای که در مکناشدن زهرا{{س}} به «[[ام ابیها]]» وجود دارد فقط به جهت ابراز [[محبت]] و علاقه است و نه چیز دیگر؛ زیرا [[انسان]] هنگامی که به فرزند و یا چیز دیگر علاقه وافر داشته باشد و بخواهد این علاقه شدید را اظهار دارد اگر آن شخص [[زن]] باشد در خطاب به او «یا اماه» و اگر مرد باشد «یا اباه» میگوید. در [[حقیقت]] با این [[القاب]] آن شخص را نازل منزله [[مادر]] یا [[پدر]] میکند و این مطلب در عرف و [[عادت]] بشری امری شایع است<ref>اللمعة البیضاء فی شرح خطبة الزهراء، محمد علی بن احمد قراچه داغی تبریزی انصاری، ص۵۰.</ref>.<ref>[[سید حسین اسحاقی|اسحاقی، سید حسین]]، [[فرهنگنامه فاطمی ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه فاطمی]]، ج۱، ص ۲۲۶.</ref> | |||
==جستارهای وابسته== | ==جستارهای وابسته== | ||