حدیث غدیر در حدیث: تفاوت میان نسخه‌ها

{{متن حدیث|فَأَقِمْهُ لِلنَّاسِ عَلَماً وَ جَدِّدْ عَهْدَهُ وَ مِيثَاقَهُ وَ بَيْعَتَهُ وَ ذَكِّرْهُمْ مَا أَخَذْتُ عَلَيْهِمْ مِنْ بَيْعَتِي وَ مِيثَاقِيَ الَّذِي وَاثَقْتُهُمْ وَ عَهْدِيَ الَّذِي عَهِدْتُ إِلَيْهِمْ مِنْ وَلَايَةِ وَلِيِّي وَ مَوْلَاهُمْ وَ مَوْلَى كُلِّ مُؤْمِنٍ وَ مُؤْمِنَةٍ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ {{ع}} فَإِنِّي لَمْ أَقْبِضْ نَبِيّاً مِنَ الْأَنْبِيَاءِ إِلَّا مِنْ بَعْدِ إِكْمَالِ دِينِي وَ حُجَّتِي وَ إِتْمَامِ نِعْمَتِي بِوَلَايَةِ أَوْلِيَائِي وَ مُعَادَاةِ أَعْدَائِي وَ ذَلِكَ كَمَالُ تَوْحِيدِي وَ دِينِي وَ إِتْمَامُ نِعْمَتِي عَلَى خَلْقِي بِاتِّبَاعِ وَلِيِّي وَ طَاعَتِهِ...}}

{{متن حدیث|وَ ذَلِكَ أَنِّي لَا أَتْرُكُ أَرْضِي بِغَيْرِ وَلِيٍّ وَ لَا قَيِّمٍ لِيَكُونَ حُجَّةً لِي عَلَى خَلْقِي فَ {{متن قرآن|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا}}<ref>«امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را (به عنوان) آیین شما پسندیدم» سوره مائده، آیه ۳.</ref> بِوَلَايَةِ وَلِيِّي وَ مَوْلَى كُلِّ مُؤْمِنٍ وَ مُؤْمِنَةٍ عَلِيٍّ عَبْدِي وَ وَصِيِّ نَبِيِّي وَ الْخَلِيفَةِ مِنْ بَعْدِهِ وَ حُجَّتِيَ الْبَالِغَةِ عَلَى خَلْقِي}}

او را شاخصی در [[ایمان]]، میان خود و خلقم قرار دادم؛ پس هر کس او را به [[امامت]] بپذیرد [[مؤمن]] است و هر که [[انکار]] کند [[کافر]] است و کسی که در [[بیعت]] با او دیگری را [[شریک]] قرار دهد [[مشرک]] است و کسی که با [[ولایت]] او مرا [[ملاقات]] کند به [[بهشت]] داخل کنم و دشمنش را به [[جهنم]] وارد نمایم.

{{متن حدیث|فَخَشِيَ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}} مِنْ قَوْمِهِ وَ أَهْلِ النِّفَاقِ وَ الشِّقَاقِ أَنْ يَتَفَرَّقُوا وَ يَرْجِعُوا إِلَى الْجَاهِلِيَّةِ لِمَا عَرَفَ مِنْ عَدَاوَتِهِمْ وَ لِمَا يَنْطَوِي عَلَيْهِ أَنْفُسُهُمْ لِعَلِيٍّ مِنَ الْعَدَاوَةِ وَ الْبَغْضَاءِ وَ سَأَلَ جَبْرَئِيلَ أَنْ يَسْأَلَ رَبَّهُ الْعِصْمَةَ مِنَ النَّاسِ وَ انْتَظَرَ أَنْ يَأْتِيَهُ جَبْرَئِيلُ بِالْعِصْمَةِ مِنَ النَّاسِ عَنِ اللَّهِ جَلَّ اسْمُهُ}}.  

در گزارش‌های دیگری از [[واقعه غدیر]] و [[سخنرانی پیامبر]] اکرم {{صل}} در آن مناسبت، نکات دیگری نیز در مقدمه سخنرانی پیامبر {{صل}} گزارش شده است که در [[فهم]] معنا و [[مدلول حدیث غدیر]] موثر است. این نکات عبارت‌اند از:

# مورد سؤال قرار گرفتن [[پیامبر]] {{صل}} و همه [[مسلمانان]] درباره وظایفشان<ref>{{متن حدیث|أيّها الناس‌! إنّي مسئول و أنتم مسئولون‌}}.</ref>؛

# خبر دادن از [[رحلت]] قریب الوقوع خود<ref>{{متن حدیث|کأنی دعیت فأجبت }}.</ref>؛

# بر جای گذاشتن دو چیز مهم و گران‌بها، یعنی [[قرآن و عترت]] و اینکه آن دو از یکدیگر جدایی‌ناپذیرند، و [[مردم]] باید مراقب [[رفتار]] خود با آن دو باشند؛ زیرا اگر به آن دو [[تمسک]] جویند، [[گمراه]] نخواهد شد<ref>{{متن حدیث|إِنِّي مُخَلِّفٌ فِيكُمُ الثَّقَلَيْنِ إِنْ تَمَسَّكْتُمْ بِهِ لَنْ تَضِلُّوا كِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِي أَهْلَ بَيْتِي وَ إِنَّهُمَا لَنْ يَفْتَرِقَا حَتَّى يَرِدَا عَلَيَ الْحَوْضَ‌}}.</ref>.

[[رسول اکرم]] {{صل}} دستور داد تا به مردم اعلان کنند که برای سفر حج آماده شوند. در نتیجه، بیش از هفتاد هزار نفر از [[مردم مدینه]] و اطراف [[مدینه]] و مناطق دیگر برای انجام [[فریضه]] حج عازم [[مکه]] شدند. هنگامی که پیامبر {{صل}} به موقف ([[سرزمین]] مکه) رسید جبرئیل از سوی خداوند نزد او آمد و گفت: [[خدا]] به تو [[سلام]] می‌رساند و می‌گوید [[مرگ]] تو نزدیک است. باید [[جانشین]] خود را معرفی کنی و همه [[علوم]] و آنچه از آثار [[پیامبران]] که نزد تو است را به او بسپاری؛ او [[علی بن ابی‌طالب]] {{ع}} است، او را به مردم معرفی کن و [[عهد]] و [[میثاق]] من درباره ولایت او بر هر مرد و [[زن]] با [[ایمانی]] را به آنان [[یادآوری]] کن، زیرا من هیچ [[پیامبری]] را از مردم نگرفتم، مگر پس از آنکه [[دین]] خود را کامل و [[نعمت]] خود را با ولایت اولیای خود تمام کردم، چون [[کمال توحید]] و دین من و [[اتمام نعمت]] من بر [[خلق]] خود به [[پیروی]] و [[اطاعت]] از ولی من است، و من هیچ‌گاه [[زمین]] را از ولی و [[رهبری]] که [[حجت]] من بر مردم باشد رها نمی‌کنم.

پیامبر {{صل}} در این باره نگران بود که [[قوم]] او گرفتار [[شقاق]] و پراکندگی شوند و به [[جاهلیت]] باز گردند، زیرا از عداوت و [[بغض]] آنان به علی {{ع}} [[آگاه]] بود. بدین سبب از [[جبرئیل]] خواست که [[مصونیت]] (دین و [[آیین]]) وی را از [[خدا]] بخواهد، و [[منتظر]] ماند تا جبرئیل، پاسخ درخواستش را از سوی خدا بیاورد، پس اعلام [[ولایت علی]] {{ع}} را به تأخیر انداخت تا به [[مسجد]] خیف رسید. در آنجا جبرئیل {{ع}} بر او نازل شد و بار دیگر [[فرمان خدا]] را درباره معرفی علی {{ع}} به عنوان نشانه [[هدایت]] به [[مردم]] به وی [[ابلاغ]] کرد، ولی وعده‌ای را درباره [[حفظ]] وی نیاورد. پیامبر {{صل}} نیز انجام آن [[مأموریت]] را به تأخیر انداخت تا به منطقه کراع الغمیم (بین [[مکه]] و [[مدینه]]) رسید. بار دیگر جبرئیل {{ع}} نزد وی آمد و [[امر الهی]] را به او ابلاغ کرد، اما [[وعده]] حفظ را نیاورد.