عالمان دینی: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

#{{متن قرآن|وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْنَاهُ آيَاتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِينَ}}<ref>«و خبر آن کسی را برای آنان بخوان که (دانش) آیات خویش را بدو ارزانی داشتیم اما او از آنها کناره گرفت و شیطان در پی او افتاد و از گمراهان شد» سوره اعراف، آیه ۱۷۵.</ref> '''نکته''': [[خداوند]] به [[پیامبر]] [[دستور]] میدهد بر آنان بخوان، {{متن قرآن|وَاتْلُ عَلَيْهِمْ}} خبر بزرگ {{متن قرآن|نَبَأَ}} کسی را که [[آیات]] و نشانه‌هایمان را به او داده بودیم، {{متن قرآن|الَّذِي آتَيْنَاهُ آيَاتِنَا}} و خود را از آنها تهی ساخت {{متن قرآن|فَانْسَلَخَ مِنْهَا}} و [[شیطان]] در پی او افتاد، و از [[گمراهان]] شد {{متن قرآن|فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِينَ}}. {{متن قرآن|انْسَلَخَ }} در اصل به معنای از پوست بیرون آمدن است. این تعبیر نشان می‌دهد که [[آیات]] و [[علوم]] [[الهی]] در آغاز چنان بر آن دانشمند احاطه داشت که هم چون پوستی بر تن او بود، اما او ناگهان از این پوست بیرون آمد و مسیر خود را تغییر داد و به راه [[شیطان]] گام نهاد. و تعبیر “شیطان او را دنبال کرد تا به او دست یافت” {{متن قرآن|فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِينَ}} نشان می‌دهد که بلعم چنان [[عابد]] شده بود که تقریباً [[شیطان]] به او دست نمی‌یافت، اما پس از آن‌که از [[آیات الهی]] فاصله گرفت، [[شیطان]] به سرعت او را تعقیب کرد تا به او دست یافت و با [[وسوسه]] او را به صف [[گمراهان]] کشاند. (هرچند در [[آیات قرآن]] نام آن دانشمند [[منحرف]] برده نشده، اما در [[روایات]] و سخنان [[مفسران]] آمده است که او “بَلعَم باعُورا” بوده است. او دانشمندی بود که در عصر [[موسی]] {{ع}} [[زندگی]] می‌کرد و از مبلّغان نیرومند آن [[حضرت]] بود و دعایش [[مستجاب]] می‌شد، اما بر اثر [[تمایل]] به [[فرعون]] و وعده‌های او از راه [[حق]] [[منحرف]] شد و همه [[مقامات]] خود را از دست داد و در صف [[مخالفان]] [[موسی]] {{ع}} قرار گرفت<ref>تفسیر نمونه، ج۷، ص۱۴.</ref>. همچنین از [[امام باقر]] {{ع}} [[روایت]] شده که فرمود: {{متن حدیث|الْأَصْلُ فِي ذَلِكَ بَلْعَمُ ثُمَّ ضَرَبَهُ اللَّهُ مَثَلًا لِكُلِّ مُؤْثِرٍ هَوَاهُ عَلَى هُدَى اللَّهِ مِنْ أَهْلِ الْقِبْلَةِ}} یعنی اصل [[آیه]] درباره بلعم است، سپس [[خداوند]] آن را به عنوان یک مثال درباره کسانی که [[هواپرستی]] را بر [[خداپرستی]] و [[هدایت الهی]] در این [[امت]] مقدم بشمرند، بیان کرده<ref>مجمع البیان، ج۴، ص۵۰۰.</ref>.