پرش به محتوا

تواب (اسم الهی): تفاوت میان نسخه‌ها

جز
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{امامت}}
{{مدخل مرتبط
{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = اسم الهی
| موضوع مرتبط = اسم الهی
خط ۲۰: خط ۱۹:
توبه الهی در این مورد پیش از توبه بنده و به صورت دادن [[توفیق]] بازگشت از [[معصیت]] <ref>جامع البیان، ج ۱۰، ص۱۱۸؛ شرح اسماء الله الحسنی، ابن منظور، ص۱۳۲؛ التفکر فی الاسماء، ص۱۳۵.</ref> و فراهم ساختن [[اسباب توبه]]،<ref>المیزان. ج ۴، ص۲۳۷؛ الاسنی، ص۲۵۰.</ref> پشیمان کردن وی از [[گناه]]،<ref> رحمة من الرحمن، ج ۱، ص۱۲۱.</ref> [[هدایت]] او به سوی توبه <ref>مجمع البیان، ج ۱، ص۲۰۰.</ref> و بازگرداندن دل‌های رمیده از [[حق]] به سوی [[اطاعت]] و [[محبت]] خویش <ref>جامع البیان، ج ۱، ص۷۸؛ الجامع لاسماء الله الحسنی، ص۵۳.</ref> [[ظهور]] می‌‌یابد.
توبه الهی در این مورد پیش از توبه بنده و به صورت دادن [[توفیق]] بازگشت از [[معصیت]] <ref>جامع البیان، ج ۱۰، ص۱۱۸؛ شرح اسماء الله الحسنی، ابن منظور، ص۱۳۲؛ التفکر فی الاسماء، ص۱۳۵.</ref> و فراهم ساختن [[اسباب توبه]]،<ref>المیزان. ج ۴، ص۲۳۷؛ الاسنی، ص۲۵۰.</ref> پشیمان کردن وی از [[گناه]]،<ref> رحمة من الرحمن، ج ۱، ص۱۲۱.</ref> [[هدایت]] او به سوی توبه <ref>مجمع البیان، ج ۱، ص۲۰۰.</ref> و بازگرداندن دل‌های رمیده از [[حق]] به سوی [[اطاعت]] و [[محبت]] خویش <ref>جامع البیان، ج ۱، ص۷۸؛ الجامع لاسماء الله الحسنی، ص۵۳.</ref> [[ظهور]] می‌‌یابد.


از آنجا که [[خداوند]] به [[باطن]] بندگانش [[آگاه]] است، به شایستگان توبه توفیق آن را می‌‌دهد: {{متن قرآن|وَيَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ}}<ref>« خداوند از هر که خواهد توبه می‌پذیرد » سوره توبه، آیه ۱۵.</ref>.<ref>جامع البیان، ج ۱۰، ص۱۱۸.</ref> چنان که به [[آدم]]{{ع}} پس از [[ترک اولی]] <ref>تفسیر صدرالمتالهین، ج ۳، ص۱۱۶.</ref> و خوردن از میوه درخت ممنوع: {{متن قرآن|وَقُلْنَا يَا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلَا مِنْهَا رَغَدًا حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و گفتیم: ای آدم! تو و همسرت در بهشت جای گیرید و از (نعمت‌های) آن، از هر جا خواهید فراوان بخورید اما به این درخت نزدیک نشوید که از ستمگران گردید» سوره بقره، آیه ۳۵.</ref>، {{متن قرآن|فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطَانُ عَنْهَا فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيهِ وَقُلْنَا اهْبِطُوا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِينٍ}}<ref>«شیطان، آنان را از آن فرو لغزاند و از جایی که بودند بیرون راند و ما گفتیم: فرود آیید دشمن یکدیگر! و در زمین تا روزگاری، آرامشگاه  و برخورداری خواهید داشت» سوره بقره، آیه ۳۶.</ref> چنین توفیقی [[عنایت]] فرمود: {{متن قرآن|فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ}}<ref>«آنگاه آدم از پروردگارش کلماتی فرا گرفت  و (پروردگار) از او در گذشت  که او بسیار توبه‌پذیر بخشاینده است» سوره بقره، آیه ۳۷.</ref>.<ref>جامع البیان، ج ۱، ص۳۵۱؛ مجمع البیان، ج ۱، ص۲۰۰؛ تفسیر قرطبی، ج ۱، ص۲۲۲.</ref> برخی از [[اشاعره]] این [[توبه]] [[الهی]] را به معنای [[آفرینش]] [[توبه]] و [[رجوع]]، در [[قلب]] [[گناهکار]] دانسته و [[معتزله]] چنین معنایی را [[انکار]] کرده‌اند،<ref>الاسنی، ص۲۵۰ - ۲۵۱.</ref> زیرا از نظر آنان چنین امری به معنای پذیرش [[جبر]] است؛ ولی انکار معتزله وجهی ندارد؛ زیرا [[فیض]] و [[عنایت]] ابتدایی الهی، شامل [[کردار]] و صفات اختیاری [[انسان]] نیز می‌‌شود.
از آنجا که [[خداوند]] به [[باطن]] بندگانش [[آگاه]] است، به شایستگان توبه توفیق آن را می‌‌دهد: {{متن قرآن|وَيَتُوبُ اللَّهُ عَلَى مَنْ يَشَاءُ}}<ref>«خداوند از هر که خواهد توبه می‌پذیرد» سوره توبه، آیه ۱۵.</ref>.<ref>جامع البیان، ج ۱۰، ص۱۱۸.</ref> چنان که به [[آدم]]{{ع}} پس از [[ترک اولی]] <ref>تفسیر صدرالمتالهین، ج ۳، ص۱۱۶.</ref> و خوردن از میوه درخت ممنوع: {{متن قرآن|وَقُلْنَا يَا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلَا مِنْهَا رَغَدًا حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هَذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونَا مِنَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«و گفتیم: ای آدم! تو و همسرت در بهشت جای گیرید و از (نعمت‌های) آن، از هر جا خواهید فراوان بخورید اما به این درخت نزدیک نشوید که از ستمگران گردید» سوره بقره، آیه ۳۵.</ref>، {{متن قرآن|فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطَانُ عَنْهَا فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيهِ وَقُلْنَا اهْبِطُوا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِينٍ}}<ref>«شیطان، آنان را از آن فرو لغزاند و از جایی که بودند بیرون راند و ما گفتیم: فرود آیید دشمن یکدیگر! و در زمین تا روزگاری، آرامشگاه  و برخورداری خواهید داشت» سوره بقره، آیه ۳۶.</ref> چنین توفیقی [[عنایت]] فرمود: {{متن قرآن|فَتَلَقَّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ}}<ref>«آنگاه آدم از پروردگارش کلماتی فرا گرفت  و (پروردگار) از او در گذشت  که او بسیار توبه‌پذیر بخشاینده است» سوره بقره، آیه ۳۷.</ref>.<ref>جامع البیان، ج ۱، ص۳۵۱؛ مجمع البیان، ج ۱، ص۲۰۰؛ تفسیر قرطبی، ج ۱، ص۲۲۲.</ref> برخی از [[اشاعره]] این [[توبه]] [[الهی]] را به معنای [[آفرینش]] [[توبه]] و [[رجوع]]، در [[قلب]] [[گناهکار]] دانسته و [[معتزله]] چنین معنایی را [[انکار]] کرده‌اند،<ref>الاسنی، ص۲۵۰ - ۲۵۱.</ref> زیرا از نظر آنان چنین امری به معنای پذیرش [[جبر]] است؛ ولی انکار معتزله وجهی ندارد؛ زیرا [[فیض]] و [[عنایت]] ابتدایی الهی، شامل [[کردار]] و صفات اختیاری [[انسان]] نیز می‌‌شود.


این گونه توبه الهی سبب توبه [[بنده]] است؛ زیرا تا [[خداوند]] با [[رحمت]] خویش به سوی بنده بازنگشته، به او [[توفیق]] توبه ندهد، وی نمی‌تواند از [[گناه]] خویش پشیمان شده، به سوی [[خدا]] بازگردد: {{متن قرآن|ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوبُوا}}<ref>«آنگاه (خداوند) بر ایشان بخشایش آورد تا توبه کنند» سوره توبه، آیه ۱۱۸.</ref>.<ref>مدارج السالکین، ج ۱، ص۳۴۰؛ المیزان، ج ۱، ص۱۳۳؛ النور الاسمی، ص۴۱۰.</ref>.<ref>[[احمد جمالی|جمالی، احمد]]، [[تواب - جمالی (مقاله)|مقاله «تواب»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۹، ص۴۰-۴۱.</ref>
این گونه توبه الهی سبب توبه [[بنده]] است؛ زیرا تا [[خداوند]] با [[رحمت]] خویش به سوی بنده بازنگشته، به او [[توفیق]] توبه ندهد، وی نمی‌تواند از [[گناه]] خویش پشیمان شده، به سوی [[خدا]] بازگردد: {{متن قرآن|ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوبُوا}}<ref>«آنگاه (خداوند) بر ایشان بخشایش آورد تا توبه کنند» سوره توبه، آیه ۱۱۸.</ref>.<ref>مدارج السالکین، ج ۱، ص۳۴۰؛ المیزان، ج ۱، ص۱۳۳؛ النور الاسمی، ص۴۱۰.</ref>.<ref>[[احمد جمالی|جمالی، احمد]]، [[تواب - جمالی (مقاله)|مقاله «تواب»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۹، ص۴۰-۴۱.</ref>
خط ۴۰: خط ۳۹:
== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
#[[پرونده:000060.jpg|22px]] [[احمد جمالی|جمالی، احمد]]، [[تواب - جمالی (مقاله)|مقاله «تواب»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹''']]
# [[پرونده:000060.jpg|22px]] [[احمد جمالی|جمالی، احمد]]، [[تواب - جمالی (مقاله)|مقاله «تواب»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹ (کتاب)|'''دائرةالمعارف قرآن کریم ج۹''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
[[رده:مدخل]]
 
[[رده:اسماء و صفات الهی]]
[[رده:اسماء و صفات الهی]]
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش