جز
وظیفهٔ شمارهٔ ۵
بدون خلاصۀ ویرایش |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۵) |
||
| خط ۴: | خط ۴: | ||
==[[زمینههای قیام امام حسین]]== | ==[[زمینههای قیام امام حسین]]== | ||
زمینهها و عواملی که آن [[نهضت]] [[عظیم]] را به وجود آوردند و آن فاجعه [[غم]] انگیز را رقم زدند، عبارتند از: | زمینهها و عواملی که آن [[نهضت]] [[عظیم]] را به وجود آوردند و آن فاجعه [[غم]] انگیز را رقم زدند، عبارتند از: | ||
#[[زمامدار]] [[جامعه اسلامی]] نه تنها شرایط لازم برای [[تصدی]] [[منصب حکومت]] را نداشت بلکه متظاهر به [[فسق]] و [[فساد]] بود؛ | # [[زمامدار]] [[جامعه اسلامی]] نه تنها شرایط لازم برای [[تصدی]] [[منصب حکومت]] را نداشت بلکه متظاهر به [[فسق]] و [[فساد]] بود؛ | ||
#ارزشهای [[معنوی]] از یاد رفته بود و [[نخبگان]] [[جامعه]]، که [[مدیریت]] [[فکری]] و [[سیاسی]] را بر عهده داشتند و الگویی برای [[مردم]] به شمار میرفتند، به مفاهیم [[اخلاقی]] پایبند نبودند؛ | #ارزشهای [[معنوی]] از یاد رفته بود و [[نخبگان]] [[جامعه]]، که [[مدیریت]] [[فکری]] و [[سیاسی]] را بر عهده داشتند و الگویی برای [[مردم]] به شمار میرفتند، به مفاهیم [[اخلاقی]] پایبند نبودند؛ | ||
#[[حکومت]] نیز فاقد [[قواعد]] و معیار بود و [[قانون]] و ضابطهای را در میان [[کارگزاران]] معمول نمیداشت. در نتیجه [[ظلم]] و [[تبعیض]] به [[غایت]] خود رسیده بود؛ | # [[حکومت]] نیز فاقد [[قواعد]] و معیار بود و [[قانون]] و ضابطهای را در میان [[کارگزاران]] معمول نمیداشت. در نتیجه [[ظلم]] و [[تبعیض]] به [[غایت]] خود رسیده بود؛ | ||
#[[بدعتها]] و پیرایههای بسیار در [[دین]] راه یافته و [[مذهب]] وسیله تخدیر مردم و تأمین خواستههای [[حکام]] و [[مفسدان]] شده بود؛ | # [[بدعتها]] و پیرایههای بسیار در [[دین]] راه یافته و [[مذهب]] وسیله تخدیر مردم و تأمین خواستههای [[حکام]] و [[مفسدان]] شده بود؛ | ||
#دنیامداری و مادهگرایی، [[جهان]] برین و [[آخرت]] را از یادها زدوده بود؛ | #دنیامداری و مادهگرایی، [[جهان]] برین و [[آخرت]] را از یادها زدوده بود؛ | ||
#[[رعب]] و [[دنیاپرستی]] هم چون [[بیماری]]، [[متدینان]] را [[زبون]] و زمینگیر و آنان را [[تسلیم]] پیش آمدها کرده بود، [[دلیری]] و [[رادمردی]] نیز تنها در اسطورهها به جای مانده بود. | # [[رعب]] و [[دنیاپرستی]] هم چون [[بیماری]]، [[متدینان]] را [[زبون]] و زمینگیر و آنان را [[تسلیم]] پیش آمدها کرده بود، [[دلیری]] و [[رادمردی]] نیز تنها در اسطورهها به جای مانده بود. | ||
بنابراین، اصول جامعهای که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} تأسیس کرده بود به راه فنا میرفت و [[سنتها]] و [[ارزشهای دینی]] به [[فراموشی]] سپرده میشدند. | بنابراین، اصول جامعهای که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} تأسیس کرده بود به راه فنا میرفت و [[سنتها]] و [[ارزشهای دینی]] به [[فراموشی]] سپرده میشدند. | ||
| خط ۶۴: | خط ۶۴: | ||
#جلوگیری از هر گونه [[اعتراض]] و [[جنبش]] مخالف از طریق فشار [[سیاسی]] و [[اقتصادی]]، [[کشتار]]، [[شکنجه]]، [[حبس]] و [[تحمیل]] [[فقر]] و [[گرسنگی]] نسبت به آنان. | #جلوگیری از هر گونه [[اعتراض]] و [[جنبش]] مخالف از طریق فشار [[سیاسی]] و [[اقتصادی]]، [[کشتار]]، [[شکنجه]]، [[حبس]] و [[تحمیل]] [[فقر]] و [[گرسنگی]] نسبت به آنان. | ||
#احیای تبعیضهای [[نژادی]] و رقابتهای قبیلهای در میان [[قبایل]] و [[تضعیف]] آنها و برطرف کردن خطرشان از [[حکومت]]. | #احیای تبعیضهای [[نژادی]] و رقابتهای قبیلهای در میان [[قبایل]] و [[تضعیف]] آنها و برطرف کردن خطرشان از [[حکومت]]. | ||
#[[جعل حدیث]]، [[تفسیر]] و [[تأویل آیات قرآن]] به نفع خود، تخدیر [[افکار عمومی]]، [[مشروعیت]] و [[مقبولیت]] دادن به حکومت. | # [[جعل حدیث]]، [[تفسیر]] و [[تأویل آیات قرآن]] به نفع خود، تخدیر [[افکار عمومی]]، [[مشروعیت]] و [[مقبولیت]] دادن به حکومت. | ||
#[[ترویج]] فرقههای [[باطل]] نظیر: جبریه و [[مرجئه]] که از نظر [[عقیدتی]] با [[سیاست معاویه]] همسو بودند. | # [[ترویج]] فرقههای [[باطل]] نظیر: جبریه و [[مرجئه]] که از نظر [[عقیدتی]] با [[سیاست معاویه]] همسو بودند. | ||
#جذب و بهکارگیری افراد مکار و غداری چون [[مغیرة بن شعبه]] [[والی کوفه]]، [[زیاد بن ابیه]] [[والی بصره]] و [[کوفه]]، [[عمرو بن عاص]] [[والی مصر]]، [[مروان بن حکم]] و [[سعید بن عاص]] و [[ولید]] [[کارگزاران]] [[اموی]] در [[حجاز]] که معاویه را در ایجاد [[خفقان]] [[یاری]] میدادند؛ به خصوص زیاد بن ابیه در هنگام [[ولایت]] بر کوفه و [[بصره]] (۵۰-۵۳ ه. ق). | #جذب و بهکارگیری افراد مکار و غداری چون [[مغیرة بن شعبه]] [[والی کوفه]]، [[زیاد بن ابیه]] [[والی بصره]] و [[کوفه]]، [[عمرو بن عاص]] [[والی مصر]]، [[مروان بن حکم]] و [[سعید بن عاص]] و [[ولید]] [[کارگزاران]] [[اموی]] در [[حجاز]] که معاویه را در ایجاد [[خفقان]] [[یاری]] میدادند؛ به خصوص زیاد بن ابیه در هنگام [[ولایت]] بر کوفه و [[بصره]] (۵۰-۵۳ ه. ق). | ||
#[[تطهیر]] [[عثمان]] و مخدوش کردن چهره [[حضرت علی]]{{ع}} به عنوان حیلههای سیاسی<ref>حیاة الامام الحسین{{ع}}، ج۲، ص۱۶۷ - ۱۳۴؛ سیره پیشوایان، ص۱۴۶.</ref>. | # [[تطهیر]] [[عثمان]] و مخدوش کردن چهره [[حضرت علی]]{{ع}} به عنوان حیلههای سیاسی<ref>حیاة الامام الحسین{{ع}}، ج۲، ص۱۶۷ - ۱۳۴؛ سیره پیشوایان، ص۱۴۶.</ref>. | ||
[[امام حسین]]{{ع}} در این دوره مطابق [[وظیفه]] [[امر به معروف و نهی از منکر]] در برابر [[اعمال]] معاویه [[احساس مسئولیت]] شدیدی نسبت به [[حفظ شریعت]] جدش از انحراف و استحاله مینمودند. | [[امام حسین]]{{ع}} در این دوره مطابق [[وظیفه]] [[امر به معروف و نهی از منکر]] در برابر [[اعمال]] معاویه [[احساس مسئولیت]] شدیدی نسبت به [[حفظ شریعت]] جدش از انحراف و استحاله مینمودند. | ||
