ربیع بن ابی الحقیق: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

در [[فرهنگ]] [[جامعه]] [[عربی]] رواج داشت، چنان‌که سال‌ها پس از او [[عبدالملک]] در نامه‌ای به [[حسن بن حسن]] {{ع}} با [[تمسک]] به یکی از اشعار ربیع از او خواست در [[اختلاف]] با [[عمر بن علی]] {{ع}} برای تولیت [[صدقات]] [[پیامبر]] {{صل}} به [[عدالت]] [[حکم]] کند.<ref> تاریخ دمشق، ج ۴۵، ص ۳۰۵ـ۳۰۶.</ref> [[ابان‌ بن عثمان]] نیز به اشعار او بسیار [[تمثل]] می‌جست.<ref>الاغانی، ج ۲۲، ص ۳۵۸؛ الطبقات، ج ۵، ص ۱۱۵ ـ ۱۱۶.</ref> ربیع در [[جنگ]] بعاث، [[فرماندهی]] قبیله خود را به عنوان هم‌پیمان [[اوس]] در برابر [[خزرج]] بر عهده داشت.<ref>۴. Encyclopaedia Judaica / Rabi ibn Abi Al-Hoqayq</ref> در [[پیکار]] فارع، از نبردهای دوران جاهلیت که میان [[بنی‌نجار]] و [[معاذ بن نعمان اوسی]] رخ داد، در [[حمایت]] از اوسی‌ها و در پاسخ [[عامر بن اطنابه]] که از بزرگان خزرج بود، شعری سرود.<ref>الکامل، ج ۱، ص ۶۶۸.</ref> در [[منابع تاریخی]] درباره زندگانی او پس از [[هجرت]] [[نبوی]] اطلاعاتی در دست نیست. نخستین منبع [[تاریخی]] که از حضور [[ربیع بن ابی الحقیق]] در رخدادهای [[تاریخ اسلام]] [[سخن]] گفته، [[البدء و التاریخ]] ([[قرن چهارم هجری]]) است؛ مقدسی نام وی را در زمره یهودیانی برشمرده که [[پیمان]] خود را با [[پیامبر]] {{صل}} شکسته و با سؤالات معماگونه باعث [[آزار پیامبر]] {{صل}} می‌شدند.<ref>نک: البدء و التاریخ، ج ۴، ص ۱۷۹ـ۱۸۰.</ref> به [[روایت]] [[تفسیری]] [[ابن عباس]]، [[ربیع]] جزو [[یهودیان]] معترض به [[تغییر قبله]] و [[اسلام آوردن]] خود را وابسته به بازگرداندن [[قبله]] به حالت گذشته دانسته بود؛<ref> الدرالمنثور، ج ۱، ص ۱۴۲.</ref> همچنین تحریک [[قریش]]، [[قبایل عرب]] شمال [[مدینه]] و یهودیان و راه‌اندازی [[نبرد]] [[احزاب]] در [[سال پنجم هجرت]] را به اشراف [[بنی‌نضیر]] از جمله ربیع نسبت داده‌اند،<ref>جامع‌البیان، ج ۵، ص ۸۵ـ۸۶؛ تاریخ طبری، ج ۲، ص ۵۵۵؛ الدرالمنثور، ج ۲، ص ۱۷۲.</ref> درحالی که برخی [[منابع تفسیری]] <ref> جامع‌البیان، ج ۲، ص ۳.</ref> و [[تاریخی]] <ref>السیرة النبویه، ج ۱، ص ۵۱۴، ۵۵۰.</ref> معترضان بنی‌نضیری در تغییر قبله را ربیع و [[کنانه]] [[فرزندان]] ربیع دانسته‌اند.

همچنین بیشتر [[تفاسیر]]، [[تدارک]] بینندگان نضیری در نبرد احزاب را سلاّم، [[برادر]] ربیع، و کنانه، فرزند ربیع،<ref>جامع‌البیان، ج ۲۱، ص ۸۲؛ تفسیر ثعلبی، ج ۸، ص ۱۳؛ مجمع البیان، ج ۸، ص ۵۳۳.</ref> یا ربیع، دیگر فرزند او <ref>تفسیر ابن کثیر، ج ۲، ص ۲۹۵.</ref> می‌دانند. [[منابع تاریخی]] نیز تدارک نبرد احزاب را به فرزندان ربیع نسبت داده‌اند،<ref> السیرة النبویه، ج ۱، ص ۵۶۱.</ref> ازاین‌رو به نظر، ربیع پیش از [[هجرت پیامبر]] {{صل}} و پس از دوره‌ای که [[رهبر]] بنی‌نضیر بوده و [[رهبری]] نبردهای آنان را به عهده گرفته بود، از [[دنیا]] رفته باشد؛ به‌ویژه که در دوره زندگانی پیامبر {{صل}} در مدینه [[حیی بن اخطب]] در [[جامه]] رهبر بنی‌نضیر با [[رسول خدا]] {{صل}} [[دیدار]] کرده (حیی بن اخطب) و این‌گونه [[اخبار]] مرتبط با اینان، گاه در برخی منابع تفسیری به وی نسبت یافته است.<ref>[[سید معصومه اخلاقی|اخلاقی، سید معصومه]]، [[ربیع بن ابی الحقیق (مقاله)|مقاله «ربیع بن ابی الحقیق»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۳.</ref>

== ربیع در [[شأن نزول]] ==