ابوزهیر ثقفی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
خط ۱۵: خط ۱۵:
[[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، ج۶، ص۱۱۳.</ref>، نام عُمارة بن رُویبه ثقفی را بدون هیچ اشاره‌ای به [[کنیه]] یاد شده و تنها با اشاره به روایتی در موضوع وقت [[نماز]] [[مغرب]] قبل از [[غروب]] [[خورشید]] آورده است. [[ابن حجر]]<ref>الاصابه، ج۴، ص۴۷۷.</ref> کنیه وی را ابوزهره ثقفی می‌داند. بسیاری، [[عماره]] را [[صحابی]] دانسته‌اند <ref>ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۴۷۷.</ref> و فرزندش [[ابوبکر]]<ref>ابن ابی حاتم، ج۶، ص۳۶۵.</ref>، [[حصین بن عبدالرحمان]]، [[ابواسحاق سبیعی]] و دیگران را [[راویان]] وی معرفی کرده‌اند<ref>ذهبی، الکاشف، ج۲، ص۲۹۳؛ همو، تجرید، ج۱، ص۳۹۵.</ref>.
[[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، ج۶، ص۱۱۳.</ref>، نام عُمارة بن رُویبه ثقفی را بدون هیچ اشاره‌ای به [[کنیه]] یاد شده و تنها با اشاره به روایتی در موضوع وقت [[نماز]] [[مغرب]] قبل از [[غروب]] [[خورشید]] آورده است. [[ابن حجر]]<ref>الاصابه، ج۴، ص۴۷۷.</ref> کنیه وی را ابوزهره ثقفی می‌داند. بسیاری، [[عماره]] را [[صحابی]] دانسته‌اند <ref>ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۴۷۷.</ref> و فرزندش [[ابوبکر]]<ref>ابن ابی حاتم، ج۶، ص۳۶۵.</ref>، [[حصین بن عبدالرحمان]]، [[ابواسحاق سبیعی]] و دیگران را [[راویان]] وی معرفی کرده‌اند<ref>ذهبی، الکاشف، ج۲، ص۲۹۳؛ همو، تجرید، ج۱، ص۳۹۵.</ref>.


عماره، ساکن [[کوفه]] شد<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۴۷۷.</ref> و حدیث وی نزد [[کوفیان]] بود<ref>ابن حبان، ج۳، ص۲۹۴.</ref>. [[حصین]] از وی [[روایت]] کرده است که او [[پیامبر]]{{صل}} را دید، در حالی که هنگام [[دعا کردن]]، با انگشت مسبّحه اشاره می‌کرد<ref>احمد بن حنبل، ج۴، ص۱۳۵-۱۳۶؛ ابن حبان، ج۳، ص۲۹۴.</ref>. ابن حجر <ref>الاصابه، ج۴، ص۴۷۷.</ref> می‌گوید: عماره دو حدیث دارد<ref>ر.ک: احمد بن حنبل، ج۴، ص۱۳۵.</ref>. او از [[امام علی]]{{ع}} نیز روایتی دارد<ref>احمد بن حنبل، ج۱، ص۱۰۱.</ref>. عماره گزارش می‌کند: یکی از نمازهای عشاء را با [[رسول خدا]]{{صل}} می‌خواندیم که پیامبر به سوی [[کعبه]] برگشت و ما نیز به آن سو برگشتیم و دو رکعت را به آن سو خواندیم<ref>هیثمی، ج۲، ص۱۳.</ref>. ابن حجر ذیل نام "عماره" صحابی‌ای که بدون کنیه، [[لقب]] و [[نسب]] آمده است، روایت بالا را نقل می‌کند و می‌گوید: این همان عمارة بن رویبه است و نظر ابن شاهین را که میان این دو فرق گذاشته، رد می‌کند<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۵، ص۲۱۶-۲۱۷.</ref>. در جایی دیگر، این احتمال را که عمارة بن رویبه، همان ابوزهیر ثقفی باشد، رد نمی‌کند<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۱۳۱.</ref>. برخی ادعا کرده‌اند [[ابوزهیر]]، [[معاذ بن رباح]] تنها یک [[راوی]] داشت و آن فرزندش [[ابوبکر]] بود<ref>مسلم، ص۳۴.</ref>. [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، ج۶، ص۵۲.</ref> نیز ابوبکر را فرزند ابو زهیر بن معاذ و راوی وی می‌داند، (ولی بدون [[حصر]]). البته حصر راوی او به ابوبکر صحیح نیست و افراد دیگری نیز هستند؛ چنانکه گذشت و خواهد آمد. ابوبکر از پدرش ابوزهیر [[روایت]] کرد: [[رسول خدا]]{{صل}} در نباوه (بناوه و نبأة) تا از [[سرزمین]] [[طائف]] در خطبه‌ای فرمود: "ای [[مردم]]! به زودی [[نیکان]] را از بدان یا [[بهشتیان]] را از [[دوزخیان]] باز خواهید [[شناخت]]. پرسیدند: با چه معیاری یا رسول خدا{{صل}}؟ فرمود: به مدح‌های [[نیکو]] و ذم‌های [[زشت]]، و برخی از شما [[شاهدان]] بر برخی دیگر هستید"<ref>{{متن حدیث| ايها الناس، انكم توشكون ان تعرفوا خیاركم من شراركم أو اهل الجنة من أهل النار. قالوا: بم يا رسول الله؟ قال: بالثناء الحسن و بالثناء الشي، وانتم شهداء الله، بعضكم على بعض}}؛ احمد بن حنبل، ج۳، ص۴۱۶ و ج۳، ص۴۶۶؛ بغوی، ج۵، ص۲۸۰؛ ابن قانع، ج۳، ص۲۸؛ ابونعیم، ج۵، ص۲۸۹۷؛ ابن اثیر، ج۵، ص۱۹۳ و ج۶، ص۱۲۱.</ref>. ابن سعد<ref>ابن سعد، ج۶، ص۵۲.</ref> نیز به این روایت اشاره کرده است. راوی نخست را در [[سند]] این روایت، [[ابوبکر بن عمار بن حمید]] از پدرش (یعنی ابوزهیر ثقفی) آورده‌اند<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۱۳۱.</ref>. فرزند دیگری به نام [[عبدالملک]]، برای ابوزهیر نام می‌برند که راوی از [[پدر]] بوده است <ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۹۷-۲۸۹۸.</ref>. [[حافظ]] عراقی ذیل الکاشف افزوده است که ابوزهیر، از [[عبدالله بن بریده]] [[روایت حدیث]] کرده و [[عطاء بن ابی رباح]] و [[عطاء بن السائب]] از او روایت کرده‌اند<ref>ذهبی، الکاشف، ج۳، ص۳۱۸-۳۱۷ در پاورقی.</ref>. ابوزهیر از رسول خدا{{صل}} روایتی در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن|مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ}}<ref>« هر کس کار بدی کند کیفر آن را می‌بیند » سوره نساء، آیه ۱۲۳.</ref> دارد. هنگامی که این [[آیه]] نازل شد، [[ابوبکر بن ابی قحافه]] پرسید: ای [[رسول خدا]]{{صل}}! با این آیه دیگر [[آرامش]] چگونه است؟ هر کاری که انجام دهیم [[مجازات]] آن را می‌‍چشیم! [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: "ای ابوبکر! آیا محزون نمی‌شوی، به دردی دچار نمی‌گردی؟" گفت: بله. [[حضرت]] فرمود: "این است آنچه به آن [[مکافات]] می‌شوید"<ref>قرطبی، ج۵، ص۳۹۷.</ref>.
عماره، ساکن [[کوفه]] شد<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۴، ص۴۷۷.</ref> و حدیث وی نزد [[کوفیان]] بود<ref>ابن حبان، ج۳، ص۲۹۴.</ref>. [[حصین]] از وی [[روایت]] کرده است که او [[پیامبر]]{{صل}} را دید، در حالی که هنگام [[دعا کردن]]، با انگشت مسبّحه اشاره می‌کرد<ref>احمد بن حنبل، ج۴، ص۱۳۵-۱۳۶؛ ابن حبان، ج۳، ص۲۹۴.</ref>. ابن حجر <ref>الاصابه، ج۴، ص۴۷۷.</ref> می‌گوید: عماره دو حدیث دارد<ref>ر.ک: احمد بن حنبل، ج۴، ص۱۳۵.</ref>. او از [[امام علی]]{{ع}} نیز روایتی دارد<ref>احمد بن حنبل، ج۱، ص۱۰۱.</ref>. عماره گزارش می‌کند: یکی از نمازهای عشاء را با [[رسول خدا]]{{صل}} می‌خواندیم که پیامبر به سوی [[کعبه]] برگشت و ما نیز به آن سو برگشتیم و دو رکعت را به آن سو خواندیم<ref>هیثمی، ج۲، ص۱۳.</ref>. ابن حجر ذیل نام "عماره" صحابی‌ای که بدون کنیه، [[لقب]] و [[نسب]] آمده است، روایت بالا را نقل می‌کند و می‌گوید: این همان عمارة بن رویبه است و نظر ابن شاهین را که میان این دو فرق گذاشته، رد می‌کند<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۵، ص۲۱۶-۲۱۷.</ref>. در جایی دیگر، این احتمال را که عمارة بن رویبه، همان ابوزهیر ثقفی باشد، رد نمی‌کند<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۱۳۱.</ref>. برخی ادعا کرده‌اند [[ابوزهیر]]، [[معاذ بن رباح]] تنها یک [[راوی]] داشت و آن فرزندش [[ابوبکر]] بود<ref>مسلم، ص۳۴.