| خط ۷۳: | خط ۷۳: | ||
یکبار اموالی را که از [[یمن]] به [[شام]] میبردند ضبط نمودند<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین{{ع}}، ص۲۴۸.</ref>، بار دیگر نسبت به [[قتل]] [[حجر بن عدی]] و یارانش در [[سفر]] معاویه برای [[حج]]، او را [[نکوهش]] کرد<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین{{ع}}، ص۲۵۰.</ref>. خطبهای نیز در «[[منی]]» در جمع [[صحابه]] و [[تابعین]] ایراد فرمود<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین{{ع}}، ص۲۷۰.</ref>. با این حال عوامل ذیل [[امام]] را از [[قیام]] علیه [[معاویه]] برای [[تشکیل حکومت اسلامی]] باز میداشت: | یکبار اموالی را که از [[یمن]] به [[شام]] میبردند ضبط نمودند<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین{{ع}}، ص۲۴۸.</ref>، بار دیگر نسبت به [[قتل]] [[حجر بن عدی]] و یارانش در [[سفر]] معاویه برای [[حج]]، او را [[نکوهش]] کرد<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین{{ع}}، ص۲۵۰.</ref>. خطبهای نیز در «[[منی]]» در جمع [[صحابه]] و [[تابعین]] ایراد فرمود<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین{{ع}}، ص۲۷۰.</ref>. با این حال عوامل ذیل [[امام]] را از [[قیام]] علیه [[معاویه]] برای [[تشکیل حکومت اسلامی]] باز میداشت: | ||
#اظهار [[پایبندی]] به [[صلح امام حسن]]{{ع}} با معاویه<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین{{ع}}، ص۲۳۸.</ref>: [[امام]] به [[قرارداد]] صلحی که از طرف معاویه از همان ابتدا در گفتار<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۴۴ و ۴۵؛ الفتوح، ص۷۶۹؛ مقاتل الطالبیین، ص۴۵.</ref> و بعداً در عمل<ref>کشتار شیعیان، بیعت گرفتن برای جانشینی یزید، ترور امام حسن{{ع}} و اهانت به امیرالمؤمنین{{ع}} همه بر خلاف عهدنامه صلح بودند. برای مواد صلحنامه ر.ک: صلحنامه امام حسن{{ع}}، ص۳۵۶-۳۵۷.</ref> نقض شده بود، به طور یک جانبه پایبند بودند. بلکه همان دلایلی که باعث [[صلح]] برادرش با معاویه و [[حفظ]] [[شیعیان]] شده بود و نیز جو [[خفقان]] و [[کشتار]] [[عمال معاویه]] باعث اظهار پایبندی امام به [[صلحنامه]] برادرش میگردید<ref>ر.ک: اصغر فروغی ابری، «چرا امام حسین{{ع}} به روزگار حکومت معاویه قیام نکرد»، نشریه دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد، شماره ۵۳-۵۴، ۱۳۸۰ ش، ص۶-۱۱.</ref>. بدین ترتیب [[دشمن]] نمیتوانست علیه امام این موضع را بگیرد که آنچه برادرش در طول نه سال (۴۱-۵۰ ه. ق) پذیرفته بود، زیر پا نهاده است. | #اظهار [[پایبندی]] به [[صلح امام حسن]]{{ع}} با معاویه<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین{{ع}}، ص۲۳۸.</ref>: [[امام]] به [[قرارداد]] صلحی که از طرف معاویه از همان ابتدا در گفتار<ref>انساب الاشراف، ج۳، ص۴۴ و ۴۵؛ الفتوح، ص۷۶۹؛ مقاتل الطالبیین، ص۴۵.