صبر در فقه سیاسی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جز (جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '==')
خط ۹: خط ۹:
==مقدمه==
==مقدمه==
صبر به معنای تحمل‌ کردن، خودداری ‌کردن، خود نگهداری و امساک در ضیق و [[سختی]]<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۷۴.</ref>، در مقابل "جَزَع"<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۴ ص۴۳۸.</ref>. اصل آن به معنای [[حبس]]<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۲۹.</ref>، [[حفظ]] و خود نگهداری<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۶، ص۱۸۲.</ref> (از [[اضطراب]] و بی‌قراری). {{متن قرآن|رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا}}<ref>«و چون با جالوت و سپاه وی رویاروی شدند گفتند: پروردگارا! ما را از شکیب، سرشار کن  و گام‌های ما را استوار دار و ما را بر کافران پیروز گردان» سوره بقره، آیه ۲۵۰.</ref>. "صبر" به اعتبار موضوعات و متعلق آن سه قسم دارد<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۶، ص۱۸۲-۱۸۳.</ref>:
صبر به معنای تحمل‌ کردن، خودداری ‌کردن، خود نگهداری و امساک در ضیق و [[سختی]]<ref>حسین راغب اصفهانی، مفردات الفاظ القرآن، ص۴۷۴.</ref>، در مقابل "جَزَع"<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۴ ص۴۳۸.</ref>. اصل آن به معنای [[حبس]]<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۳۲۹.</ref>، [[حفظ]] و خود نگهداری<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۶، ص۱۸۲.</ref> (از [[اضطراب]] و بی‌قراری). {{متن قرآن|رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا}}<ref>«و چون با جالوت و سپاه وی رویاروی شدند گفتند: پروردگارا! ما را از شکیب، سرشار کن  و گام‌های ما را استوار دار و ما را بر کافران پیروز گردان» سوره بقره، آیه ۲۵۰.</ref>. "صبر" به اعتبار موضوعات و متعلق آن سه قسم دارد<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۶، ص۱۸۲-۱۸۳.</ref>:
#[[صبر]] در عمل به [[وظایف]] ([[صبر]] بر [[طاعت]]): {{متن قرآن|فَاعْبُدْهُ وَاصْطَبِرْ لِعِبَادَتِهِ}}<ref>«پروردگار آسمان‌ها و زمین است و آنچه میان آنهاست پس او را بپرست و در پرستش او شکیبایی کن» سوره مریم، آیه ۶۵.</ref>.
# [[صبر]] در عمل به [[وظایف]] ([[صبر]] بر [[طاعت]]): {{متن قرآن|فَاعْبُدْهُ وَاصْطَبِرْ لِعِبَادَتِهِ}}<ref>«پروردگار آسمان‌ها و زمین است و آنچه میان آنهاست پس او را بپرست و در پرستش او شکیبایی کن» سوره مریم، آیه ۶۵.</ref>.
#[[صبر]] در [[معصیت]]: [[صبر]] در ترک و اجتناب از آنچه عمل به آن [[نهی]] شده است؛ مانند [[محرمات]]، [[معاصی]] و [[منکرات]] {{متن قرآن|إِنَّهُ مَنْ يَتَّقِ وَيَصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ}}<ref>«هر کس پرهیزگاری ورزد و شکیبایی کند بی‌گمان خداوند پاداش نیکوکاران را تباه نمی‌گرداند» سوره یوسف، آیه ۹۰.</ref>.
# [[صبر]] در [[معصیت]]: [[صبر]] در ترک و اجتناب از آنچه عمل به آن [[نهی]] شده است؛ مانند [[محرمات]]، [[معاصی]] و [[منکرات]] {{متن قرآن|إِنَّهُ مَنْ يَتَّقِ وَيَصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ}}<ref>«هر کس پرهیزگاری ورزد و شکیبایی کند بی‌گمان خداوند پاداش نیکوکاران را تباه نمی‌گرداند» سوره یوسف، آیه ۹۰.</ref>.
#[[صبر]] در [[بلا]] و [[مصیبت]]: {{متن قرآن|وَاصْبِرْ عَلَى مَا أَصَابَكَ}}<ref>«آنچه بر سرت آید شکیب کن» سوره لقمان، آیه ۱۷.</ref>.
# [[صبر]] در [[بلا]] و [[مصیبت]]: {{متن قرآن|وَاصْبِرْ عَلَى مَا أَصَابَكَ}}<ref>«آنچه بر سرت آید شکیب کن» سوره لقمان، آیه ۱۷.</ref>.


[[صبر]] در [[قرآن کریم]]، آیینه تمام‌نمای [[انسان کامل]] در [[رفتار]] و عمل فردی و [[اجتماعی]] اوست. [[صبر]] و [[ایستادگی]] و [[مقاومت]]، عامل اصلی [[پیروزی]] [[امت‌ها]] در عرصه‌های مختلف [[اجتماعی]]، [[سیاسی]]، نظامی و... است. نمونه [[قرآنی]] [[پیروزی]] [[مؤمنان]] با [[صبر]] در [[جنگی]] نابرابر، مقابله [[طالوت]] و [[جالوت]] است که یکی در [[جبهه حق]] و دیگری در [[جبهه]] [[باطل]] بود. [[لشکر]] کوچک [[طالوت]] که [[حضرت داود]]{{ع}} نیز میان آنان بود، هنگاهی که [[شوکت]] و [[عظمت]] [[لشکر]] [[جالوت]] را دیدند، از خدای خود [[صبر]] و [[ظفر]] استدعا کردند: {{متن قرآن|وَلَمَّا بَرَزُوا لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالُوا رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا}}<ref>«و چون با جالوت و سپاه وی رویاروی شدند گفتند: پروردگارا! ما را از شکیب، سرشار کن  و گام‌های ما را استوار دار و ما را بر کافران پیروز گردان» سوره بقره، آیه ۲۵۰.</ref> و [[خداوند]] با [[قتل]] [[جالوت]] به دست [[حضرت داود]]{{ع}} به آنان [[ظفر]] و [[پیروزی]] بخشید:  {{متن قرآن|فَهَزَمُوهُمْ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُدُ جَالُوتَ}}<ref>«پس آنان را به اذن خداوند تار و مار کردند و داود جالوت را کشت» سوره بقره، آیه ۲۵۱.</ref>.
[[صبر]] در [[قرآن کریم]]، آیینه تمام‌نمای [[انسان کامل]] در [[رفتار]] و عمل فردی و [[اجتماعی]] اوست. [[صبر]] و [[ایستادگی]] و [[مقاومت]]، عامل اصلی [[پیروزی]] [[امت‌ها]] در عرصه‌های مختلف [[اجتماعی]]، [[سیاسی]]، نظامی و... است. نمونه [[قرآنی]] [[پیروزی]] [[مؤمنان]] با [[صبر]] در [[جنگی]] نابرابر، مقابله [[طالوت]] و [[جالوت]] است که یکی در [[جبهه حق]] و دیگری در [[جبهه]] [[باطل]] بود. [[لشکر]] کوچک [[طالوت]] که [[حضرت داود]]{{ع}} نیز میان آنان بود، هنگاهی که [[شوکت]] و [[عظمت]] [[لشکر]] [[جالوت]] را دیدند، از خدای خود [[صبر]] و [[ظفر]] استدعا کردند: {{متن قرآن|وَلَمَّا بَرَزُوا لِجَالُوتَ وَجُنُودِهِ قَالُوا رَبَّنَا أَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَثَبِّتْ أَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا}}<ref>«و چون با جالوت و سپاه وی رویاروی شدند گفتند: پروردگارا! ما را از شکیب، سرشار کن  و گام‌های ما را استوار دار و ما را بر کافران پیروز گردان» سوره بقره، آیه ۲۵۰.</ref> و [[خداوند]] با [[قتل]] [[جالوت]] به دست [[حضرت داود]]{{ع}} به آنان [[ظفر]] و [[پیروزی]] بخشید:  {{متن قرآن|فَهَزَمُوهُمْ بِإِذْنِ اللَّهِ وَقَتَلَ دَاوُدُ جَالُوتَ}}<ref>«پس آنان را به اذن خداوند تار و مار کردند و داود جالوت را کشت» سوره بقره، آیه ۲۵۱.</ref>.
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش