وظیفه سیاسی حاکم: تفاوت میان نسخه‌ها

وظیفه سیاسی حاکم (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۵ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۲

۵٬۶۹۱ بایت اضافه‌شده ، ‏۵ آوریل ۲۰۲۲

←‏جستارهای وابسته

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۴۳۵

ویرایش

@@ خط ۳۳: / خط ۳۳: @@
 موارد پیشین، گوشه‌هایی از [[وظایف]] و اختیارات [[زمامدار]] و [[والی]] در [[حکومت اسلامی]] است که از [[عهدنامه مالک اشتر]] اخذ شده است.<ref>[[محسن مهاجرنیا|مهاجرنیا، محسن]]، [[ساختار حکومت امام علی (مقاله)| مقاله «ساختار حکومت امام علی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۶]]، ص ۱۳۶.</ref>
+==[[وظایف]] [[سیاسی]] [[اجتماعی]]==
+۱. [[عدل]] و [[انصاف]]: داد [[خدا]] و [[مردم]] و [[خویشاوندان]] نزدیکت را از خود بده، و آن کس را که از [[رعیت]] خویش [[دوست]] می‌داری؛ که اگر داد آنان را ندهی، [[ستمکاری]] و آن‌که بر [[بندگان خدا]] [[ستم]] کند، خدا به جای بندگانش [[دشمن]] او بُود... باید از [[کارها]] آن را بیش‌تر دوست بداری که نه از [[حق]] بگذرد و نه فرومانَد، و [[عدالت]] را فراگیرتر بود و رعیت را دلپذیرتر.
+۲. [[حسن ظن]] به [[شهروندان]]: [[رفتار]] تو چنان باید که [[خوش‌گمانی]] رعیت برایت فراهم آید که این [[رنج]] دراز را از تو می‌زداید و به خوش‌گمانی تو آن کس سزاوارتر که از تو بدو [[نیکی]] رسیده.
+٣. [[شناخت]] [[طبقات اجتماعی]]: بدان که رعیت را صنف‌ها است که کار برخی جز به برخی دیگر راست نیاید، و به برخی از برخی دیگر [[بی‌نیازی]] نشاید. از آنان [[سپاهیان]] خدایند و دبیران که در [[نوشتن]] نامه‌های عمومی و یا محرمانه [[انجام وظیفه]] نمایند و از آنها داورانند که کار به عدالت دارند و عاملانند که کار خود به انصاف و [[مدارا]] رانند، و از آنان [[اهل]] [[جزیه]] و خراجند، از ذمیان و [[مسلمانان]]، و بازرگانانند و صنعت‌گران و طبقه فرودین از حاجتمندان و درویشان.
+۴. دقت در [[گزینش]] [[کارگزاران حکومتی]]: سپس در کار عاملان خود بیندیش و پس آزمودن به کارشان بگمار، و به میل خود و بی‌مشورت دیگران به کاری مخصوصشان مدار؛ که به هوای خود رفتن و به [[رأی]] دیگران ننگریستن، [[ستم‌گری]] بُود و [[خیانت]]، و عاملانی این چنین را در میان کسانی جُو که تجریت دارند و [[حیا]]، از خاندان‌های [[پارسا]] که در [[مسلمانی]] قدمی پیش‌تر دارند؛ [[اخلاق]] آنان گرامی‌تر است و آبروشان محفوظ‌تر و طمعشان کم‌تر، و عاقبت‌نگری‌شان بیش‌تر؛ پس روزی اینان را فراخ دار! که فراخی روزی نیروشان دهد تا در پی [[اصلاح خود]] برآیند، و بی‌نیازیشان بُود تا دست به [[مالی]] که در [[اختیار]] دارند نگشایند و حجتی بود بر آنان اگر فرمانت را نپذیرفتند یا در امانتت [[خیانت]] ورزیدند.
+۵. اهتمام به امور [[محرومان]] [[جامعه]]: سپس [[خدا]] را! خدا را! در طبقه فرودین از [[مردم]]؛ آنان که راه چاره ندانند و از درویشان و [[نیازمندان]] و بینوایان و از [[بیماری]] بر جای ماندگانند؛ که در این طبقه مستمندی است خواهنده و مستحق عطایی است به روی خود نیاورنده، و برای خدا حقی از خود را که به آنان اختصاص داده و [[نگهبانی]] آن را به عهده‌ات نهاده [[پاس]] دار، و بخشی از [[بیت]] المالت و بخشی از غله‌های زمین‌های خالصه را در هر [[شهر]] به آنان واگذار، که دوردست‌ترین آنان را همان باید که برای [[نزدیکان]] است، و آن‌چه بر عهده تو نهاده‌اند، رعایت [[حق]] ایشان است؛ پس مبادا فرو رفتن در [[نعمت]]، از پرداختن به آنان بازت دارد.... پس، از رسیدگی به کارشان دریغ مدار و روی ترش بدانان میار و به کارهای کسی که به تو دسترسی ندارد بنگر؛ آنان که در دیده‌ها خوارند و مردم خُردشان می‌شمارند، و کسی را که بدو [[اعتماد]] داری، برای [[تفقد]] حال آن [[جماعت]] بگذار که از خداترسان باشد و از فروتنان تا درخواست‌های آنان را به تو رساند.... [[یتیمان]] را عهده‌دار باش و کهن‌سالانی را که چاره‌ای ندارند و دست سؤال پیش نمی‌آرند، و این کار بر [[والیان]] گرانبار است و گزاردن حق همه جا دشوار.
+۶. دوری از فزون‌طلبی: بپرهیز از آن‌که چیزی را به خود مخصوص داری که [بهره] همه مردم در آن یکسان است، و از [[غفلت]] در آن‌چه بدان توجه باید، و در دیده‌ها نمایان است. چه آن را که به ناروا ستانده باشی، از چنگ تو در آرند، و به زودی پرده [[کارها]] از پیش دیده‌ات بردارند، و داد از تو بستانند و به ستم‌دیده رسانند.<ref>[[محسن مهاجرنیا|مهاجرنیا، محسن]]، [[ساختار حکومت امام علی (مقاله)| مقاله «ساختار حکومت امام علی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۶]]، ص ۱۴۱.</ref>
 == جستارهای وابسته ==