</ref>. [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، ج۶، ص۵۲.</ref> نیز ابوبکر را فرزند ابو زهیر بن معاذ و راوی وی می‌داند، (ولی بدون [[حصر]]). البته حصر راوی او به ابوبکر صحیح نیست و افراد دیگری نیز هستند؛ چنانکه گذشت و خواهد آمد. ابوبکر از پدرش ابوزهیر [[روایت]] کرد: [[رسول خدا]]{{صل}} در نباوه (بناوه و نبأة) تا از [[سرزمین]] [[طائف]] در خطبه‌ای فرمود: "ای [[مردم]]! به زودی [[نیکان]] را از بدان یا [[بهشتیان]] را از [[دوزخیان]] باز خواهید [[شناخت]]. پرسیدند: با چه معیاری یا رسول خدا{{صل}}؟ فرمود: به مدح‌های [[نیکو]] و ذم‌های [[زشت]]، و برخی از شما [[شاهدان]] بر برخی دیگر هستید"<ref>{{متن حدیث| ايها الناس، انكم توشكون ان تعرفوا خیاركم من شراركم أو اهل الجنة من أهل النار. قالوا: بم يا رسول الله؟ قال: بالثناء الحسن و بالثناء الشي، وانتم شهداء الله، بعضكم على بعض}}؛ احمد بن حنبل، ج۳، ص۴۱۶ و ج۳، ص۴۶۶؛ بغوی، ج۵، ص۲۸۰؛ ابن قانع، ج۳، ص۲۸؛ ابونعیم، ج۵، ص۲۸۹۷؛ ابن اثیر، ج۵، ص۱۹۳ و ج۶، ص۱۲۱.</ref>. ابن سعد<ref>ابن سعد، ج۶، ص۵۲.</ref> نیز به این روایت اشاره کرده است. راوی نخست را در [[سند]] این روایت، [[ابوبکر بن عمار بن حمید]] از پدرش (یعنی ابوزهیر ثقفی) آورده‌اند<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۷، ص۱۳۱.</ref>. فرزند دیگری به نام [[عبدالملک]]، برای ابوزهیر نام می‌برند که راوی از [[پدر]] بوده است <ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۹۷-۲۸۹۸.</ref>. [[حافظ]] عراقی ذیل الکاشف افزوده است که ابوزهیر، از [[عبدالله بن بریده]] [[روایت حدیث]] کرده و [[عطاء بن ابی رباح]] و [[عطاء بن السائب]] از او روایت کرده‌اند<ref>ذهبی، الکاشف، ج۳، ص۳۱۸-۳۱۷ در پاورقی.</ref>. ابوزهیر از رسول خدا{{صل}} روایتی در [[تفسیر آیه]] {{متن قرآن|مَنْ يَعْمَلْ سُوءًا يُجْزَ بِهِ}}<ref>«هر کس کار بدی کند کیفر آن را می‌بیند» سوره نساء، آیه ۱۲۳.</ref> دارد. هنگامی که این [[آیه]] نازل شد، [[ابوبکر بن ابی قحافه]] پرسید: ای [[رسول خدا]]{{صل}}! با این آیه دیگر [[آرامش]] چگونه است؟ هر کاری که انجام دهیم [[مجازات]] آن را می‌‍چشیم! [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: "ای ابوبکر! آیا محزون نمی‌شوی، به دردی دچار نمی‌گردی؟" گفت: بله. [[حضرت]] فرمود: "این است آنچه به آن [[مکافات]] می‌شوید"<ref>قرطبی، ج۵، ص۳۹۷.</ref>.
[[همسر]] [[ابوزهیر بن معاذ]]، [[میمونه]] دختر کَردَم ثقفیه است که در این صورت، با [[طلحة بن عبیدالله]] از طرف همسرشان نسبت سببی دارد. از طرف دیگر، میمونه را همسر [[ابوبکر بن ابی زهیر]] گفته‌اند<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۱۲۱.</ref>.<ref>[[محمود حیدری آقایی|حیدری آقایی، محمود]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «ابوزهیر ثقفی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۳۱۴-۳۱۵.</ref>
[[همسر]] [[ابوزهیر بن معاذ]]، [[میمونه]] دختر کَردَم ثقفیه است که در این صورت، با [[طلحة بن عبیدالله]] از طرف همسرشان نسبت سببی دارد. از طرف دیگر، میمونه را همسر [[ابوبکر بن ابی زهیر]] گفته‌اند<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۱۲۱.</ref><ref>[[محمود حیدری آقایی|حیدری آقایی، محمود]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «ابوزهیر ثقفی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۳۱۴-۳۱۵.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش