سوره ق: تفاوت میان نسخه‌ها

۲۲ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲
جز
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[سوره ق در علوم قرآنی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[سوره ق در علوم قرآنی]]| پرسش مرتبط  = }}


==مقدمه==
== مقدمه ==
بستر کلی این [[سوره]]، [[معاد]] و احوال [[قیامت]] است و در کنار این مسئله از [[خلقت انسان]] تا مرگش و پس از [[مرگ]] و بعضی از پدیده‌های [[آفرینش]] [[سخن]] به میان آمده است.
بستر کلی این [[سوره]]، [[معاد]] و احوال [[قیامت]] است و در کنار این مسئله از [[خلقت انسان]] تا مرگش و پس از [[مرگ]] و بعضی از پدیده‌های [[آفرینش]] [[سخن]] به میان آمده است.


خط ۱۲: خط ۱۲:
و کوتاه سخن آن که: زمینه گفتار در این [[سوره]] مسأله [[معاد]] است، و یکی از [[آیات]] برجسته آن [[آیه]] {{متن قرآن|لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هَذَا فَكَشَفْنَا عَنْكَ غِطَاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ}}<ref>«به راستی تو از این غافل بودی پس ما پرده را از (پیش چشم) تو کنار زدیم و امروز چشمت تیزنگر است» سوره ق، آیه ۲۲.</ref> و یکی دیگر آیه {{متن قرآن|يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ وَتَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ}}<ref>«(یاد کنید) روزی (را) که ما به دوزخ می‌گوییم: سیر شدی؟ و می‌گوید: آیا بیش هست؟» سوره ق، آیه ۳۰.</ref> و یکی هم آیه {{متن قرآن|لَهُمْ مَا يَشَاءُونَ فِيهَا وَلَدَيْنَا مَزِيدٌ}}<ref>«در آن است آنچه بخواهند و نزد ما، بیشتر (نیز) هست» سوره ق، آیه ۳۵.</ref> است.
و کوتاه سخن آن که: زمینه گفتار در این [[سوره]] مسأله [[معاد]] است، و یکی از [[آیات]] برجسته آن [[آیه]] {{متن قرآن|لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هَذَا فَكَشَفْنَا عَنْكَ غِطَاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ}}<ref>«به راستی تو از این غافل بودی پس ما پرده را از (پیش چشم) تو کنار زدیم و امروز چشمت تیزنگر است» سوره ق، آیه ۲۲.</ref> و یکی دیگر آیه {{متن قرآن|يَوْمَ نَقُولُ لِجَهَنَّمَ هَلِ امْتَلَأْتِ وَتَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ}}<ref>«(یاد کنید) روزی (را) که ما به دوزخ می‌گوییم: سیر شدی؟ و می‌گوید: آیا بیش هست؟» سوره ق، آیه ۳۰.</ref> و یکی هم آیه {{متن قرآن|لَهُمْ مَا يَشَاءُونَ فِيهَا وَلَدَيْنَا مَزِيدٌ}}<ref>«در آن است آنچه بخواهند و نزد ما، بیشتر (نیز) هست» سوره ق، آیه ۳۵.</ref> است.


==ویژگی‌های [[سوره ق]]==
== ویژگی‌های [[سوره ق]] ==
#این سوره ۴۵ آیه، ۳۵۷ یا ۳۷۵ کلمه و ۱۴۹۴ یا ۱۵۰۷ حرف دارد.
# این سوره ۴۵ آیه، ۳۵۷ یا ۳۷۵ کلمه و ۱۴۹۴ یا ۱۵۰۷ حرف دارد.
#در [[ترتیب نزول]]، سی و چهارمین و در ترتیب [[مصحف]] پنجاهمین سوره است.
# در [[ترتیب نزول]]، سی و چهارمین و در ترتیب [[مصحف]] پنجاهمین سوره است.
# پس از [[سوره مرسلات]] و پیش از [[سوره بلد]] و پیش از [[هجرت]] در [[مکه]] نازل شد؛ اما برخی آیه ۳۸ آن را [[مدنی]] دانسته‌اند.
# پس از [[سوره مرسلات]] و پیش از [[سوره بلد]] و پیش از [[هجرت]] در [[مکه]] نازل شد؛ اما برخی آیه ۳۸ آن را [[مدنی]] دانسته‌اند.
#از نظر کمیت، از سوره‌های مفصل و از نوع طوال (حدود نیم [[حزب]] [[قرآن]]) است.
# از نظر کمیت، از سوره‌های مفصل و از نوع طوال (حدود نیم [[حزب]] [[قرآن]]) است.
#بیست و هشتمین سوره‌ای است که با [[حروف مقطعه]] آغاز می‌شود.
# بیست و هشتمین سوره‌ای است که با [[حروف مقطعه]] آغاز می‌شود.
#گفته‌اند دو آیه [[منسوخ]] دارد.
# گفته‌اند دو آیه [[منسوخ]] دارد.


چون این سوره با حرف مقطعه و [[نورانی]] (ق) آغاز شده، به همین عنوان هم نام گرفته شده است.
چون این سوره با حرف مقطعه و [[نورانی]] (ق) آغاز شده، به همین عنوان هم نام گرفته شده است.
خط ۲۴: خط ۲۴:
نام دیگر این سوره «باسقات» به معنای شیء بلند و مرتفع است که در [[آیه]] ده این [[سوره]] آمده است.
نام دیگر این سوره «باسقات» به معنای شیء بلند و مرتفع است که در [[آیه]] ده این [[سوره]] آمده است.


==مطالب [[سوره ق]]==
== مطالب [[سوره ق]] ==
# [[تعجب]] و [[انکار]] [[کافران]] از مسئله [[معاد]]؛
# [[تعجب]] و [[انکار]] [[کافران]] از مسئله [[معاد]]؛
# [[استدلال]] بر معاد؛
# [[استدلال]] بر معاد؛
# ثبت [[اعمال]]، [[رفتار]] و گفتار؛
# ثبت [[اعمال]]، [[رفتار]] و گفتار؛
#اوصاف [[بهشتیان]] و [[دوزخیان]]؛
# اوصاف [[بهشتیان]] و [[دوزخیان]]؛
#ذکر حوادث تکان‌دهنده‌ای از پایان این [[جهان]] و سرآغاز جهان دیگر<ref>سخاوی، علی بن محمد، جمال القراء و کمال الاقراء،جلد۱،صفحه ۱۸۲؛ طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن،جلد۱۸،صفحه ۳۳۷؛ سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن،جلد۱،صفحه ۶۵و(۴۱-۴۲)؛ رامیار، محمود، تاریخ قرآن،صفحه ۵۸۷؛ جمعی از محققان،علوم القرآن عندالمفسرین،جلد۱،صفحه ۳۱۵؛ زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن (باحاشیه)، جلد۱،صفحه ۱۹۳؛ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه،جلد۲۲،صفحه ۲۲۰؛ هاشم زاده هریسی، هاشم، شناخت سوره‌های قرآن،صفحه ۳۸۸؛ فیروز آبادی، محمد بن یعقوب، بصائرذوی التمییزفی لطائف الکتاب العزیز،جلد۱،صفحه ۴۳۷.</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ص:۳۰۱۹.</ref>
# ذکر حوادث تکان‌دهنده‌ای از پایان این [[جهان]] و سرآغاز جهان دیگر<ref>سخاوی، علی بن محمد، جمال القراء و کمال الاقراء، جلد۱،صفحه ۱۸۲؛ طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، جلد۱۸،صفحه ۳۳۷؛ سیوطی، عبد الرحمان بن ابی بکر، الاتقان فی علوم القرآن، جلد۱،صفحه ۶۵و(۴۱-۴۲)؛ رامیار، محمود، تاریخ قرآن، صفحه ۵۸۷؛ جمعی از محققان، علوم القرآن عندالمفسرین، جلد۱،صفحه ۳۱۵؛ زرکشی، محمد بن بهادر، البرهان فی علوم القرآن (باحاشیه)، جلد۱،صفحه ۱۹۳؛ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، جلد۲۲،صفحه ۲۲۰؛ هاشم زاده هریسی، هاشم، شناخت سوره‌های قرآن، صفحه ۳۸۸؛ فیروز آبادی، محمد بن یعقوب، بصائرذوی التمییزفی لطائف الکتاب العزیز، جلد۱،صفحه ۴۳۷.</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ص:۳۰۱۹.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش