رسالت خاتم: تفاوت میان نسخه‌ها

== جاودانگی دین خاتم ==

[[دین اسلام]] داعیه [[هدایت]] [[انسان‌ها]] تا [[روز قیامت]] را دارد و از این نظر [[دینی]] جاودانه است. قرآن به عنوان [[کتاب آسمانی]] [[دین اسلام]] از ویژگی جاودانه بودن بهره‌مند است. [[قرآن کریم]] در این خصوص می‌فرماید: {{متن قرآن|وَإِنَّهُ لَكِتَابٌ عَزِيزٌ لا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِن بَيْنِ يَدَيْهِ وَلا مِنْ خَلْفِهِ تَنزِيلٌ مِّنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ}}<ref>و به راستی آن کتابی است ارجمند. در حال و آینده آن، باطل راه ندارد، فرو فرستاده (خداوند) فرزانه ستوده‌ای است؛ سوره فصلت، آیه: ۴۱- ۴۲.</ref>. در [[روایات]] نیز بر این واقعیت تصریح شده است، از جمله وقتی [[زراره]] درباره [[حلال و حرام]] از [[امام صادق]] {{ع}} می‌پرسد، حضرت در پاسخ می‌فرماید: "[[حلال]] [[محمد]] {{صل}} برای همیشه تا [[روز قیامت]] [[حلال]] است و [[حرام]] او تا [[روز قیامت]] [[حرام]] است، [[حلال و حرام]] دیگری نیست و نخواهد آمد"<ref>{{متن حدیث|حَلَالُ‏ مُحَمَّدٍ حَلَالٌ‏ أَبَداً إِلَى‏ يَوْمِ‏ الْقِيَامَةِ وَ حَرَامُهُ حَرَامٌ أَبَداً إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لَا يَكُونُ غَيْرُهُ وَ لَا يَجِي‏ءُ غَيْرُهُ }}؛ کافی، ج۱، ص۵۸.</ref>

همچنین [[شریعت]] [[اسلام]] با برخورداری از [[نظام]] [[امامت]]، همچنان زنده و پویا تا [[قیامت]] ادامه دارد. بی‌توجهی به اهداف رسالت بعد از [[رحلت]] [[پیامبر خاتم]] {{صل}}، [[بشریت]] را از نتایج [[بعثت|بعثت انبیا]] دور می‌سازد. [[ضرورت]] دستیابی به این مهم، در [[امامت]] بعد از [[پیامبر]] جلوه می‌کند؛ لذا [[امامت]] [[شیعی]]، ادامه و استمرار [[رسالت]] [[پیامبر اکرم]] {{صل}} است تا تمامی [[اهداف]] [[انبیا]] به ثمر نشیند<ref>[[محمد تقی سبحانی|سبحانی، محمد تقی]] و [[رضا برنجکار|برنجکار، رضا]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]]، ج۱، ص۲۵۵ - ۲۶۴.</ref>.

== عناصر پویایی اسلام ==

# '''[[احکام اولیه]] و ثانویه:''' در [[شریعت]] [[اسلام]]، [[قوانین]] و [[احکام]] ثانویه‌ای وجود دارد که مربوط به شرایط [[اضطراری]] و غیر عادی‌اند. [[احکام ثانویه]] در شرایط غیرعادی، احکام اولیه را [[تغییر]] می‌دهند: مثلاً اگر [[روزه‌داری]] موجب ضرر به خود [[مکلف]] یا دیگری باشد [[وجوب]] [[روزه]] برداشته می‌شود. همچنین [[تکلف]] و مشقتی که از حد معمول بیشتر است [[تکلیف]] را برمی‌دارد اگرچه به حد ضرر نرسد.

# '''[[تشریع]] [[اجتهاد]] در اسلام:''' "اجتهاد"، یعنی سعی و تلاش برای [[استنباط احکام]] [[شرعی]] با [[رجوع]] به [[کتاب و سنت]] و [[قواعد]] [[عقلی]]. نقش اجتهاد، تطبیق قواعد و اصول کلی شریعت بر مصادیق و موضوعات خاص و جدید است.  

# '''نقش کلیدی [[عقل]] در اجتهاد:''' عقل، [[حجت باطنی]] [[خداوند]] است و مقصود از عقل [[ادراکات]] [[قطعی]] و روشن است نه احتمالات و ظنونی که از مثلاً "[[قیاس]]" به دست می‌آید. در جایی که عقل به‌طور روشن حسن یا [[قبح]] فعلی را [[درک]] کند، در [[حقیقت]] [[حکم شرعی]] را درک کرده است و نوبت به ملازمه میان [[حکم عقل]] و [[شرع]] نمی‌رسد.

# '''[[ملاکات احکام]] و [[قاعده اهم و مهم]]:''' هرگاه به لحاظ محدودیت‌های زمانی و مانند آن، در [[مقام]] [[امتثال]] دو [[تکلیف شرعی]] [[تزاحم]] رخ دهد، مکلف باید تکلیفی را که اهمیت بیشتری دارد امتثال کند. برخی از معیارهای تشخیص [[اولویت]] عبارت‌اند از: حکمی که مربوط به [[کیان اسلام]] است؛ [[جان]] و [[ناموس]] در مقایسه با [[اموال]]، اولویت دارد؛ آنچه مربوط به [[حقوق]] افراد است در مقایسه با آنچه حقوق افراد نیست اولویت دارد؛ [[مصلحت عمومی]] [[مسلمانان]] بر [[مصالح]] جزئی مقدم است و....

# '''[[مسئولیت‌ها]] و [[اختیارات حاکم اسلامی]]:''' در [[قرآن]] از اصل [[ولایت]] به‌ عنوان مکمل [[دین اسلام]] یاد شده است و [[حاکم اسلامی]] با توجه به [[علمی]] که به [[احکام اسلام]] دارد می‌تواند مسائل جدید [[جامعه اسلامی]] را حل نماید. [[ولایت]]، علاوه بر [[مجری احکام]] بودن باید در موارد [[تزاحم]]، اهم بر مهم مقدم بدارد. ولی [[جامعه]]، به دلیل [[آگاهی]] به [[زمان]]، موارد مزاحمت [[احکام]] را می‌داند و به دلیل آگاهی از احکام، اهم را از مهم تمییز می‌دهد<ref>[[علی ربانی گلپایگانی|ربانی گلپایگانی، علی]]، [[کلام تطبیقی ج۲ (کتاب)|کلام تطبیقی]]، ج۲، ص۱۳۷.</ref>.