فلسفه ولایت فقیه: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
خط ۵: خط ۵:
| پرسش مرتبط  =  
| پرسش مرتبط  =  
}}
}}
'''[[ولایت فقیه]]''' یکی از مهم‏ترین مسائل جامعۀ [[شیعی]] است؛ به گونه‌‏ای که اندیشۀ [[سیاسی]] [[پیروان مکتب اهل بیت]]{{ع}} در عصر [[غیبت کبری]] با آن گره خورده است. [[ولایت فقیه]]، در [[حقیقت]] [[نیابت عام]] از امام معصوم{{ع}} و به معنای [[سرپرستی]] امور [[شیعیان]] در عصر [[غیبت کبری]] است. [[ضرورت]] این مسأله بدین جهت است که حضور کامل [[دین]] در جامعۀ انسانی در گرو برپایی حکومت اسلامی است و [[ضرورت وجود حکومت]] [[اسلامی]] محدود به عصر [[پیامبر]]{{صل}} یا روزگار حضور امام [[معصوم]]{{ع}} نیست.
'''[[ولایت فقیه]]''' یکی از مهم‏ترین مسائل جامعۀ [[شیعی]] است؛ به گونه‌‏ای که اندیشۀ [[سیاسی]] [[پیروان مکتب اهل بیت]] {{ع}} در عصر [[غیبت کبری]] با آن گره خورده است. [[ولایت فقیه]]، در [[حقیقت]] [[نیابت عام]] از امام معصوم {{ع}} و به معنای [[سرپرستی]] امور [[شیعیان]] در عصر [[غیبت کبری]] است. [[ضرورت]] این مسأله بدین جهت است که حضور کامل [[دین]] در جامعۀ انسانی در گرو برپایی حکومت اسلامی است و [[ضرورت وجود حکومت]] [[اسلامی]] محدود به عصر [[پیامبر]] {{صل}} یا روزگار حضور امام [[معصوم]] {{ع}} نیست.


== ضرورت و فلسفه حاکمیت فقیه ==
== ضرورت و فلسفه حاکمیت فقیه ==
مسأله [[ولایت فقیه]] یکی از مهم‏ترین مسائل جامعۀ [[شیعی]] است؛ به گونه‌‏ای که اندیشۀ [[سیاسی]] [[پیروان مکتب اهل بیت]]{{ع}} در عصر [[غیبت کبری]] ـ به ویژه در دوران معاصر ـ با آن گره خورده است. از آنجا که در دوران معاصر، بزرگ‏ترین تحوّل [[اجتماعی]] در [[امت اسلامی]]، به نام [[انقلاب اسلامی ایران]]، بر این [[باور]] سترگ بنا شده، بحث درباره آن امری ضروری و اجتناب‏ ناپذیر است. از سوی دیگر، یگانه فریاد ظلم‏‌ستیزی و مقابله با زیاده‏‌خواهی [[استکبار جهانی]]، برخاسته از این [[تفکر]] ارجمند و اصل مترقی است که دشمنی‌‏های فراوانی را از سوی [[ستمگران]] و [[استکبار جهانی]] در پی داشته است. این خود، اهمیت پرداختن به این بحث را دو چندان ساخته است<ref>ر.ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۴۶۳ ـ ۴۷۵؛ [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت ج۲]]، ص۲۴۱.</ref>.
مسأله [[ولایت فقیه]] یکی از مهم‏ترین مسائل جامعۀ [[شیعی]] است؛ به گونه‌‏ای که اندیشۀ [[سیاسی]] [[پیروان مکتب اهل بیت]] {{ع}} در عصر [[غیبت کبری]] ـ به ویژه در دوران معاصر ـ با آن گره خورده است. از آنجا که در دوران معاصر، بزرگ‏ترین تحوّل [[اجتماعی]] در [[امت اسلامی]]، به نام [[انقلاب اسلامی ایران]]، بر این [[باور]] سترگ بنا شده، بحث درباره آن امری ضروری و اجتناب‏ ناپذیر است. از سوی دیگر، یگانه فریاد ظلم‏‌ستیزی و مقابله با زیاده‏‌خواهی [[استکبار جهانی]]، برخاسته از این [[تفکر]] ارجمند و اصل مترقی است که دشمنی‌‏های فراوانی را از سوی [[ستمگران]] و [[استکبار جهانی]] در پی داشته است. این خود، اهمیت پرداختن به این بحث را دو چندان ساخته است<ref>ر. ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۴۶۳ ـ ۴۷۵؛ [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت ج۲]]، ص۲۴۱.</ref>.


به عبارت دیگر [[ولایت فقیه]]، در [[حقیقت]] [[نیابت عام]] از [[امام]] [[معصوم]]{{ع}} و به معنای [[سرپرستی]] امور [[شیعیان]] در عصر [[غیبت کبری]] است. [[ضرورت]] این مسأله بدین جهت است که حضور کامل [[دین]] در جامعۀ انسانی در گرو [[برپایی حکومت اسلامی]] است و [[ضرورت وجود حکومت]] [[اسلامی]] محدود به [[عصر پیامبر]]{{صل}} یا روزگار [[حضور امام معصوم]]{{ع}} نیست<ref>[[روح‌الله خمینی|خمینی، روح‌الله]]، ولایت فقیه‌، ص۱۹.</ref>.<ref>ر.ک: جمعی از نویسندگان، [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۴۶۴.</ref>
به عبارت دیگر [[ولایت فقیه]]، در [[حقیقت]] [[نیابت عام]] از [[امام]] [[معصوم]] {{ع}} و به معنای [[سرپرستی]] امور [[شیعیان]] در عصر [[غیبت کبری]] است. [[ضرورت]] این مسأله بدین جهت است که حضور کامل [[دین]] در جامعۀ انسانی در گرو [[برپایی حکومت اسلامی]] است و [[ضرورت وجود حکومت]] [[اسلامی]] محدود به [[عصر پیامبر]] {{صل}} یا روزگار [[حضور امام معصوم]] {{ع}} نیست<ref>[[روح‌الله خمینی|خمینی، روح‌الله]]، ولایت فقیه‌، ص۱۹.</ref>.<ref>ر. ک: جمعی از نویسندگان، [[فرهنگ شیعه (کتاب)|فرهنگ شیعه]]، ص۴۶۴.</ref>


گذشته از این [[ولایت فقیه]] یا همان [[رهبری جامعه اسلامی]] در [[عصر غیبت]] توسط فقیهی جامع الشرایط، از آن دسته موضوعاتی است که [[تصور]] آنها موجب تصدیقشان می‌شود و احتیاج چندانی به [[برهان]] ندارد، بدین معنا که هرکس [[عقاید]] و [[احکام اسلامی]] را حتی اجمالاً دریافته باشد، چون به [[ولایت فقیه]] برسد و آن را به [[تصور]] درآورد، بی‌درنگ [[تصدیق]] کرده و آن را ضروری و [[بدیهی]] خواهد دانست<ref>[[روح‌الله خمینی|خمینی، روح‌الله]]، ولایت فقیه، ص۳.</ref>
گذشته از این [[ولایت فقیه]] یا همان [[رهبری جامعه اسلامی]] در [[عصر غیبت]] توسط فقیهی جامع الشرایط، از آن دسته موضوعاتی است که [[تصور]] آنها موجب تصدیقشان می‌شود و احتیاج چندانی به [[برهان]] ندارد، بدین معنا که هرکس [[عقاید]] و [[احکام اسلامی]] را حتی اجمالاً دریافته باشد، چون به [[ولایت فقیه]] برسد و آن را به [[تصور]] درآورد، بی‌درنگ [[تصدیق]] کرده و آن را ضروری و [[بدیهی]] خواهد دانست<ref>[[روح‌الله خمینی|خمینی، روح‌الله]]، ولایت فقیه، ص۳.</ref>


در [[تبیین]] [[فلسفه]] [[ولایت فقیه]] نیز گفته شده: [[حکومت]]، یا حکومت خداست یا حکومت [[طاغوت]] و شکل سومی ندارد<ref>[[روح‌الله خمینی|خمینی، روح‌الله]]، صحیفه نور، ج۵، ص۲۳۴.</ref>. [[حکومت دینی]]، ماهیتی [[دینی]] و [[الهی]] دارد؛ یعنی در تمام جهات مادی و [[معنوی]] و [[سیاسی]] و [[عقیدتی]]، [[روح]] و هویتی [[اسلامی]] دارد و تداوم به ثمر رسیدن آن نیز براساس [[دین]] امکان‌پذیر بوده<ref>[[مرتضی مطهری|مطهری، مرتضی]]، پیرامون انقلاب اسلامی، ص۴۹.</ref> و تحقق عملی آن هم جز با رهبریِ عالم [[دینی]] ممکن نیست. همان [[ولایتی]] که [[رسول اکرم]]{{صل}} و [[ائمه]] اطهار{{ع}} داشتند، [[فقیه عادل]]، بعد از [[غیبت امام عصر]]{{ع}}، داراست<ref>[[روح‌الله خمینی|خمینی، روح‌الله]]، ولایت فقیه، ص۴۰.</ref>، زیرا این نوع از [[حکومت]] یکی از [[احکام اولیه]] [[اسلام]] و مقدم بر تمام [[احکام]] فرعیه آن است... لذا می‌‌تواند از هر امری که جریان آن [[مخالف]] [[مصالح اسلام]] است ـ مادامی که چنین است ـ جلوگیری کند<ref>[[روح‌الله خمینی|خمینی، روح‌الله]]، صحیفه امام، ج۲۰، ص۴۵۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص۱۹۵ ـ ۱۹۶.</ref>
در [[تبیین]] [[فلسفه]] [[ولایت فقیه]] نیز گفته شده: [[حکومت]]، یا حکومت خداست یا حکومت [[طاغوت]] و شکل سومی ندارد<ref>[[روح‌الله خمینی|خمینی، روح‌الله]]، صحیفه نور، ج۵، ص۲۳۴.</ref>. [[حکومت دینی]]، ماهیتی [[دینی]] و [[الهی]] دارد؛ یعنی در تمام جهات مادی و [[معنوی]] و [[سیاسی]] و [[عقیدتی]]، [[روح]] و هویتی [[اسلامی]] دارد و تداوم به ثمر رسیدن آن نیز براساس [[دین]] امکان‌پذیر بوده<ref>[[مرتضی مطهری|مطهری، مرتضی]]، پیرامون انقلاب اسلامی، ص۴۹.</ref> و تحقق عملی آن هم جز با رهبریِ عالم [[دینی]] ممکن نیست. همان [[ولایتی]] که [[رسول اکرم]] {{صل}} و [[ائمه]] اطهار {{ع}} داشتند، [[فقیه عادل]]، بعد از [[غیبت امام عصر]] {{ع}}، داراست<ref>[[روح‌الله خمینی|خمینی، روح‌الله]]، ولایت فقیه، ص۴۰.</ref>، زیرا این نوع از [[حکومت]] یکی از [[احکام اولیه]] [[اسلام]] و مقدم بر تمام [[احکام]] فرعیه آن است... لذا می‌‌تواند از هر امری که جریان آن [[مخالف]] [[مصالح اسلام]] است ـ مادامی که چنین است ـ جلوگیری کند<ref>[[روح‌الله خمینی|خمینی، روح‌الله]]، صحیفه امام، ج۲۰، ص۴۵۲.</ref>.<ref>ر. ک: [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات علم کلام]]، ص۱۹۵ ـ ۱۹۶.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش