آل در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۳ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲
جز
خط ۱۴: خط ۱۴:
#{{متن قرآن|سَلَامٌ عَلَى إِلْ يَاسِينَ}}<ref>«و درود بر ال یاسین» سوره صافات، آیه ۱۳۰.</ref>.
#{{متن قرآن|سَلَامٌ عَلَى إِلْ يَاسِينَ}}<ref>«و درود بر ال یاسین» سوره صافات، آیه ۱۳۰.</ref>.


'''نکته:''' [[ابن عباس]] گوید: مراد از {{متن قرآن|إِلْ يَاسِينَ}} [[آل محمد]]{{صل}} است و {{متن قرآن|يَاسِينَ}} یکی از نام‌های [[پیغمبر]] است. کسی که این کلمه را (الیاسین) متصل خوانده، گوید: مراد از آن "[[الیاس]]" و [[پیروان]] او می‌باشد. و گفته شده که ([[یس]]) نام سوره می‌باشد گویا که [[خداوند]] فرموده است: [[سلام]] بر آن که به [[کتاب خداوند]] و به [[قرآن]] که ([[یس]]) است، [[ایمان]] آورد<ref>[[مجمع البیان]]، ج ۲۱، ص۴۳.</ref><ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۴۵-۴۶.</ref>.
'''نکته:''' [[ابن عباس]] گوید: مراد از {{متن قرآن|إِلْ يَاسِينَ}} [[آل محمد]] {{صل}} است و {{متن قرآن|يَاسِينَ}} یکی از نام‌های [[پیغمبر]] است. کسی که این کلمه را (الیاسین) متصل خوانده، گوید: مراد از آن "[[الیاس]]" و [[پیروان]] او می‌باشد. و گفته شده که ([[یس]]) نام سوره می‌باشد گویا که [[خداوند]] فرموده است: [[سلام]] بر آن که به [[کتاب خداوند]] و به [[قرآن]] که ([[یس]]) است، [[ایمان]] آورد<ref>[[مجمع البیان]]، ج ۲۱، ص۴۳.</ref><ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۴۵-۴۶.</ref>.


== واژه‌شناسی لغوی ==
== واژه‌شناسی لغوی ==
خط ۳۴: خط ۳۴:
گروهی دیگر از [[مفسّران]] نیز همین معنا را برای "[[آل]]" در [[آیات]] ذیل پذیرفته‌اند: {{متن قرآن|إِنَّا أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ حَاصِبًا إِلَّا آلَ لُوطٍ نَجَّيْنَاهُمْ بِسَحَرٍ}}<ref>«ما بر (سر) آنان شنبادی (مرگبار) فرستادیم جز بر خاندان لوط که سحرگاهی رهایی‌شان بخشیدیم» سوره قمر، آیه ۳۴.</ref>، {{متن قرآن|فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهِ إِلَّا أَنْ قَالُوا أَخْرِجُوا آلَ لُوطٍ مِنْ قَرْيَتِكُمْ إِنَّهُمْ أُنَاسٌ يَتَطَهَّرُونَ}}<ref>«اما پاسخ قوم او جز این نبود که گفتند: خاندان لوط را از شهر خود بیرون کنید زیرا آنان مردمی هستند که خود را پاک می‌نمایانند» سوره نمل، آیه ۵۶.</ref>، {{متن قرآن|إِلَّا آلَ لُوطٍ إِنَّا لَمُنَجُّوهُمْ أَجْمَعِينَ}}<ref>«بجز خاندان لوط، که ما بی‌گمان همه آنان را رهایی می‌بخشیم» سوره حجر، آیه ۵۹.</ref><ref>مجمع‌البیان، ج ۶، ص ۵۲۴؛ نمونه، ج ۲۳، ص ۶۱ و ج ۹، ص۱۸۶ و ج ۱۱، ص ۱۰۲.</ref>
گروهی دیگر از [[مفسّران]] نیز همین معنا را برای "[[آل]]" در [[آیات]] ذیل پذیرفته‌اند: {{متن قرآن|إِنَّا أَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ حَاصِبًا إِلَّا آلَ لُوطٍ نَجَّيْنَاهُمْ بِسَحَرٍ}}<ref>«ما بر (سر) آنان شنبادی (مرگبار) فرستادیم جز بر خاندان لوط که سحرگاهی رهایی‌شان بخشیدیم» سوره قمر، آیه ۳۴.</ref>، {{متن قرآن|فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهِ إِلَّا أَنْ قَالُوا أَخْرِجُوا آلَ لُوطٍ مِنْ قَرْيَتِكُمْ إِنَّهُمْ أُنَاسٌ يَتَطَهَّرُونَ}}<ref>«اما پاسخ قوم او جز این نبود که گفتند: خاندان لوط را از شهر خود بیرون کنید زیرا آنان مردمی هستند که خود را پاک می‌نمایانند» سوره نمل، آیه ۵۶.</ref>، {{متن قرآن|إِلَّا آلَ لُوطٍ إِنَّا لَمُنَجُّوهُمْ أَجْمَعِينَ}}<ref>«بجز خاندان لوط، که ما بی‌گمان همه آنان را رهایی می‌بخشیم» سوره حجر، آیه ۵۹.</ref><ref>مجمع‌البیان، ج ۶، ص ۵۲۴؛ نمونه، ج ۲۳، ص ۶۱ و ج ۹، ص۱۸۶ و ج ۱۱، ص ۱۰۲.</ref>


در چند جای [[قرآن]]، از جمله در [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref>«خداوند، آدم، نوح و خاندان ابراهیم و خاندان عمران را بر جهانیان برتری داد» سوره آل عمران، آیه ۳۳.</ref> و {{متن قرآن|أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلَى مَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ فَقَدْ آتَيْنَا آلَ إِبْرَاهِيمَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَآتَيْنَاهُمْ مُلْكًا عَظِيمًا}}<ref>«یا اینکه به مردم برای آنچه خداوند به آنان از بخشش خود داده است رشک می‌برند؟ بی‌گمان ما به خاندان ابراهیم کتاب (آسمانی) و فرزانگی دادیم و به آنان فرمانروایی سترگی بخشیدیم» سوره نساء، آیه ۵۴.</ref> [[آل]] به معنای [[فرزندان]] آمده<ref>التفسیرالکبیر، ج۱۰، ص۱۳۳؛ قرطبی، ج۴، ص۴۱؛ المیزان، ج۳، ص۱۶۵.</ref>؛ امّا منافاتی با معنای "[[اهل]]" ندارد؛ چرا که بارزترین مصداق [[اهل]] و [[خانواده]] هرکسی [[فرزندان]] اویند. گرچه شایع‌ترین معنای "[[آل]]"، "[[اهل]]" است، تفاوت‌هایی بین کاربرد این دو وجود دارد؛ از جمله، "[[آل]]" برخلاف "[[اهل]]" به زمان، مکان و کلمات نکره اضافه نمی‌شود؛ هم‌چنین "[[آل]]" برخلاف "[[اهل]]" بیش‌تر به افراد [[شریف]] و با [[فضیلت]] (در [[دنیا]] یا [[آخرت]]) اضافه می‌شود<ref>مفردات، ص ۹۸، «آل»؛ لسان‌العرب، ج ۱، ص ۲۵۵، «آل».</ref>؛ ازاین رو، در [[قرآن]]، مضافٌ‌الیه "[[آل]]" یا نام [[پیامبر]]{{صل}} است یا "[[فرعون]]" که بزرگ و فرمان‌روای [[قوم]] خود بوده است.<ref>[[محمد حسن ناصحی|ناصحی، محمد حسن]]، [[آل (مقاله)|مقاله «آل»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>
در چند جای [[قرآن]]، از جمله در [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref>«خداوند، آدم، نوح و خاندان ابراهیم و خاندان عمران را بر جهانیان برتری داد» سوره آل عمران، آیه ۳۳.</ref> و {{متن قرآن|أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلَى مَا آتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ فَقَدْ آتَيْنَا آلَ إِبْرَاهِيمَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَآتَيْنَاهُمْ مُلْكًا عَظِيمًا}}<ref>«یا اینکه به مردم برای آنچه خداوند به آنان از بخشش خود داده است رشک می‌برند؟ بی‌گمان ما به خاندان ابراهیم کتاب (آسمانی) و فرزانگی دادیم و به آنان فرمانروایی سترگی بخشیدیم» سوره نساء، آیه ۵۴.</ref> [[آل]] به معنای [[فرزندان]] آمده<ref>التفسیرالکبیر، ج۱۰، ص۱۳۳؛ قرطبی، ج۴، ص۴۱؛ المیزان، ج۳، ص۱۶۵.</ref>؛ امّا منافاتی با معنای "[[اهل]]" ندارد؛ چرا که بارزترین مصداق [[اهل]] و [[خانواده]] هرکسی [[فرزندان]] اویند. گرچه شایع‌ترین معنای "[[آل]]"، "[[اهل]]" است، تفاوت‌هایی بین کاربرد این دو وجود دارد؛ از جمله، "[[آل]]" برخلاف "[[اهل]]" به زمان، مکان و کلمات نکره اضافه نمی‌شود؛ هم‌چنین "[[آل]]" برخلاف "[[اهل]]" بیش‌تر به افراد [[شریف]] و با [[فضیلت]] (در [[دنیا]] یا [[آخرت]]) اضافه می‌شود<ref>مفردات، ص ۹۸، «آل»؛ لسان‌العرب، ج ۱، ص ۲۵۵، «آل».</ref>؛ ازاین رو، در [[قرآن]]، مضافٌ‌الیه "[[آل]]" یا نام [[پیامبر]] {{صل}} است یا "[[فرعون]]" که بزرگ و فرمان‌روای [[قوم]] خود بوده است.<ref>[[محمد حسن ناصحی|ناصحی، محمد حسن]]، [[آل (مقاله)|مقاله «آل»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>


=== [[پیروان]] ===
=== [[پیروان]] ===
خط ۴۳: خط ۴۳:


=== [[نزدیکان]] خاص ===
=== [[نزدیکان]] خاص ===
چهارمین معنای واژه "[[آل]]"، کسانی هستند که رابطه خاصّی با [[انسان]] دارند؛ چه این رابطه از طریق [[خویشاوندی]] و نزدیکی با فرد حاصل شود، چه با [[دوستی]]<ref>مفردات، ص ۹۸ «آل».</ref>؛ براین اساس، منظور از [[آل‌محمد]]{{صل}}، [[نزدیکان]] خاصّ [[حضرت]] خواهد بود.  
چهارمین معنای واژه "[[آل]]"، کسانی هستند که رابطه خاصّی با [[انسان]] دارند؛ چه این رابطه از طریق [[خویشاوندی]] و نزدیکی با فرد حاصل شود، چه با [[دوستی]]<ref>مفردات، ص ۹۸ «آل».</ref>؛ براین اساس، منظور از [[آل‌محمد]] {{صل}}، [[نزدیکان]] خاصّ [[حضرت]] خواهد بود.  


[[علامه طباطبایی]]، براساس همین معنا، مقصود از "[[آل ابراهیم]]" و "[[آل عمران]]" در [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref>«خداوند، آدم، نوح و خاندان ابراهیم و خاندان عمران را بر جهانیان برتری داد» سوره آل عمران، آیه ۳۳.</ref> را نزدیکانِ خاصّ [[ابراهیم]] و [[عمران]] و کسانی می‌داند که به آن دو ملحق می‌شوند<ref> المیزان، ج ۳، ص ۱۶۵.</ref><ref>[[محمد حسن ناصحی|ناصحی، محمد حسن]]، [[آل (مقاله)|مقاله «آل»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>
[[علامه طباطبایی]]، براساس همین معنا، مقصود از "[[آل ابراهیم]]" و "[[آل عمران]]" در [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِيمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref>«خداوند، آدم، نوح و خاندان ابراهیم و خاندان عمران را بر جهانیان برتری داد» سوره آل عمران، آیه ۳۳.</ref> را نزدیکانِ خاصّ [[ابراهیم]] و [[عمران]] و کسانی می‌داند که به آن دو ملحق می‌شوند<ref> المیزان، ج ۳، ص ۱۶۵.</ref><ref>[[محمد حسن ناصحی|ناصحی، محمد حسن]]، [[آل (مقاله)|مقاله «آل»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱.</ref>
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش