آیه امانات: تفاوت میان نسخه‌ها

۸ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲
جز
خط ۱۸: خط ۱۸:
* [[محمد عبده]]، سخنی از [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]] در تأکید بر رعایت [[امانت]] آورده است: [[دین]] به [[مردم]] سه [[عقیده]] و سه [[خصلت]] عطا کرد که به وسیله آنها مدنیت ([[تمدن]]) خویش را بنا نهادند، که از جمله این خصال و صفات، [[امانت‌داری]] است. بسیار روشن است که بقای نوع [[انسان]]، [[قائم]] بر معاملات و گفتگوها و برای منفعتِ کاری است که انجام می‌دهد و [[روح]] معاملات و مذاکرات فیمابین، [[امانت‌داری]] است. پس چنانچه [[امانت‌داری]] در میان طرفین [[معامله]] و [[گفتگو]] به [[فساد]] افتد و اعتمادها از بین برود، [[روابط]] و رشته معاملات و مذاکرات از هم می‌گسلد و [[نظام]] معیشتی [[مردم]] مختل میگردد و در نتیجه، طولی نمی‌کشد که نوع [[انسان]] به ورطه نابودی فرو میافتد<ref>المنار، ج۵، ص۱۷۷.</ref>.
* [[محمد عبده]]، سخنی از [[سید جمال‌الدین اسدآبادی]] در تأکید بر رعایت [[امانت]] آورده است: [[دین]] به [[مردم]] سه [[عقیده]] و سه [[خصلت]] عطا کرد که به وسیله آنها مدنیت ([[تمدن]]) خویش را بنا نهادند، که از جمله این خصال و صفات، [[امانت‌داری]] است. بسیار روشن است که بقای نوع [[انسان]]، [[قائم]] بر معاملات و گفتگوها و برای منفعتِ کاری است که انجام می‌دهد و [[روح]] معاملات و مذاکرات فیمابین، [[امانت‌داری]] است. پس چنانچه [[امانت‌داری]] در میان طرفین [[معامله]] و [[گفتگو]] به [[فساد]] افتد و اعتمادها از بین برود، [[روابط]] و رشته معاملات و مذاکرات از هم می‌گسلد و [[نظام]] معیشتی [[مردم]] مختل میگردد و در نتیجه، طولی نمی‌کشد که نوع [[انسان]] به ورطه نابودی فرو میافتد<ref>المنار، ج۵، ص۱۷۷.</ref>.
*در مورد اینکه امانات شامل چه چیزهایی می‌شود، نظرات گوناگونی در [[تفاسیر]] ابراز شده است:
*در مورد اینکه امانات شامل چه چیزهایی می‌شود، نظرات گوناگونی در [[تفاسیر]] ابراز شده است:
#[[امام باقر]] و [[امام صادق]]{{ع}}: امانات عبارتند از: [[نماز]]، [[روزه]]، [[زکات]]، [[حج]] و [[غنیمت]]؛<ref>روض الجنان، ج۵، ص۴۰۷.</ref>.
# [[امام باقر]] و [[امام صادق]]{{ع}}: امانات عبارتند از: [[نماز]]، [[روزه]]، [[زکات]]، [[حج]] و [[غنیمت]]؛<ref>روض الجنان، ج۵، ص۴۰۷.</ref>.
#[[ابن عباس]]: امانات یعنی امانت‌های [[خدا]] و [[بندگان]]؛ امانت‌های [[خدا]]، [[اوامر و نواهی]] اوست و امانت‌های [[بندگان]]، [[اموال]] ایشان است<ref>مجمع البیان، ج۳، ص۶۳.</ref>.
# [[ابن عباس]]: امانات یعنی امانت‌های [[خدا]] و [[بندگان]]؛ امانت‌های [[خدا]]، [[اوامر و نواهی]] اوست و امانت‌های [[بندگان]]، [[اموال]] ایشان است<ref>مجمع البیان، ج۳، ص۶۳.</ref>.
#امانات، هم شامل امانت‌های [[مالی]] است و هم شامل امانت‌های [[معنوی]] مانند [[علوم]] و [[معارف]] حقی که حاملان آن موظف‌اند آنها را به [[مردم]] منتقل کنند<ref>المیزان، ج۴، ص۴۰۲.</ref>.
#امانات، هم شامل امانت‌های [[مالی]] است و هم شامل امانت‌های [[معنوی]] مانند [[علوم]] و [[معارف]] حقی که حاملان آن موظف‌اند آنها را به [[مردم]] منتقل کنند<ref>المیزان، ج۴، ص۴۰۲.</ref>.
#امانات عبارتند از: [[فیء]]، [[انفال]] و [[حقوق]] مادی دیگری که باید به طور مساوی در بین [[مردم]] تقسیم گردد<ref>جامع البیان، ج۵، ص۱۴۵.</ref>.
#امانات عبارتند از: [[فیء]]، [[انفال]] و [[حقوق]] مادی دیگری که باید به طور مساوی در بین [[مردم]] تقسیم گردد<ref>جامع البیان، ج۵، ص۱۴۵.</ref>.
#[[زمخشری]] امانات را مطلق [[امانت‌ها]] می‌داند<ref>الکشاف، ج۱، ص۳۶۹.</ref>.
# [[زمخشری]] امانات را مطلق [[امانت‌ها]] می‌داند<ref>الکشاف، ج۱، ص۳۶۹.</ref>.
#[[سیوطی]] می‌گوید: [[امانت]] در [[نماز]] و [[غسل]] جنابت، [[امانت]] در [[حدیث]]، [[امانت]] در پیمانه و وزن کردن اجناس و [[امانت]] در [[دین]] و بدهی [[مردم]] که سخت‌ترین نوع سپرده‌هاست<ref>الدر المنثور، ج۲، ص۱۷۵. </ref>.
# [[سیوطی]] می‌گوید: [[امانت]] در [[نماز]] و [[غسل]] جنابت، [[امانت]] در [[حدیث]]، [[امانت]] در پیمانه و وزن کردن اجناس و [[امانت]] در [[دین]] و بدهی [[مردم]] که سخت‌ترین نوع سپرده‌هاست<ref>الدر المنثور، ج۲، ص۱۷۵. </ref>.
*درباره اینکه [[اهل]] این امانات، چه کسانی هستند، گزارش‌های متعددی در آثار [[ثبت]] شده است:
*درباره اینکه [[اهل]] این امانات، چه کسانی هستند، گزارش‌های متعددی در آثار [[ثبت]] شده است:
#[[امامان]] هستند که باید هر امامی امانتِ [[امامت]] را به [[امام]] بعدی بسپارد.
# [[امامان]] هستند که باید هر امامی امانتِ [[امامت]] را به [[امام]] بعدی بسپارد.
#[[مردم]] عادی هستند که اموالشان را به [[امانت]] داده‌اند، چه ثروتمند و چه [[تنگدست]].
# [[مردم]] عادی هستند که اموالشان را به [[امانت]] داده‌اند، چه ثروتمند و چه [[تنگدست]].
#[[صاحبان قدرت]] و [[مسئولیت]] ([[اولی الامر]]).
# [[صاحبان قدرت]] و [[مسئولیت]] ([[اولی الامر]]).
#[[عثمان بن طلحه]]. اغلب کتب [[تفسیری]] در [[شأن نزول]] [[آیه امانات]]، نام وی را به عنوان متولی و کلیددارِ [[کعبه]] ذکر کرده و نوشته‌اند: هنگامی که [[پیامبر خدا]]{{صل}} [[مکه]] را [[فتح]] نمود [[دستور]] داد کلید [[کعبه]] را از وی گرفتند و پس از گشودن در [[کعبه]] و بیرون ریختن [[بت‌ها]]، [[پیامبر]]{{صل}} در آنجا دو رکعت [[نماز]] گزارد. هنگامی که خواست به خواهش عمویش [[عباس]] و علی‌رغم میل [[عثمان]]، کلید را به [[عباس]] بدهد این [[آیه]] نازل گشت و از [[رسول خدا]]{{صل}} خواسته شد که کلید امانتی [[عثمان]] را به وی برگرداند. البته باید توجه داشت که حتی اگر این [[روایت]] صحیح هم باشد، [[آیه]] را از عمومیت خود خارج نخواهد ساخت.<ref>[[محمود سرمدی|سرمدی، محمود]]، [[آیه امانات (مقاله)|مقاله «آیه امانات»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۷۲-۷۳.</ref>
# [[عثمان بن طلحه]]. اغلب کتب [[تفسیری]] در [[شأن نزول]] [[آیه امانات]]، نام وی را به عنوان متولی و کلیددارِ [[کعبه]] ذکر کرده و نوشته‌اند: هنگامی که [[پیامبر خدا]]{{صل}} [[مکه]] را [[فتح]] نمود [[دستور]] داد کلید [[کعبه]] را از وی گرفتند و پس از گشودن در [[کعبه]] و بیرون ریختن [[بت‌ها]]، [[پیامبر]]{{صل}} در آنجا دو رکعت [[نماز]] گزارد. هنگامی که خواست به خواهش عمویش [[عباس]] و علی‌رغم میل [[عثمان]]، کلید را به [[عباس]] بدهد این [[آیه]] نازل گشت و از [[رسول خدا]]{{صل}} خواسته شد که کلید امانتی [[عثمان]] را به وی برگرداند. البته باید توجه داشت که حتی اگر این [[روایت]] صحیح هم باشد، [[آیه]] را از عمومیت خود خارج نخواهد ساخت.<ref>[[محمود سرمدی|سرمدی، محمود]]، [[آیه امانات (مقاله)|مقاله «آیه امانات»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۷۲-۷۳.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش