پرش به محتوا

احمد بن حماد: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۳ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲
جز
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۶: خط ۶:
}}
}}
== آشنایی اجمالی ==
== آشنایی اجمالی ==
احمد بن حماد<ref>ر.ک: معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۱۱۰، ش۵۴۰.</ref> شش بار در سند [[روایات]] [[تفسیر کنز الدقائق]]<ref>ر.ک: تفسیر کنز الدقائق، ج۶، ص۴۵۴؛ ج۹، ص۵۳۹، ۵۵۱، ۵۵۲ و ۵۸۷؛ ج۱۰، ص۵۶۴.</ref> و به نقل از [[کتاب الکافی]] و [[بصائر الدرجات]] واقع شده است؛ مانند:
احمد بن حماد<ref>ر. ک: معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۱۱۰، ش۵۴۰.</ref> شش بار در سند [[روایات]] [[تفسیر کنز الدقائق]]<ref>ر. ک: تفسیر کنز الدقائق، ج۶، ص۴۵۴؛ ج۹، ص۵۳۹، ۵۵۱، ۵۵۲ و ۵۸۷؛ ج۱۰، ص۵۶۴.</ref> و به نقل از [[کتاب الکافی]] و [[بصائر الدرجات]] واقع شده است؛ مانند:


{{متن حدیث|و فی اصول الکافی: مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي زَاهِرٍ أَوْ غَيْرِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَمَّادٍ عَنْ أَخِيهِ أَحْمَدَ بْنِ حَمَّادٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ الْأَوَّلِ{{ع}} قَالَ: قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَخْبِرْنِي عَنِ النَّبِيِّ{{صل}} وَرِثَ النَّبِيِّينَ كُلَّهُمْ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ مِنْ لَدُنْ آدَمَ حَتَّى انْتَهَى إِلَى نَفْسِهِ قَالَ مَا بَعَثَ اللَّهُ نَبِيّاً إِلَّا وَ مُحَمَّدٌ{{صل}} أَعْلَمُ مِنْهُ...}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۵۵۲، به نقل از: الکافی، ج۱، ص۲۲۶، ح۷.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۴۲.</ref>
{{متن حدیث|و فی اصول الکافی: مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي زَاهِرٍ أَوْ غَيْرِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَمَّادٍ عَنْ أَخِيهِ أَحْمَدَ بْنِ حَمَّادٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ الْأَوَّلِ{{ع}} قَالَ: قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَخْبِرْنِي عَنِ النَّبِيِّ{{صل}} وَرِثَ النَّبِيِّينَ كُلَّهُمْ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ مِنْ لَدُنْ آدَمَ حَتَّى انْتَهَى إِلَى نَفْسِهِ قَالَ مَا بَعَثَ اللَّهُ نَبِيّاً إِلَّا وَ مُحَمَّدٌ{{صل}} أَعْلَمُ مِنْهُ...}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۵۵۲، به نقل از: الکافی، ج۱، ص۲۲۶، ح۷.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۴۲.</ref>


== شرح حال [[راوی]] ==
== شرح حال [[راوی]] ==
احمد بن حماد در اسناد تعدادی از روایات، واقع شده است<ref>ر.ک: بصائرالدرجات، ج۱، ص۱۷، ح۱۱؛ کامل الزیارات، ص۵۶، ح۳؛ الإختصاص، ص۲۷۸؛ نیز ر.ک: بصائرالدرجات، ص۲۸۹، ح۲؛ الکافی، ج۵، ص۳۰۴، ح۲ (علامه شوشتری، احمد بن حماد در این سند را متحد با احمد بن حماد مروزی محمودی دانسته است؛ ر.ک: قاموس الرجال، ج۱، ص۴۵۶، ش۳۵۸)؛ فضائل أمیرالمؤمنین، ص۴۳، ح۳۶؛ نیز ر.ک: الأمالی (طوسی)، ص۴۳۱، ح۹۶۴؛ الأمالی (صدوق)، ص۳۸۸، ح۱۱ و ۸۳، ح۸۱؛ نیز ر.ک: الأمالی (طوسی)، ص۲۵۴، ح۴۵۸؛ عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۱۱۳، ح۳؛ نیز ر.ک: علل الشرائع، ج۱، ص۲۳۶، ح۲؛ تهذیب الأحکام، ج۲، ص۲۱۴، ح۸۳۷ (علامه شوشتری، احمد بن حماد در این سند را متحد با احمد بن حماد مروزی محمودی دانسته است. ر.ک: قاموس الرجال، ج۱، ص۴۵۶، ش۳۵۸؛ ج۶، ص۲۱، ح۴۷.</ref> که راوی از او در بعضی اسناد<ref>ر.ک: بصائرالدرجات، ج۱، ص۱۷، ح۱۱؛ کامل الزیارات، ص۵۶، ح۳؛ الإختصاص، ص۲۷۸.</ref>، از جمله [[سند روایت]] مزبور «محمد بن حماد» و در بعضی اسناد «احمد بن حماد» با [[وصف]] «الهمدانی»<ref>ر.ک: فضائل أمیرالمؤمنین{{ع}}، ص۸۳، ح۸۱.</ref> واقع گردیده است که با معنون [[قرب]] طبقه دارد، اما به جهت [[اختلاف]] در «راوی» و «مروی عنه» نمی‌توان به [[اتحاد]] آن نظر داد.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۴۲-۲۴۳.</ref>
احمد بن حماد در اسناد تعدادی از روایات، واقع شده است<ref>ر. ک: بصائرالدرجات، ج۱، ص۱۷، ح۱۱؛ کامل الزیارات، ص۵۶، ح۳؛ الإختصاص، ص۲۷۸؛ نیز ر. ک: بصائرالدرجات، ص۲۸۹، ح۲؛ الکافی، ج۵، ص۳۰۴، ح۲ (علامه شوشتری، احمد بن حماد در این سند را متحد با احمد بن حماد مروزی محمودی دانسته است؛ ر. ک: قاموس الرجال، ج۱، ص۴۵۶، ش۳۵۸)؛ فضائل أمیرالمؤمنین، ص۴۳، ح۳۶؛ نیز ر. ک: الأمالی (طوسی)، ص۴۳۱، ح۹۶۴؛ الأمالی (صدوق)، ص۳۸۸، ح۱۱ و ۸۳، ح۸۱؛ نیز ر. ک: الأمالی (طوسی)، ص۲۵۴، ح۴۵۸؛ عیون أخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۱۱۳، ح۳؛ نیز ر. ک: علل الشرائع، ج۱، ص۲۳۶، ح۲؛ تهذیب الأحکام، ج۲، ص۲۱۴، ح۸۳۷ (علامه شوشتری، احمد بن حماد در این سند را متحد با احمد بن حماد مروزی محمودی دانسته است. ر. ک: قاموس الرجال، ج۱، ص۴۵۶، ش۳۵۸؛ ج۶، ص۲۱، ح۴۷.</ref> که راوی از او در بعضی اسناد<ref>ر. ک: بصائرالدرجات، ج۱، ص۱۷، ح۱۱؛ کامل الزیارات، ص۵۶، ح۳؛ الإختصاص، ص۲۷۸.</ref>، از جمله [[سند روایت]] مزبور «محمد بن حماد» و در بعضی اسناد «احمد بن حماد» با [[وصف]] «الهمدانی»<ref>ر. ک: فضائل أمیرالمؤمنین{{ع}}، ص۸۳، ح۸۱.</ref> واقع گردیده است که با معنون [[قرب]] طبقه دارد، اما به جهت [[اختلاف]] در «راوی» و «مروی عنه» نمی‌توان به [[اتحاد]] آن نظر داد.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۴۲-۲۴۳.</ref>


== [[اتحاد]] معنون با [[احمد بن حماد مروزی محمودی]] ==
== [[اتحاد]] معنون با [[احمد بن حماد مروزی محمودی]] ==
[[محقق اردبیلی]]، [[علامه شوشتری]] و [[آیة الله خویی]]، ذیل ترجمه «احمد بن حماد مروزی محمودی»<ref>ر.ک: جامع الرواة، ج۱، ص۴۸ - ۴۹؛ معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۱۱۰، ش۵۴۰؛ ج۳، ص۱۶۵؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۴۵۶، ش۳۵۸؛</ref> به [[روایت]] مزبور اشاره کردند که به معنای اتحاد معنون با احمد بن حماد المروزی المحمودی است، ولی به سه دلیل این اتحاد مخدوش است:
[[محقق اردبیلی]]، [[علامه شوشتری]] و [[آیة الله خویی]]، ذیل ترجمه «احمد بن حماد مروزی محمودی»<ref>ر. ک: جامع الرواة، ج۱، ص۴۸ - ۴۹؛ معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۱۱۰، ش۵۴۰؛ ج۳، ص۱۶۵؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۴۵۶، ش۳۵۸؛</ref> به [[روایت]] مزبور اشاره کردند که به معنای اتحاد معنون با احمد بن حماد المروزی المحمودی است، ولی به سه دلیل این اتحاد مخدوش است:
#'''[[اختلاف]] در محل سکونت:''' احمد بن حماد در سند، [[کوفی]] است و احمد بن حماد المحمودی [[اهل]] [[مرو]] است و گزارشی از انتقال وی به [[کوفه]] یا حوالی آن نرسیده است.
#'''[[اختلاف]] در محل سکونت:''' احمد بن حماد در سند، [[کوفی]] است و احمد بن حماد المحمودی [[اهل]] [[مرو]] است و گزارشی از انتقال وی به [[کوفه]] یا حوالی آن نرسیده است.
#'''اختلاف در استاد و [[شاگرد]]:''' استادان و [[شاگردان]] احمد بن حماد، با استادان و شاگردان المروزی المحمودی متفاوتند، چنان که از اسناد استفاده می‌شود.
#'''اختلاف در استاد و [[شاگرد]]:''' استادان و [[شاگردان]] احمد بن حماد، با استادان و شاگردان المروزی المحمودی متفاوتند، چنان که از اسناد استفاده می‌شود.
خط ۲۰: خط ۲۰:


== طبقه، استادان و [[شاگردان راوی]] ==
== طبقه، استادان و [[شاگردان راوی]] ==
احمد بن حماد روایت مستقیم از [[امام]] [[معصوم]]{{عم}} ندارد، ولی در [[رجال برقی]]<ref>ر.ک: رجال البرقی، ص۵۶.</ref> و [[رجال شیخ طوسی]]<ref>رجال الطوسی، ص۳۷۳، ش۵۵۲۲.</ref> در [[اصحاب]] [[أبی جعفر الثانی]]، یعنی [[امام جواد]]{{ع}} ذکر شده که با توجه به معروف بودن احمد بن حماد مروزی محمودی، انصراف به وی دارد، نه با [[راوی]] محل بحث.
احمد بن حماد روایت مستقیم از [[امام]] [[معصوم]]{{عم}} ندارد، ولی در [[رجال برقی]]<ref>ر. ک: رجال البرقی، ص۵۶.</ref> و [[رجال شیخ طوسی]]<ref>رجال الطوسی، ص۳۷۳، ش۵۵۲۲.</ref> در [[اصحاب]] [[أبی جعفر الثانی]]، یعنی [[امام جواد]]{{ع}} ذکر شده که با توجه به معروف بودن احمد بن حماد مروزی محمودی، انصراف به وی دارد، نه با [[راوی]] محل بحث.


راویِ از احمد بن حماد، برادرش محمد بن حماد<ref>رجال الطوسی، ص۳۷۳، ش۵۵۲۲؛ کامل الزیارات، ص۵۶، ح۳؛ الإختصاص، ص۲۷۸.</ref> است و استادان وی، [[ابراهیم بن عبدالحمید]]، [[محمد بن عبدالله]] و [[نصر بن مزاحم]]<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۵۵۲.</ref> هستند.
راویِ از احمد بن حماد، برادرش محمد بن حماد<ref>رجال الطوسی، ص۳۷۳، ش۵۵۲۲؛ کامل الزیارات، ص۵۶، ح۳؛ الإختصاص، ص۲۷۸.</ref> است و استادان وی، [[ابراهیم بن عبدالحمید]]، [[محمد بن عبدالله]] و [[نصر بن مزاحم]]<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۵۵۲.</ref> هستند.
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش