ابن ماکولا: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{امامت}} <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div> <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;"> ابن ماکولا در تاریخ اسلامی</div> ==مقدمه== ابونصر علی بن هبة اللّه بن...» ایجاد کرد)
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
جز (جایگزینی متن - 'رده:صحابه' به 'رده:صحابه پیامبر')
خط ۲۳: خط ۲۳:
[[رده:مدخل]]
[[رده:مدخل]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:صحابه]]
[[رده:صحابه پیامبر]]

نسخهٔ ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۱

این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:

مقدمه

ابونصر علی بن هبة اللّه بن علی بغدادی عجلی مشهور به ابن ماکولا نیاکان وی اهل «جَرباذقان» ـ گلپایگان فعلی ـ بودند. بنابر قول مشهور وی در پنجم شعبان ۴۲۱ه در روستای «عُکبرا» از توابع بغداد زاده شد.[۱] او نساب دان، محدث، رجال‌شناس[۲] ادیب[۳] و شاعری مشهور[۴] و پسر ابوالقاسم هبه اللّه، وزیر جلال الدوله و برادرزاده ابوعبداللّه حسین قاضی القضات بغداد بود. [۵] در بغداد از دانشمندانی چون ابومحمد کتّانی و ابوالقاسم حنائی حدیث آموخت؛ سپس در طلب دانش به مصر، دمشق، [۶] جزیره، بلاد خراسان و ماوراءالنهر سفر کرد و در همه این جای‌ها از محضر حافظان و محدثان بهره برگرفت. [۷] محدثانی چون ابوبکر خطیب بغدادی و ابوالفتح نصربن ابراهیم مقدسی از او روایت نقل کرده‌اند. [۸]

مورخان از حافظه شگفت‌انگیز ابن ماکولا در حدیث و انساب یاد کرده و او را خطیب دوم شمرده‌اند. [۹] وی پاره‌ای از روزگار خود را در مأموریت‌های اداری گذراند؛ چنانکه گفته‌اند: از سوی خلیفه مقتدی باللّه عباسی به بخارا رفت تا از حاکم آنجا طمغان خان بیعت ستاند. [۱۰] ابن ماکولا دارای آثار و تألیفات متعددی است که از آن جمله است: کتاب الوزراء، [۱۱] الاکمال، المؤتلف و المختلف، [۱۲] مفاخرالسیف و کتابی در حدیث. [۱۳]

وی سرانجام به دست غلامان ترک خویش کشته شد و اموالش به یغما رفت. در تاریخ و محل قتل او اختلاف بسیار است، برخی قتل وی را در سال ۴۷۵ه در کرمان[۱۴] و برخی در گرگان در سال ۴۸۵ه[۱۵] و گروهی در خوزستان در سال ۴۸۶ه دانسته‌اند[۱۶].[۱۷]

جستارهای وابسته

منابع

  1. جمعی از پژوهشگران، فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۳

پانویس

  1. وفیات الاعیان ۳ / ۳۰۶.
  2. سیر اعلام النبلاء ۱۸ / ۵۶۹.
  3. المستفاد من ذیل تاریخ بغداد ۲۰۲.
  4. المنتظم ۱۷ / ۸.
  5. وفیات الاعیان ۳ / ۳۰۶.
  6. تاریخ مدینة دمشق ۴۳ / ۲۶۳.
  7. تاریخ الاسلام ۳۳ / ۲۱۹.
  8. تاریخ مدینة دمشق ۴۳ / ۲۶۳.
  9. معجم الادباء ۱۵ / ۱۰۲ و ۱۰۳.
  10. سیر اعلام النبلاء ۱۸ / ۵۷۵.
  11. معجم الادباء ۱۱۱.
  12. المنتظم ۱۷ / ۸.
  13. هدیة العارفین ۱ / ۶۹۳.
  14. المختصر فی اخبار البشر ۲ / ۱۹۴.
  15. فوات الوفیات ۳ / ۱۱۱.
  16. المنتظم ۱۷ / ۸.
  17. جمعی از پژوهشگران، فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۳، ص ۲۳۸.