</ref> و بعداً در عمل<ref>کشتار شیعیان، بیعت گرفتن برای جانشینی یزید، ترور امام حسن{{ع}} و اهانت به امیرالمؤمنین{{ع}} همه بر خلاف عهدنامه صلح بودند. برای مواد صلحنامه ر.ک: صلحنامه امام حسن{{ع}}، ص۳۵۶-۳۵۷.</ref> نقض شده بود، به طور یک جانبه پایبند بودند. بلکه همان دلایلی که باعث [[صلح]] برادرش با معاویه و [[حفظ]] [[شیعیان]] شده بود و نیز جو [[خفقان]] و [[کشتار]] [[عمال معاویه]] باعث اظهار پایبندی امام به [[صلحنامه]] برادرش میگردید<ref>ر.ک: اصغر فروغی ابری، «چرا امام حسین{{ع}} به روزگار حکومت معاویه قیام نکرد»، نشریه دانشکده الهیات دانشگاه فردوسی مشهد، شماره ۵۳-۵۴، ۱۳۸۰ ش، ص۶-۱۱.</ref>. بدین ترتیب [[دشمن]] نمیتوانست علیه امام این موضع را بگیرد که آنچه برادرش در طول نه سال (۴۱-۵۰ ه. ق) پذیرفته بود، زیر پا نهاده است. | ||
#[[شخصیت]] معاویه در نظر [[مردم]]: وی از زنده بودن نام و یاد [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در [[رنج]] بود<ref>مروج الذهب، ج۳، ص۴۵۴ (ضمن شرح حال مأمون).</ref>؛ ولی جامعۀ آن [[روز]] او را [[صحابی پیامبر]]، کاتب [[وحی]]، [[خال المؤمنین]]<ref>مختصر تاریخ دمشق، ج۲۴، ص۳۹۹. شوهر خواهرش در سفر به حبشه مرتد شد و نجاشی پادشاه حبشه ام حبیبه را به خواست پیامبر{{صل}} به نکاح حضرت درآورد (ر.ک: الطبقات الکبری، ج۶، ص۷۲).</ref>، [[منتقم]] [[خون عثمان]]، دارای سن و تجربه بیشتر میدانستند. ضمناً معاویه ظاهرساز و از [[زمان عمر]] دارای [[منصب]] بود<ref>تاریخ الدولة الامویه، ص۱۳.</ref> و به سبب صلح امام حسن{{ع}} ادعای [[مشروعیت حکومت]] داشت<ref>این موارد قابل رد بوده ادعایی بیش نیستند. ر.ک: النصایح الکافیه، ص۲۰۹ به بعد و ص۲۶۴ - ۲۶۹.</ref>. | # [[شخصیت]] معاویه در نظر [[مردم]]: وی از زنده بودن نام و یاد [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در [[رنج]] بود<ref>مروج الذهب، ج۳، ص۴۵۴ (ضمن شرح حال مأمون).</ref>؛ ولی جامعۀ آن [[روز]] او را [[صحابی پیامبر]]، کاتب [[وحی]]، [[خال المؤمنین]]<ref>مختصر تاریخ دمشق، ج۲۴، ص۳۹۹. شوهر خواهرش در سفر به حبشه مرتد شد و نجاشی پادشاه حبشه ام حبیبه را به خواست پیامبر{{صل}} به نکاح حضرت درآورد (ر.ک: الطبقات الکبری، ج۶، ص۷۲).</ref>، [[منتقم]] [[خون عثمان]]، دارای سن و تجربه بیشتر میدانستند. ضمناً معاویه ظاهرساز و از [[زمان عمر]] دارای [[منصب]] بود<ref>تاریخ الدولة الامویه، ص۱۳.</ref> و به سبب صلح امام حسن{{ع}} ادعای [[مشروعیت حکومت]] داشت<ref>این موارد قابل رد بوده ادعایی بیش نیستند. ر.ک: النصایح الکافیه، ص۲۰۹ به بعد و ص۲۶۴ - ۲۶۹.</ref>. | ||
#احتمال [[ترور]]، قبل از [[قیام]] به وسیلۀ معاویه: همانطور که [[امام حسن]]{{ع}} را با [[دسیسه]] [[مسموم]] و [[شهید]] کرد<ref>مقاتل الطالبیین، ص۴۸؛ انساب الاشراف، ج۳، ص۵۵.</ref>. | #احتمال [[ترور]]، قبل از [[قیام]] به وسیلۀ معاویه: همانطور که [[امام حسن]]{{ع}} را با [[دسیسه]] [[مسموم]] و [[شهید]] کرد<ref>مقاتل الطالبیین، ص۴۸؛ انساب الاشراف، ج۳، ص۵۵.</ref>. | ||
#اوضاع [[اجتماعی]] نامناسب [[جامعه]]: روحیۀ [[خیانت]] و ترک [[نصرت]] و [[تسلیم]] آنها در برابر فشارها و اغواگریهای [[معاویه]] و عدم ثمردهی جانبازی در بیدار کردن [[روح]] [[سلحشوری]] [[مردم]]. | #اوضاع [[اجتماعی]] نامناسب [[جامعه]]: روحیۀ [[خیانت]] و ترک [[نصرت]] و [[تسلیم]] آنها در برابر فشارها و اغواگریهای [[معاویه]] و عدم ثمردهی جانبازی در بیدار کردن [[روح]] [[سلحشوری]] [[مردم]]. | ||
#لوث شدن [[قیام]] یا کاهش اثرات آن به دلیل قوت دستگاه [[تبلیغاتی]] [[حاکم]]. | #لوث شدن [[قیام]] یا کاهش اثرات آن به دلیل قوت دستگاه [[تبلیغاتی]] [[حاکم]]. | ||
#[[امام]] به دنبال [[فرصت]] مناسبتر تا با [[آگاهی]] از خصوصیات و [[شخصیت]] [[یزید]]<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین{{ع}}، ص۲۸۳ - ۲۸۵.</ref>، ([[جانشین]] معاویه) و حساسیت جامعه نسبت به او قیام خود را آغاز نمایند. | # [[امام]] به دنبال [[فرصت]] مناسبتر تا با [[آگاهی]] از خصوصیات و [[شخصیت]] [[یزید]]<ref>موسوعة کلمات الامام الحسین{{ع}}، ص۲۸۳ - ۲۸۵.</ref>، ([[جانشین]] معاویه) و حساسیت جامعه نسبت به او قیام خود را آغاز نمایند. | ||
یزید از [[مادری]] کلبی به نام میسون متولد شد<ref>تاریخ الدولة الامویه، ص۴۲؛ حیاة الامام الحسین{{ع}}، ج۲، ص۱۷۹-۱۸۴.</ref>. کلبیها بیابانگرد و دارای روحیۀ [[خشونت]] و [[بداوت]] بودند. یزید در [[حمایت]] مادرش در صحرا [[رشد]] نمود، مادرش نتوانست [[زندگی]] در [[دمشق]] را [[تحمل]] نماید؛ لذا به صحرا بازگشت<ref>تاریخ الدولة الامویه، ص۴۲.</ref>. یزید در اوج [[رفاه]]، در [[جوانی]] به [[شعر]] و [[لهو و لعب]] رو آورد. به خاطر داشتن مربی، شاعر، درباریان و [[مشاور مسیحی]] و همچنین سابقۀ قبیلهای [[مادر]]، [[گرایش]] به [[مسیحیت]] داشت<ref>سمو المعنی فی سمو الذات، ص۸۰-۸۲؛ تاریخ الشعوب الاسلامیه، ص۱۲۴؛ سیره پیشوایان، ص۱۸۰.</ref>. | یزید از [[مادری]] کلبی به نام میسون متولد شد<ref>تاریخ الدولة الامویه، ص۴۲؛ حیاة الامام الحسین{{ع}}، ج۲، ص۱۷۹-۱۸۴.</ref>. کلبیها بیابانگرد و دارای روحیۀ [[خشونت]] و [[بداوت]] بودند. یزید در [[حمایت]] مادرش در صحرا [[رشد]] نمود، مادرش نتوانست [[زندگی]] در [[دمشق]] را [[تحمل]] نماید؛ لذا به صحرا بازگشت<ref>تاریخ الدولة الامویه، ص۴۲.</ref>. یزید در اوج [[رفاه]]، در [[جوانی]] به [[شعر]] و [[لهو و لعب]] رو آورد. به خاطر داشتن مربی، شاعر، درباریان و [[مشاور مسیحی]] و همچنین سابقۀ قبیلهای [[مادر]]، [[گرایش]] به [[مسیحیت]] داشت<ref>سمو المعنی فی سمو الذات، ص۸۰-۸۲؛ تاریخ الشعوب الاسلامیه، ص۱۲۴؛ سیره پیشوایان، ص۱۸۰.</ref>. | ||
| خط ۱۱۴: | خط ۱۱۴: | ||
[[رده:قیام امام حسین]] | [[رده:قیام امام حسین]] | ||