عقل در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط

| موضوع مرتبط =  

}}

==[[درک]] [[آیات الاهی]]==

#و می‌فرماید: "[[خداوند]] دو [[حجت]] بر [[مردم]] دارد. حجتی در ظاهر و حجتی در [[باطن]]، [[حجت ظاهر]] همان [[رسولان]]، [[پیامبران]] و [[امامان]]{{ع}} هستند و [[حجت]] [[باطن]] [[عقل انسان]] است"<ref>{{متن حدیث| إِنَّ لِلَّهِ عَلَى اَلنَّاسِ حُجَّتَيْنِ حُجَّةً ظَاهِرَةً وَ حُجَّةً بَاطِنَةً فَأَمَّا اَلظَّاهِرَةُ فَالرَّسُولُ وَ اَلْأَنْبِيَاءُ وَ اَلْأَئِمَّةُ وَ أَمَّا اَلْبَاطِنَةُ فَالْعُقُولُ }}؛ محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۱، ص۱۶.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی، ج۱]]،ص۱۷۴-۱۷۵.</ref>

==دریافت [[معارف]]==

#و می‌فرماید: "میوه [[عقل]] [[پایبندی]] به [[حق]] است"<ref>{{متن حدیث|ثَمَرَةُ اَلْعَقْلِ لُزُومُ اَلْحَقِّ}}؛ جمال الدین محمد خوانساری، شرح فارسی غرر و در آمدی، تصحیح سید جلال الدین محدث، ج۳، ص۳۲۵.</ref>،  

==[[انتخاب]] راه==

==منشأ فضيلت‌های [[انسانی]]==

#و می‌فرماید: "پس زدن [[خشم]] با [[بردباری]] میوه [[عقل]] است" <ref>{{متن حدیث|رَدُّ اَلْغَضَبِ بِالْحِلْمِ ثَمَرَةُ اَلْعَقْلِ}}؛ على بن محمد لیثی واسطی، عیون الحکم والمواعظ، ص۲۷۰.</ref>.

#و فرمود: "به [[سخاوت]] پایبند باشید که میوه [[عقل]] است"<ref>{{متن حدیث|عَلَيْكَ بِالسَّخَاءِ فَإِنَّهُ ثَمَرَةُ اَلْعَقْلِ}}؛ على بن محمد لیثی واسطی، عیون الحکم والمواعظ، ص۲۵۵.</ref>.

#و می‌فرماید: "میوه [[عقل]] [[مدارا با مردم]] است"<ref>{{متن حدیث|ثَمَرَةُ اَلْعَقْلِ مُدَارَاةُ اَلنَّاسِ}}؛ على بن محمد لیثی واسطی، عیون الحکم والمواعظ، ص۲۰۹.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی، ج۱]]،ص۱۸۱.</ref>

==[[عقل]] سرچشمه [[حق مداری]]==

#و می‌فرماید: "میوه [[عقل]] [[استقامت در راه حق]] است"<ref>{{متن حدیث|ثَمَرَةُ اَلْعَقْلِ اَلاِسْتِقَامَةُ}}؛ جمال الدین محمد خوانساری، شرح فارسی غرر و درر آمدی، تصحیح سید جلال‌الدین محدث، ج۲، ص۳۲۲.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی، ج۱]]،ص۱۸۲.</ref>

==[[عقل]]، موجب موضع‌گیری صحیح==

#و می‌فرماید: "میوه [[عقل]] [[همراهی]] با [[نیکان]] است"<ref>{{متن حدیث|ثَمَرَةُ اَلْعَقْلِ صُحْبَةُ اَلْأَخْيَارِ}}؛ علی بن محمد لیثی واسطی، عیون الحکم والمواعظ، ص۲۰۸.</ref>.

#می‌فرماید: "میوه [[عقل]] [[خشم]] بر [[دنیا]] و پی کردن اسب هواست"<ref>{{متن حدیث|ثَمَرَةُ اَلْعَقْلِ مَقْتُ اَلدُّنْيَا وَ قَمْعُ اَلْهَوَى}}؛ علی بن محمد لیثی واسطی، عیون الحکم والمواعظ، ص۲۰۸.</ref>.

==[[عقل]] ملاک [[ارزش اعمال]]==

#در روایتی از [[سليمان دیلمی]] آمده است: درباره [[دین]] و و [[عبادت]] شخصی با [[امام صادق]]{{ع}} به سخن گفتم، [[حضرت]] فرمود: عقلش چگونه است؟ گفتم نمی‌دانم. فرمود: [[پاداش]] به اندازه [[عقل]] است. پس از آن [[امام]] داستانی به این شرح برای [[سلیمان]] باز فرمود: مردی از [[بنی اسرائیل]] در یکی از جزایر دریا [[خدا]] را [[عبادت]] می‌کرد. جزیره‌ای بود سرسبز و شاداب با درختان انبوه و آب‌های روان، یکی از [[فرشتگان]] بر او [[گذشت]] و از [[خدا]] خواست [[جایگاه]] و [[پاداش]] او را نشانش دهد و چون [[پاداش]] او را دید، آن را اندک یافت. [[خداوند]] به او فرمود اگر می‌خواهی از [[راز]] این [[پاداش]] ناچیز باخبر شوی مدتی با او [[مصاحبت]] کن. [[فرشته]] به صورت [[انسانی]] بر او ظاهر شد. [[عابد]] از او پرسید کیستی؟ گفت مرد عابدی هستم از حال تو باخبر شدم و دانستم که در این جزیره [[عبادت]] می‌کنی، به نزد تو آمدم تا در کنار تو [[خدا]] را [[عبادت]] کنم.[[فرشته]] آن روز را با [[عابد]] سپری کرد، روز بعد به او گفت: مکان پاکیزه‌ای داری که جز برای [[عبادت]] نمی‌شاید. [[عابد]] گفت آری ولی این مکان عیبی دارد. گفت: چه عیبی و؟ گفت عیبش این است که این همه علف در اینجا ضایع می‌شود و پروردگارمان از خود حیوانی ندارد تا برایش در اینجا بچرانیم. اگر [[خدا]] را خری بود، در اینجا میچراندیم. [[فرشته]] گفت: [[ولی خدا]] خری ندارد. [[عابد]] گفت آری اگر [[خدا]] را خرى بود این همه علف ضایع نمی‌شد. [[خداوند متعال]] به آن [[فرشته وحی]] کرد او را به اندازه عقلش [[پاداش]] داده‌ام<ref>محمد بن یعقوب کلینی، کافی، ج۱، ص۱۲.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی، ج۱]]،ص۱۸۳-۱۸۴.</ref>

==پیامدهای [[بی‌خردی]]==

#و می‌فرماید: "[[انسان]] به وسیله [[عقل]] برپاست، [[دین]] ندارد کسی که [[عقل]] ندارد"<ref>{{متن حدیث|قِوَامُ اَلْمَرْءِ عَقْلُهُ وَ لاَ دِينَ لِمَنْ لاَ عَقْلَ لَهُ}}؛ فتال نیشابوری، روضة الواعظین، ص۴.</ref>.

==[[عقل]]؛ اول مخلوق [[پروردگار]]==

== جستارهای وابسته ==  

* [[حِجْر]]

* [[ذهن]]

{{پانویس}}

[[رده:عقل]]