بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
}} | }} | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
بنیتمیم قبیلهای بزرگ و پرجمعیت و از بزرگترین بنیانهای [[قوم عرب]] محسوب میشوند که قبل از [[اسلام]]، تولیت [[مکه]] را به عهده داشتهاند. | |||
تمیمیها در جد شانزدهم [[پیامبر]]{{صل}} با [[قریش]] همنسب هستند و محل سکونتشان [[جزیرة العرب]]، صحرای نجد، [[عراق]]، [[ایران]] و [[بحرین]] و مناطق دیگر است و با توجه به متفاوت بودند سکونت، دارای [[مذاهب]] مختلفی، از جمله [[بتپرستی]]، [[مسیحیت]]، [[زرتشت]] بودند که با [[ظهور اسلام]] عدهای به اسلام گرویدند ولی اکثر آنها در سال نهم [[مسلمان]] شدند. | تمیمیها در جد شانزدهم [[پیامبر]]{{صل}} با [[قریش]] همنسب هستند و محل سکونتشان [[جزیرة العرب]]، صحرای نجد، [[عراق]]، [[ایران]] و [[بحرین]] و مناطق دیگر است و با توجه به متفاوت بودند سکونت، دارای [[مذاهب]] مختلفی، از جمله [[بتپرستی]]، [[مسیحیت]]، [[زرتشت]] بودند که با [[ظهور اسلام]] عدهای به اسلام گرویدند ولی اکثر آنها در سال نهم [[مسلمان]] شدند. | ||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
در عصر حاضر بنیتمیم در مناطق گوناگون [[جهان]] از ایران تا شمال افریقا پراکندهاند اما به صورت طوایف شناخته شده بیشتر در استان نجد و جبل شَمَّر [[عربستان]] سعودی سکونت دارند و از میان بنیتمیم ساکن در نجد خاندانهایی برخاستند که بر تحولات جزیرة العرب اثر نهادند. خاندان [[محمد بن عبدالوهاب]]، بنیانگذار [[فرقه]] [[وهابیت]] و [[آل]] ثانی به عنوان [[حاکمان]] قطر، از آن جمله هستند.<ref>[[علی اصغر رجاء|رجاء، علی اصغر]]، [[بنی تمیم (مقاله)|مقاله «بنی تمیم»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۳۰۹.</ref> | در عصر حاضر بنیتمیم در مناطق گوناگون [[جهان]] از ایران تا شمال افریقا پراکندهاند اما به صورت طوایف شناخته شده بیشتر در استان نجد و جبل شَمَّر [[عربستان]] سعودی سکونت دارند و از میان بنیتمیم ساکن در نجد خاندانهایی برخاستند که بر تحولات جزیرة العرب اثر نهادند. خاندان [[محمد بن عبدالوهاب]]، بنیانگذار [[فرقه]] [[وهابیت]] و [[آل]] ثانی به عنوان [[حاکمان]] قطر، از آن جمله هستند.<ref>[[علی اصغر رجاء|رجاء، علی اصغر]]، [[بنی تمیم (مقاله)|مقاله «بنی تمیم»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۳۰۹.</ref> | ||
==اهمیت قبیله [[تمیم]]== | == اهمیت قبیله [[تمیم]] == | ||
قبیله تمیم از گذشتههای دور در مقایسه با دیگر [[قبایل عرب]]، دارای اهمیت بسیار در ابعاد گوناگون، از جمله فراوانی جمعیت و تیرههای مختلف، [[جنگها]] و رخدادهای [[تاریخی]] فراوان و پهنه پهناور سرزمینهای محل سکونت بوده است. اکنون نیز در پهنه [[جهان اسلام]] پراکندهاند. | قبیله تمیم از گذشتههای دور در مقایسه با دیگر [[قبایل عرب]]، دارای اهمیت بسیار در ابعاد گوناگون، از جمله فراوانی جمعیت و تیرههای مختلف، [[جنگها]] و رخدادهای [[تاریخی]] فراوان و پهنه پهناور سرزمینهای محل سکونت بوده است. اکنون نیز در پهنه [[جهان اسلام]] پراکندهاند. | ||
اهمیت ویژه آنها بر عهده داشتن تولیت [[کعبه]] از سوی خود تمیم و خاندانی از [[نسل]] اوست. [[بنیتمیم]] را از بزرگترین بنیانهای [[قوم عرب]] محسوب کردهاند.<ref>جمهرة انساب العرب، ص۲۰۷؛ نشوة الطرب، ص۴۱۵.</ref><ref>[[علی اصغر رجاء|رجاء، علی اصغر]]، [[بنی تمیم (مقاله)|مقاله «بنی تمیم»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۳۰۹.</ref> | اهمیت ویژه آنها بر عهده داشتن تولیت [[کعبه]] از سوی خود تمیم و خاندانی از [[نسل]] اوست. [[بنیتمیم]] را از بزرگترین بنیانهای [[قوم عرب]] محسوب کردهاند.<ref>جمهرة انساب العرب، ص۲۰۷؛ نشوة الطرب، ص۴۱۵.</ref><ref>[[علی اصغر رجاء|رجاء، علی اصغر]]، [[بنی تمیم (مقاله)|مقاله «بنی تمیم»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۳۰۹.</ref> | ||
==[[نسل]] بنیتمیم== | == [[نسل]] بنیتمیم == | ||
[[تمیمیان]] در الیاس، جد شانزدهم [[رسول خدا]]، با [[قریش]] همنسب هستند.<ref>الانساب، ج۱، ص۱۳-۱۴.</ref> | [[تمیمیان]] در الیاس، جد شانزدهم [[رسول خدا]]، با [[قریش]] همنسب هستند.<ref>الانساب، ج۱، ص۱۳-۱۴.</ref> | ||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
از تیرههای بنیحنظله میتوان به براجم،<ref>انساب الاشراف، ج۱۲، ص۱۵؛ الاشتقاق، ص۲۱۸؛ نشوة الطرب، ص۴۴۷.</ref> [[بنوعنبر بن یربوع]]<ref>نشوة الطرب، ص۴۴۸-۴۴۹.</ref> و [[بنودارم بن مالک بن حنظله]] اشاره کرد.<ref>انساب الاشراف، ج۱۲، ص۱۶، ۱۹؛ الاشتقاق، ص۲۳۴.</ref><ref>[[علی اصغر رجاء|رجاء، علی اصغر]]، [[بنی تمیم (مقاله)|مقاله «بنی تمیم»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۳۱۰.</ref> | از تیرههای بنیحنظله میتوان به براجم،<ref>انساب الاشراف، ج۱۲، ص۱۵؛ الاشتقاق، ص۲۱۸؛ نشوة الطرب، ص۴۴۷.</ref> [[بنوعنبر بن یربوع]]<ref>نشوة الطرب، ص۴۴۸-۴۴۹.</ref> و [[بنودارم بن مالک بن حنظله]] اشاره کرد.<ref>انساب الاشراف، ج۱۲، ص۱۶، ۱۹؛ الاشتقاق، ص۲۳۴.</ref><ref>[[علی اصغر رجاء|رجاء، علی اصغر]]، [[بنی تمیم (مقاله)|مقاله «بنی تمیم»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۳۱۰.</ref> | ||
==خاستگاه و پراکندگی جغرافیایی [[تمیم]]== | == خاستگاه و پراکندگی جغرافیایی [[تمیم]] == | ||
[[سرزمین]] اصلی و خاستگاه [[قبیله]] تمیم، [[جزیرة العرب]] بود. | [[سرزمین]] اصلی و خاستگاه [[قبیله]] تمیم، [[جزیرة العرب]] بود. | ||
| خط ۶۷: | خط ۶۷: | ||
'''۶. پراکندگی در عصر حاضر:'''امروز افراد وابسته به [[بنیتمیم]] در مناطق گوناگون [[جهان]] از [[ایران]] تا شمال افریقا پراکندهاند؛ اما به صورت طوایف شناخته شده بیشتر در استان نجد و جبل شَمَّر [[عربستان]] سعودی سکونت دارند.<ref>قبیلة تمیم عبر العصور، ص۱۲۲، ۱۳۲، ۱۳۶.</ref> بیشتر خاندانها و طوایف بنیتمیم در عربستان، خود را متعلق به سه بطنِ [[حنظلة]] بن [[مالک]] بن [[زید]] مناة بن [[تمیم]]، سعد بن زید مناة، و [[عمرو]] بن تمیم میدانند.<ref>قبیلة تمیم عبر العصور، ص۱۲۲؛ انساب الاشراف، ج۱۲، ص۳۶۳.</ref><ref>[[علی اصغر رجاء|رجاء، علی اصغر]]، [[بنی تمیم (مقاله)|مقاله «بنی تمیم»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۳۱۰-۳۱۲.</ref> | '''۶. پراکندگی در عصر حاضر:'''امروز افراد وابسته به [[بنیتمیم]] در مناطق گوناگون [[جهان]] از [[ایران]] تا شمال افریقا پراکندهاند؛ اما به صورت طوایف شناخته شده بیشتر در استان نجد و جبل شَمَّر [[عربستان]] سعودی سکونت دارند.<ref>قبیلة تمیم عبر العصور، ص۱۲۲، ۱۳۲، ۱۳۶.</ref> بیشتر خاندانها و طوایف بنیتمیم در عربستان، خود را متعلق به سه بطنِ [[حنظلة]] بن [[مالک]] بن [[زید]] مناة بن [[تمیم]]، سعد بن زید مناة، و [[عمرو]] بن تمیم میدانند.<ref>قبیلة تمیم عبر العصور، ص۱۲۲؛ انساب الاشراف، ج۱۲، ص۳۶۳.</ref><ref>[[علی اصغر رجاء|رجاء، علی اصغر]]، [[بنی تمیم (مقاله)|مقاله «بنی تمیم»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۳۱۰-۳۱۲.</ref> | ||
==[[جایگاه]] [[سیاسی]] [[اجتماعی]] تمیم== | == [[جایگاه]] [[سیاسی]] [[اجتماعی]] تمیم == | ||
بنیتمیم دارای جایگاه سیاسی اجتماعی مهمی بودند. | بنیتمیم دارای جایگاه سیاسی اجتماعی مهمی بودند. | ||
| خط ۱۴۱: | خط ۱۴۱: | ||
در دوره نخست [[خلافت عباسی]]، بسیاری از بنیتمیم به [[مناصب]] مهم [[حکومتی]] [[دست]] یافتند؛ از جمله: [[خازم بن خزیمه]] [[حکمران]] [[ارمینیه]] و [[بصره]]، [[خزیمة بن خازم]] حکمران جزیره، [[حسان بن ابراهیم عَنْزی]] [[قاضی]] کرمان، [[سوار بن عبدالله]] قاضی رصافه، و [[ابوبکر محمد بن عمر سالم]] قاضی [[موصل]].<ref>قبیلة تمیم عبر العصور، ص۱۱۹.</ref><ref>[[علی اصغر رجاء|رجاء، علی اصغر]]، [[بنی تمیم (مقاله)|مقاله «بنی تمیم»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۳۱۲-۳۱۶.</ref> | در دوره نخست [[خلافت عباسی]]، بسیاری از بنیتمیم به [[مناصب]] مهم [[حکومتی]] [[دست]] یافتند؛ از جمله: [[خازم بن خزیمه]] [[حکمران]] [[ارمینیه]] و [[بصره]]، [[خزیمة بن خازم]] حکمران جزیره، [[حسان بن ابراهیم عَنْزی]] [[قاضی]] کرمان، [[سوار بن عبدالله]] قاضی رصافه، و [[ابوبکر محمد بن عمر سالم]] قاضی [[موصل]].<ref>قبیلة تمیم عبر العصور، ص۱۱۹.</ref><ref>[[علی اصغر رجاء|رجاء، علی اصغر]]، [[بنی تمیم (مقاله)|مقاله «بنی تمیم»]]، [[دانشنامه حج و حرمین شریفین ج۴ (کتاب)|دانشنامه حج و حرمین شریفین]]، ج۴، ص:۳۱۲-۳۱۶.</ref> | ||
==وضعیت [[فرهنگی]] مذهبی [[تمیم]]== | == وضعیت [[فرهنگی]] مذهبی [[تمیم]] == | ||
با توجه به وسعت و پراکندگی مناطق سکونت [[قبیله]] تمیم و مجاورت با [[پیروان ادیان]] گوناگون در این مناطق، میان آنها تنوع [[دینی]] وجود داشت.<ref>تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۲۵۵.</ref> | با توجه به وسعت و پراکندگی مناطق سکونت [[قبیله]] تمیم و مجاورت با [[پیروان ادیان]] گوناگون در این مناطق، میان آنها تنوع [[دینی]] وجود داشت.<ref>تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۲۵۵.</ref> | ||