←معنای لغوی
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
«[[دعا]]» در لغت به معنای «[[خواندن]]»<ref>فراهیدی، خلیل بن احمد، کتاب العین، ج۲، ص۲۲۲؛ ابن منظور، لسان العرب، ج۱۴، ص۲۵۸.</ref>، «درخواست انجام دادن [[کار]]»<ref> عسکری. ابوهلال، الفروق اللغویه، ص۵۳۴.</ref> و «[[حاجت خواستن]]»<ref>دهخدا، علی اکبر، لغتنامه دهخدا، ج۷، ص۹۶۰۲.</ref> است. گفتهاند اصل آن «دعاو» بوده و به [[دلیل]] قرار گرفتن واو پس از الف، بر اساس [[قواعد]] اعلال تبدیل به همزه شده است<ref>حاشیة الصحاح، ج۶، ص۲۳۳۷؛ لسان العرب، ج۱۴، ص۲۵۸.</ref>. | «[[دعا]]» در لغت به معنای «[[خواندن]]»<ref>فراهیدی، خلیل بن احمد، کتاب العین، ج۲، ص۲۲۲؛ ابن منظور، لسان العرب، ج۱۴، ص۲۵۸.</ref>، «درخواست انجام دادن [[کار]]»<ref> عسکری. ابوهلال، الفروق اللغویه، ص۵۳۴.</ref> و «[[حاجت خواستن]]»<ref>دهخدا، علی اکبر، لغتنامه دهخدا، ج۷، ص۹۶۰۲.</ref> است. گفتهاند اصل آن «دعاو» بوده و به [[دلیل]] قرار گرفتن واو پس از الف، بر اساس [[قواعد]] اعلال تبدیل به همزه شده است<ref>حاشیة الصحاح، ج۶، ص۲۳۳۷؛ لسان العرب، ج۱۴، ص۲۵۸.</ref>. | ||
جوهری آن را از ماده «[[دعوت]]» به معنای «فراخواندن به [[غذا]]» دانسته است<ref>جوهری، اسماعیل، الصحاح، ج۶، ص۲۳۳۷.</ref>. راغب [[معتقد]] است «[[دعاء]]» مانند «نداء» (آواز دادن) است، با این تفاوت که ندا با الفاظی همچون «یا» و «أیا» و نظایر آنها ادا شده و مخاطبی به آن ضمیمه نمیشود، در حالی که «دعا» در جایی به کار میرود که نام مخاطب برده شود، هرچند ممکن است این دو واژه به جای یکدیگر نیز به کار روند<ref> اصفهانی، راغب، مفردات الفاظ القرآن، ص۱۷۰.</ref>. ابوهلال [[عسکری]] ضمن تعریف دعا به «خواندن»، در تفاوت میان آن و ندا گفته است: «دعا میتواند با صدای بلند یا کوتاه باشد، اما ندا خواندن با آواز بلند است»<ref>الفروق اللغویه، ص۵۳۴.</ref>. او همچنین درباره تفاوت میان دعا و «مسئلت» (درخواست) بر این [[باور]] است که مسئلت هماره با نوعی [[خضوع]] همراه است و مخاطب آن دارای مقامی [[برتر]] است، اما دعا اگر متوجه [[خداوند]] باشد، با [[کرنش]] همراه است، و اگر مخاطب آن با [[دعا کننده]] برابر باشد، با کرنش همراه نیست<ref>الفروق اللغویه، ص۴۹۵.</ref>. | جوهری آن را از ماده «[[دعوت]]» به معنای «فراخواندن به [[غذا]]» دانسته است<ref>جوهری، اسماعیل، الصحاح، ج۶، ص۲۳۳۷.</ref>. راغب [[معتقد]] است «[[دعاء]]» مانند «نداء» (آواز دادن) است، با این تفاوت که ندا با الفاظی همچون «یا» و «أیا» و نظایر آنها ادا شده و مخاطبی به آن ضمیمه نمیشود، در حالی که «دعا» در جایی به کار میرود که نام مخاطب برده شود، هرچند ممکن است این دو واژه به جای یکدیگر نیز به کار روند<ref> اصفهانی، راغب، مفردات الفاظ القرآن، ص۱۷۰.</ref>. ابوهلال [[عسکری]] ضمن تعریف دعا به «خواندن»، در تفاوت میان آن و ندا گفته است: «دعا میتواند با صدای بلند یا کوتاه باشد، اما ندا خواندن با آواز بلند است»<ref>الفروق اللغویه، ص۵۳۴.</ref>. او همچنین درباره تفاوت میان دعا و «مسئلت» (درخواست) بر این [[باور]] است که مسئلت هماره با نوعی [[خضوع]] همراه است و مخاطب آن دارای مقامی [[برتر]] است، اما دعا اگر متوجه [[خداوند]] باشد، با [[کرنش]] همراه است، و اگر مخاطب آن با [[دعا کننده]] برابر باشد، با کرنش همراه نیست<ref>الفروق اللغویه، ص۴۹۵.</ref>.<ref>[[علی نصیری|نصیری، علی]]، [[دعا - نصیری (مقاله)| مقاله «دعا»]]، [[دانشنامه امام علی ج۴ (کتاب)|دانشنامه امام علی]]، ج۴، ص ۳۱۸.</ref> | ||
در معاشناسی دعا همچنین گفته شده است: [[دعا]] از ریشه "د ـ ع ـ و" به معنای خواستن چیزی با صدا و [[کلام]] برای توجه دادن مدعوّ به سوی خود<ref>معجم مقاییس اللغه، ج ۲، ص ۲۷۹، "دعو"؛ المصباح، فیومی، ص۱۹۴، "دعا"؛ التحقيق، ج ۳، ص ۲۰۵، "دعو".</ref> یا کسی دیگر<ref>لسان العرب، ج۱۴، ص۲۵۷، "دعو".</ref> است. [[کمک]] خواستن<ref>وجوه قرآن، ص۹۹؛ قاموس قرآن، ج ۲، ص ۳۴۴، "دعو".</ref>، درخواست<ref>مفردات، ص۳۱۵؛ لسان العرب، ج۱۴، ص۲۵۷؛ مجمع البحرین، ج ۱، ص ۱۳۸، "دعا".</ref>، [[ترغیب]] و [[تشویق]] کردن<ref>مفردات، ص ۳۱۵؛ المصباح، فیومی، ص ۱۹۴، "دعا".</ref>، [[استغاثه]] و [[تضرع]]<ref>لسان العرب، ج ۱۴، ص ۲۵۷، "دعو"؛ لغتنامه، ج ۷، ص ۹۶۰۲، "دعا".</ref> از دیگر معانی [[دعا]] هستند<ref>[[محمد سحرخوان|سحرخوان، محمد]] و [[حسین علی یوسفزاده|یوسفزاده، حسین علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳]].</ref>. | در معاشناسی دعا همچنین گفته شده است: [[دعا]] از ریشه "د ـ ع ـ و" به معنای خواستن چیزی با صدا و [[کلام]] برای توجه دادن مدعوّ به سوی خود<ref>معجم مقاییس اللغه، ج ۲، ص ۲۷۹، "دعو"؛ المصباح، فیومی، ص۱۹۴، "دعا"؛ التحقيق، ج ۳، ص ۲۰۵، "دعو".</ref> یا کسی دیگر<ref>لسان العرب، ج۱۴، ص۲۵۷، "دعو".</ref> است. [[کمک]] خواستن<ref>وجوه قرآن، ص۹۹؛ قاموس قرآن، ج ۲، ص ۳۴۴، "دعو".</ref>، درخواست<ref>مفردات، ص۳۱۵؛ لسان العرب، ج۱۴، ص۲۵۷؛ مجمع البحرین، ج ۱، ص ۱۳۸، "دعا".</ref>، [[ترغیب]] و [[تشویق]] کردن<ref>مفردات، ص ۳۱۵؛ المصباح، فیومی، ص ۱۹۴، "دعا".</ref>، [[استغاثه]] و [[تضرع]]<ref>لسان العرب، ج ۱۴، ص ۲۵۷، "دعو"؛ لغتنامه، ج ۷، ص ۹۶۰۲، "دعا".</ref> از دیگر معانی [[دعا]] هستند<ref>[[محمد سحرخوان|سحرخوان، محمد]] و [[حسین علی یوسفزاده|یوسفزاده، حسین علی]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳]].</ref>. | ||