احمد بن حماد: تفاوت میان نسخه‌ها

{{متن حدیث|و فی اصول الکافی: مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِي زَاهِرٍ أَوْ غَيْرِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَمَّادٍ عَنْ أَخِيهِ أَحْمَدَ بْنِ حَمَّادٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ الْأَوَّلِ {{ع}} قَالَ: قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَخْبِرْنِي عَنِ النَّبِيِّ {{صل}} وَرِثَ النَّبِيِّينَ كُلَّهُمْ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ مِنْ لَدُنْ آدَمَ حَتَّى انْتَهَى إِلَى نَفْسِهِ قَالَ مَا بَعَثَ اللَّهُ نَبِيّاً إِلَّا وَ مُحَمَّدٌ {{صل}} أَعْلَمُ مِنْهُ...}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۵۵۲، به نقل از: الکافی، ج۱، ص۲۲۶، ح۷.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۴۲.</ref>

احمد بن حماد در اسناد تعدادی از روایات، واقع شده است<ref>ر. ک: بصائرالدرجات، ج۱، ص۱۷، ح۱۱؛ کامل الزیارات، ص۵۶، ح۳؛ الإختصاص، ص۲۷۸؛ نیز ر. ک: بصائرالدرجات، ص۲۸۹، ح۲؛ الکافی، ج۵، ص۳۰۴، ح۲ (علامه شوشتری، احمد بن حماد در این سند را متحد با احمد بن حماد مروزی محمودی دانسته است؛ ر. ک: قاموس الرجال، ج۱، ص۴۵۶، ش۳۵۸)؛ فضائل أمیرالمؤمنین، ص۴۳، ح۳۶؛ نیز ر. ک: الأمالی (طوسی)، ص۴۳۱، ح۹۶۴؛ الأمالی (صدوق)، ص۳۸۸، ح۱۱ و ۸۳، ح۸۱؛ نیز ر. ک: الأمالی (طوسی)، ص۲۵۴، ح۴۵۸؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۱۱۳، ح۳؛ نیز ر. ک: علل الشرائع، ج۱، ص۲۳۶، ح۲؛ تهذیب الأحکام، ج۲، ص۲۱۴، ح۸۳۷ (علامه شوشتری، احمد بن حماد در این سند را متحد با احمد بن حماد مروزی محمودی دانسته است. ر. ک: قاموس الرجال، ج۱، ص۴۵۶، ش۳۵۸؛ ج۶، ص۲۱، ح۴۷.</ref> که راوی از او در بعضی اسناد<ref>ر. ک: بصائرالدرجات، ج۱، ص۱۷، ح۱۱؛ کامل الزیارات، ص۵۶، ح۳؛ الإختصاص، ص۲۷۸.</ref>، از جمله [[سند روایت]] مزبور «محمد بن حماد» و در بعضی اسناد «احمد بن حماد» با [[وصف]] «الهمدانی»<ref>ر. ک: فضائل أمیرالمؤمنین {{ع}}، ص۸۳، ح۸۱.</ref> واقع گردیده است که با معنون [[قرب]] طبقه دارد، اما به جهت [[اختلاف]] در «راوی» و «مروی عنه» نمی‌توان به [[اتحاد]] آن نظر داد.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۴۲-۲۴۳.</ref>

# '''[[اختلاف]] در محل سکونت:''' احمد بن حماد در سند، [[کوفی]] است و احمد بن حماد المحمودی [[اهل]] [[مرو]] است و گزارشی از انتقال وی به [[کوفه]] یا حوالی آن نرسیده است.

# '''اختلاف در استاد و [[شاگرد]]:''' استادان و [[شاگردان]] احمد بن حماد، با استادان و شاگردان المروزی المحمودی متفاوتند، چنان که از اسناد استفاده می‌شود.

# '''[[شهرت]] احمد بن حماد مروزی و فرزندش:''' احمد بن حماد مروزی و فرزندش «محمد بن احمد»، شهرت بالایی نزد [[محدثان]] [[امامیه]] دارند و بعید است وی دارای [[برادری]] به نام محمد بن حماد مروزی باشد، ولی در [[کتب رجالی]] ذکر نشده باشد و یا در [[اسناد روایات]] واقع نشده باشد.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۴۳-۲۴۴.</ref>

احمد بن حماد روایت مستقیم از [[امام]] [[معصوم]] {{عم}} ندارد، ولی در [[رجال برقی]]<ref>ر. ک: رجال البرقی، ص۵۶.</ref> و [[رجال شیخ طوسی]]<ref>رجال الطوسی، ص۳۷۳، ش۵۵۲۲.</ref> در [[اصحاب]] [[أبی جعفر الثانی]]، یعنی [[امام جواد]] {{ع}} ذکر شده که با توجه به معروف بودن احمد بن حماد مروزی محمودی، انصراف به وی دارد، نه با [[راوی]] محل بحث.

از مضمون روایت مزبور و دیگر [[روایات]] وی، می‌‌توان [[تشیع]] و [[گرایش]] وی به [[اهل بیت]] {{عم}} را استفاده کرد؛ از جمله:

{{متن حدیث|حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَمَّادٍ الْكُوفِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ نَصْرِ بْنُ مُزَاحِمٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ {{ع}} قَالَ: إِنَّ اللَّهَ أَخَذَ مِيثَاقَ شِيعَتِنَا مِنْ صُلْبِ آدَمَ فَنَعْرِفُ بِذَلِكَ حُبَّ الْمُحِبِّ وَ إِنْ أَظْهَرَ خِلَافَ ذَلِكَ بِلِسَانِهِ وَ نَعْرِفُ بُغْضَ الْمُبْغِضِ وَ إِنْ أَظْهَرَ حُبَّنَا أَهْلَ الْبَيْتِ}}<ref>بصائر الدرجات، ج۱، ص۲۸۹، ح۲.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۴۵.</ref>