رشد روحیه مسئولیت‌پذیری به عنوان یکی از آثار روان‌شناختی انتظار در بعد رشد شخصیت روانی به چه معناست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

| تعداد پاسخ =  ۳

[[مهدویت]]، یعنی داشتن [[احساس مسئولیت]] بین‌المللی و جهانی برای [[انسان]] امروز و فردا و دغدغه [[اصلاح]] [[بشریت]]، [[رنج]] [[بشریت]] را احساس کردن و از قالب "من" درآمدن و به "ما" اندیشیدن. [[انتظار]]، باوری نیست که با آن [[تعهد]] [[انسان]] [[منتظر]]، نفی شود. [[تکلیف]] و [[تعهد]] [[دینی]]، در هر زمانی باقی و جاوید است. [[امام سجاد]] {{ع}}) می‌‌فرماید: معتقدان به [[مهدی]] {{ع}} و [[منتظران ظهور]] او در [[عصر غیبت]]... در پنهان و آشکار، [[مردمان]] را به [[دین خدا]] فرا می‌‌خوانند"<ref>{{متن حدیث|ٍ إِنَّ أَهْلَ زَمَانِ غَيْبَتِهِ الْقَائِلِينَ بِإِمَامَتِهِ وَ الْمُنْتَظِرِينَ لِظُهُورِه‏ ... الدُّعَاةُ إِلَى دِينِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ سِرّاً وَ جَهْراً}}؛ شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمه، ص۳۲۰.</ref>.

# '''[[مسئولیت]] [[اجتماعی]]:''' یکی از مسئولیت‌های مهم در [[عصر غیبت]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] است. [[منتظر واقعی]] [[امام زمان]] {{ع}}، همواره به این فریضه مهم اهمیت می‌دهد و سبب احیای [[ارزش‌ها]] و هنجارهای [[دینی]] در [[جامعه]] می‌‌شود. از [[تکالیف منتظران]] در [[عصر غیبت]]، [[امر به معروف و نهی از منکر]] است؛ چرا که [[رضایت]] [[حضرت]] در انجام معروف و [[احیای ارزش‌های دینی]] است. بزرگ‌ترین امرکننده به معروف و [[نهی]] کننده از منکر در روزگار [[ظهور]]، خود [[حضرت مهدی]] {{ع}} است؛ پس چگونه ممکن است که [[جامعه منتظر]] [[خشنودی]] او را نخواهد، در این بعد به [[حضرت مهدی]] {{ع}} [[اقتدا]] نکند و به او تشبه نجوید؟<ref>محمدرضا حکیمی، خورشید مغرب، ص۲۷۲.</ref> [[امام باقر]] {{ع}}) فرموده است: "[[مهدی]] {{ع}} و [[یاران]] او... [[امر به معروف و نهی از منکر]] می‌‌کنند"<ref>{{متن حدیث|الْمَهْدِيِّ وَ أَصْحَابِهِ... يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ}}؛ بحارالانوار، ج۱، ص۴۷.</ref><ref>[[محمد سبحانی‌نیا|سبحانی‌نیا، محمد]]، [[مهدویت و آرامش روان (کتاب)|مهدویت و آرامش روان]]، ص۶۰-۶۱.</ref>.

# '''[[مسئولیت]] فردی:''' [[منتظر واقعی]] با تکیه بر مبانی [[مهدویت]] در قبال خود نیز [[احساس مسئولیت]] می‌‌کند. مسئولیت‌های فردی عبارت‌اند از:

## '''[[تهذیب نفس]]:''' نخستین [[مسئولیت]] که مهم‌ترین نیز، هست و می‌‌تواند زمینه [[تحقق ظهور]] را فراهم سازد، [[خودسازی]] و خوداندیشی است. [[انتظار]] و چشم [[امید]] داشتن، نقشی اساسی و مهمی در پالایش و تنزیه [[روح]] و روان [[انسان]] دارد؛ طوری که موجب می‌‌شود [[انسان]] به سوی [[خودسازی]] گام برداشته و در مسیر کند.  

## '''[[عشق]] [[الهی]]:''' یکی از کارکردهای فردی [[انتظار]]، [[معرفت]]، [[محبت]] و علاقه‌مندی [[انسان]] به [[حضرت حق]] است؛ زیرا اگر [[انسان]] [[چشم به راه]] کسی باشد و نتواند حضور او را [[درک]] کند، به کسی که بتواند برای او تکیه‌گاهی محکم و مطلق باشد، [[پناه]] می‌‌برد و او، جز [[خدای سبحان]] نیست؛ چنان‌که [[رسول گرامی اسلام]] {{صل}} از قول [[خداوند]] می‌‌فرماید: "هرگاه اشتغال من برجان [[بنده]] غالب آید، خواهش ولذت او را در یاد خود قرار دهم و چون خواهش و لذتش را در یاد خویش قرار دهم، [[عاشق]] می‌‌گردد و من نیز [[عاشق]] او می‌‌شوم و چون [[عاشق]] یکدیگر شدیم، پرده میان خود و او را بالا می‌‌زنم و مشاهد جلال و [[جمال]] خود را بر [[جان]] او مسلط می‌کنم؛ طوری‌که وقتی [[مردم]] دچار [[سهو]] و اشتباه می‌‌شوند، او دست‌خوش [[سهو]] نمی‌شود"<ref>{{متن حدیث|إذا کان الغالب علی العبد الاشتغال بی‌ جعلت بغیته و لذته فی ذکری، فإذا جعلت بغیته و لذته فی ذکری، عشقنی وعشقته، فإذا عشقنی وعشقته رفعت الحجاب فیما بینی وبینه و صیرت ذلک تغالبا علیه، لا یسهو إذاسها الناس}}؛ متقی هندی، کنزالعمال، ج۱، ص۴۳۳، ح۱۸۷۲.</ref>؛ [[امام سجاد]] {{ع}} می‌‌فرماید: کسانی که قائل به [[امامت]] و [[منتظر ظهور]] [[حضرت]] ([[مهدی]]) باشند، [[بهترین]] انسان‌های هر زمان‌اند و [[خداوند]] به آنان [[عقل]]، [[معرفت]] و [[فهم]] می‌دهد که [[غیبت]] نزد آن‌ها، مانند حضورشان نزد ما باشد"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ أَهْلَ زَمَانِ غَيْبَتِهِ الْقَائِلُونَ بِإِمَامَتِهِ الْمُنْتَظِرُونَ لِظُهُورِهِ أَفْضَلُ أَهْلِ كُلِّ زَمَانٍ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَى ذِكْرُهُ أَعْطَاهُمْ مِنَ الْعُقُولِ وَ الْأَفْهَامِ وَ الْمَعْرِفَةِ مَا صَارَتْ بِهِ الْغَيْبَةُ عِنْدَهُمْ بِمَنْزِلَةِ الْمُشَاهَدَةِ}}؛کمال الدین، ج۱، ص۲۹۹ و ۳۰۰، ح۲.</ref>؛ و بدیهی است این [[عشق]] ومعرفت، در [[خودسازی]] [[انسان]] مؤثر است»<ref>[[محمد سبحانی‌نیا|سبحانی‌نیا، محمد]]، [[مهدویت و آرامش روان (کتاب)|مهدویت و آرامش روان]]، ص۶۹-۷۰.</ref>.

«[[انسان‌ها]] همواره در قبال [[خالق]]، [[امام]] و [[رهبر]]، اجتماع و محیط زیست و...[[مسئولیت]] و [[تعهد]] دارد. یکی از مهمترین سطوح و عرصه‌های  [[مسئولیت انسان]] [[مسئولیت]] در قبال [[امام]]  و [[رهبر]] است. [[اعتقاد]]  به [[امام زمان]] و [[منتظر]] او بودن باعث تقویت [[روحیه]] [[مسئولیت پذیری]] در [[انسان]] می‌‌شود برهمین اساس [[مؤمن]] [[منتظر]] بی کار نمی‌ماند بلکه همچون [[یعقوب]] بوی پیراهن [[یوسف]] در او [[انقلاب]] ایجاد می‌کند. و زمینه را برای حضورش مهیا می‌نماید چرا که [[انتظار مهدی]] [[فاطمه]] [[انتظار پویا]]، سازنده، تعهدآور، نیروآفرین و حرکت‌بخش است؛ نه [[انتظار مخرب]] بدون حرکت، تلاش، اسارت‌بخش؛ فلج کننده ونوعی ابا حه‌گری. [[منتظران ظهور]] [[مهدی]] مصداق-: {{متن حدیث|يَخْرُجُ ناسٌ مِنَ الْمَشْرِقِ فَيُوَطِّؤُون لِلْمَهْدي سُلطانَهُ}}<ref> البرهان فی علامات مهدی آخرالزمان ص ۱۴۷</ref> یعنی «مردمی از مشرق‌زمین [[خروج]] می‌کند و زمینه را برای [[حاکمیت]] [[مهدی]] {{ع}} آماده می‌رساند» - می‌باشند. و ایشان زمان را تعقیب می‌کنند نه اینکه زمان آنها را تسخیر نماید. دوان شوتس که یکی از روانشناسان [[مکتب]] کمال است می‌گوید: [[سلامت روانی]] پیش نگراست نه پس‌نگر دورنما چیزی است که شخص [[امیدوار]] است بشود نه آنچه پیش‌تر روی داده است و دگرگونی‌پذیر نیست او می‌‌افزاید من نگاهی را که به [[آینده]] می‌نگرد و بر [[هدف‌ها]]، آمال‌ها و رؤیاهای دراز مدت تمرکز می‌یابد خوشایند می‌یابم. [[پیش‌بینی]] و [[برنامه‌ریزی]] و تلاش برای [[آینده]]؛ از مانند در رؤیاهای گذشته سالم‌تر به نظر می‌رسد.<ref> مجله موعودش ۳۸ ص ۱۲۳ محمدرضا شرفی</ref>

باری [[منتظران ظهور]] در پی رفع "معرومیت خودساخته" می‌باشند و به سراغ [[امام]] زمانشان می‌روند. {{متن حدیث|مَثلُ الْامامِ مَثَلُ الْکعْبَةِ، اذ تُوْتی وَ لَا تَأْتِی}}<ref> بحار / ۳۶ ص ۳۵۳</ref> که [[فاطمه]] اطهر خطاب به ربایندگان [[علی]] {{ع}} فرمود مثال [[امام]] مثل [[کعبه]] است که باید به سراغ [[امام]] رفت همانگونه که باید به [[کعبه]] رفت.

[[امام]] [[موسی کاظم]] {{ع}}می‌فرماید: هرکس اسبی را به [[انتظار]] امر ما نگهدارد و بسبب آن [[دشمنان]] ما را خشمگین سازد در حالی که منسوب به ماست [[خداوند]] آرزویش را فراخ گرداند و به او [[شرح صدر]] عطا می‌کند و او را به آرزویش می‌رساند و در راه رسیدن به خواسته‌هایش [[مأیوس]] نمی‌کند.<ref> کافی ح ۶ ص ۵۳۵</ref> [[رهبر]] معظم [[انقلاب]] می‌فرمایند: باید زمینه را آماده کنی تا آن بزرگوار بتواند بیاید و در آن زمینه آماده [[اقدام]] بکند از صفر که نمی‌شود شروع کرد جامعه‌ای می‌تواند پذیرای [[مهدی موعود]] (ارواحنا فداه) باشد که در آن [[آمادگی]] و قابلیت باشد و الا مثل [[انبیاء]] و اولیای [[تاریخ]] می‌شود چه علتی داشت که بسیاری از [[انبیای بزرگ]] اولی‌العزم آمدند و نتوانستند [[دنیا]] را از بدها [[پاک]] و پیراسته کنند زمینه آماده نبود... اگر [[امام زمان]] {{ع}}در یک دنیای بدون [[آمادگی]] تشریف بیاورند همان خواهد شد باید [[آمادگی]] باشد<ref> سخنرانی نیمه شعبان ۱۴۱۸/۱۳۷۶ به نقل از سپیده امید ص ۱۰۲</ref>. [[مؤمن]] [[منتظر]] با نگاهی به [[آینده]] زمینه بوجود آمدن آن [[انقلاب]] [[عظیم]] را فراهم می‌کند زمینه [[فرهنگی]]، زمینه پذیرش [[عدل و قسط]] و... را آماده می‌سازد و از خود شروع می‌نماید: {{متن قرآن|قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ}}<ref>«ای مؤمنان! خود و خانواده خویش را از آتشی بازدارید که هیزم آن آدمیان و سنگ‌هاست؛ فرشتگان درشتخوی سختگیری بر آن نگاهبانند که از آنچه خداوند به آنان فرمان دهد سر نمی‌پیچند و آنچه فرمان یابند بجای می‌آورند» سوره تحریم، آیه ۶.</ref>