گسترش حاکمیت اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[گسترش حاکمیت اسلامی در قرآن]] - [[گسترش حاکمیت اسلامی در حدیث]] - [[گسترش حاکمیت اسلامی در معارف و سیره نبوی]]| پرسش مرتبط  = }}

[[پیامبر اسلام]] با دو [[هدف]] اصلی، اساس [[دیپلماسی]] [[اسلامی]] را پایه‌ریزی کرد: [[دعوت]] و توسعه [[حاکمیت اسلام]]. با استقرار و تثبیت [[حکومت اسلامی]] در [[مدینه]]، [[رسالت]] [[جهانی]] [[پیامبر]] که بر اساس [[وحی الهی]]، دعوت و [[هدایت عامه]] [[مردم]] در سراسر [[گیتی]] [[تعیین]] شده بود، آغاز گردید.

اصل دعوت از اصول زیربنایی در [[سیاست خارجی]] [[دولت]] پیامبر بود که در [[زمان]] [[جنگ]] و [[صلح]] کارآمد بود. این اصل بر مبنای [[فلسفه بعثت]] یعنی [[هدایت]] عموم [[بشر]] به [[توحید]]، [[عدالت]] و [[ارزش‌های اخلاقی]]، قرار داشت. بنابراین در تمام پیام‌ها و نامه‌های [[سیاسی]] ایشان و سایر اقدامات دیپلماتیک ایشان بر اساس [[آیه]] {{متن قرآن|وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ بَشِيرًا وَنَذِيرًا}}<ref>«و تو را جز مژده‌بخش و بیم‌دهنده برای همه مردم نفرستاده‌ایم» سوره سبأ، آیه ۲۸.</ref> و بر اساس [[اوامر الهی]]، دیگران را به گسترش حاکمیت اسلام دعوت و [[ترغیب]] می‌کرد، از این‌رو دیپلماسی [[دولت اسلامی]] در [[مدینة النبی]] در سه سطح فعال شد:

در فرآیند دیپلماسی دولت پیامبر فراز و نشیب‌های بسیاری [[مشاهده]] شده است که مربوط به نوع مواجهه سایر اجتماعات و [[دولت‌ها]]، با دولت تازه‌تأسیس در مدینه می‌باشد، هر چند [[رهبر]] بزرگ [[اسلام]] با روش‌های ابتکاری خود بسیاری از موانع موجود بر سر راه گسترش [[حاکمیت اسلامی]] را از میان برداشت. یکی از این روش‌ها استفاده از نقاط مشترک بود، برای مثال از [[رسوم]] قبیلگی میان قبایل عرب که با [[آیین اسلام]] تعارضی نداشت بهره جست و در خصوص [[اهل کتاب]] نیز چنین کرد. استفاده از حمایت‌های قومی و نیز بهره‌گیری از عوامل [[اقتصادی]] و سیاسی در این دیپلماسی کاربرد فراوانی داشت. افزون بر روش‌های پیش‌گفته، به طور کلی عواملی که در [[موفقیت]] دیپلماسی پیامبر نقش داشت، عبارتند از:

# [[جاذبه]] [[نظام سیاسی]] و [[اجتماعی]] اسلام که بر مبنای [[عدالت]]، [[برابری]] و [[ساده‌زیستی]] بود؛

# [[انعطاف‌پذیری]] [[سیاست]] [[پیامبر]] در برابر [[ادیان]] و [[عقاید]] دیگر؛

# [[تزلزل]] در [[حاکمیت]] و [[اقتدار]] سیاسی [[امپراتوری]] [[ایران]] و [[روم]]؛

# [[استبداد]] و فشار موجود در قلمرو [[حکومت‌های محلی]]؛

# [[تهدید]] و [[قاطعیت]] پیامبر و نیروهایش در برخورد با [[دشمنان]]<ref>عبدالقیوم سجادی، دیپلماسی و رفتار سیاسی در اسلام (قم: بوستان کتاب، ۱۳۸۳)، ص۲۲۰.</ref>.<ref>[[علی رضا زهیری|زهیری، علی رضا]]، [[کارویژه‌های دولت نبوی (مقاله)|مقاله «کارویژه‌های دولت نبوی»]]، [[سیره سیاسی پیامبر اعظم (کتاب)|سیره سیاسی پیامبر اعظم]] ص ۴۶۱.</ref>

[[سیره سیاسی پیامبر خاتم در دعوت و گسترش حاکمیت اسلامی چه بود؟ (پرسش)]]

{{پایان مدخل‌ وابسته}}