←مقدمه
جز (جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف') |
(←مقدمه) |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[اصحاب ایکه در قرآن]] - [[اصحاب ایکه در علوم قرآنی]]| پرسش مرتبط = }} | {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[اصحاب ایکه در قرآن]] - [[اصحاب ایکه در علوم قرآنی]]| پرسش مرتبط = }} | ||
== | == معناشناسی == | ||
* کلمه "ایکه" به معنای درخت به هم پیچیده است، و جمع آن "ایک" است، و به طوری که گفته شده، [[قوم]] ایکه در سرزمینی پر درخت چون جنگل [[زندگی]] میکردهاند که درختهایش سر به هم داده بود. و مراد از [[اصحاب]] أیکه - که ظاهرا همان [[قوم شعیب]] میباشند، زیرا منزلگاه [[قوم لوط]] و [[قوم]] ایکه، هر دو بر سر بزرگ راهی قرار داشت. و این را میدانیم که مقصود از این راه معهود در ذهن مخاطب [[عصر پیامبر]]، آن راهی است که [[مدینه]] را به [[شام]] وصل میکند. بلادی که در این مسیر قرار داشتهاند منزلگاه [[قوم لوط]] و [[قوم شعیب]] بودهاند، و چون میدانیم که همه این مسافت جنگلی بوده است، نتیجه میگیریم که [[قوم]] ایکه یک طائفه از [[قوم شعیب]] و سرزمین ایشان یک [[ناحیه]] از حوزه [[دعوت]] [[شعیب]] بوده که [[خداوند]] بخاطر کفرشان هلاکشان نموده است. طرح موضوع [[قوم]] ایکه در سورههای حجر و [[سوره]] شعراء و [[سوره]] ص، و ق آمده است. | |||
#{{متن قرآن|وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ وَقَوْمُ تُبَّعٍ كُلٌّ كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيدِ}}<ref>«و اصحاب ایکه و قوم تبّع همگی پیامبران را دروغزن خواندند آنگاه بیم دادن من (بر آنان) به حقیقت پیوست» سوره ق، آیه ۱۴.</ref> | |||
#{{متن قرآن|وَثَمُودُ وَقَوْمُ لُوطٍ وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ أُولَئِكَ الْأَحْزَابُ}}<ref>«و ثمود و قوم لوط و «اصحاب ایکه» همان گروهها (ی شکست خورده) بودند» سوره ص، آیه ۱۳.</ref> | |||
#{{متن قرآن|كَذَّبَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ الْمُرْسَلِينَ}}<ref>«اصحاب ایکه پیامبران را دروغگو شمردند» سوره شعراء، آیه ۱۷۶.</ref> | |||
#{{متن قرآن|وَإِنْ كَانَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ لَظَالِمِينَ}}<ref>و اصحاب ایکه به راستی ستمگر بودند» سوره حجر، آیه ۷۸.</ref><ref>[[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۲۰۵.</ref>. | |||
== اصحاب ایکه در قرآن == | |||
این عنوان بهصورت ترکیب اضافی {{متن قرآن|أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ}} ۴ بار در [[آیات]] {{متن قرآن|وَإِنْ كَانَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ لَظَالِمِينَ}}<ref>«و «اصحاب ایکه» به راستی ستمگر بودند» سوره حجر، آیه ۷۸.</ref>؛ {{متن قرآن|كَذَّبَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ الْمُرْسَلِينَ}}<ref>««اصحاب ایکه» پیامبران را دروغگو شمردند» سوره شعراء، آیه ۱۷۶.</ref>؛ {{متن قرآن|وَثَمُودُ وَقَوْمُ لُوطٍ وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ أُولَئِكَ الْأَحْزَابُ}}<ref>«و ثمود و قوم لوط و «اصحاب ایکه» همان گروهها (ی شکست خورده) بودند» سوره ص، آیه ۱۳.</ref> و {{متن قرآن|وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ وَقَوْمُ تُبَّعٍ كُلٌّ كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيدِ}}<ref>«و اصحاب ایکه و قوم تبّع همگی پیامبران را دروغزن خواندند آنگاه بیم دادن من (بر آنان) به حقیقت پیوست» سوره ق، آیه ۱۴.</ref> آمده است. [[ایکه]] به معنای درخت، و جمع آن "أیْک" به معنای انبوه درختان است. <ref>جامعالبیان، مج ۸، ج ۱۴، ص ۶۴؛ مقاییساللغه، ج ۱، ص ۱۶۵؛ لسانالعرب، ج ۱، ص ۲۸۹، «ایک».</ref> [[قتاده]]، ایکه را بیشهای دانسته که بیشتر درختان آن "دَوْم" است که آن را "مُقْل" نیز گویند. <ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۳، ص ۹۰. </ref> دَوْم نوعی درخت خرما و مُقْل میوه یا صمغ آن است. <ref>لغت نامه، ج ۷، ص ۹۹۲۱؛ ج ۱۳، ص ۱۸۸۵۵. </ref> انبوهی از درختان اراک یا خرما، درختان بسیار [[درهم]] پیچیده،<ref>مقاییساللغه، ج ۱، ص ۱۶۵، «ایک».</ref> درخت یا درختی که شاخههایش در هم پیچیده <ref>التبیان، ج ۶، ص ۳۴۹. </ref> معانی دیگری است که برای ایکه بیان شده است. در این میان نظری هم بر خلاف موارد پیشگفته، ایکه رانام قریه و [[شهر]] دانسته است. <ref> التبیان، ج ۶، ص ۳۵۰. </ref>. | این عنوان بهصورت ترکیب اضافی {{متن قرآن|أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ}} ۴ بار در [[آیات]] {{متن قرآن|وَإِنْ كَانَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ لَظَالِمِينَ}}<ref>«و «اصحاب ایکه» به راستی ستمگر بودند» سوره حجر، آیه ۷۸.</ref>؛ {{متن قرآن|كَذَّبَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ الْمُرْسَلِينَ}}<ref>««اصحاب ایکه» پیامبران را دروغگو شمردند» سوره شعراء، آیه ۱۷۶.</ref>؛ {{متن قرآن|وَثَمُودُ وَقَوْمُ لُوطٍ وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ أُولَئِكَ الْأَحْزَابُ}}<ref>«و ثمود و قوم لوط و «اصحاب ایکه» همان گروهها (ی شکست خورده) بودند» سوره ص، آیه ۱۳.</ref> و {{متن قرآن|وَأَصْحَابُ الْأَيْكَةِ وَقَوْمُ تُبَّعٍ كُلٌّ كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ وَعِيدِ}}<ref>«و اصحاب ایکه و قوم تبّع همگی پیامبران را دروغزن خواندند آنگاه بیم دادن من (بر آنان) به حقیقت پیوست» سوره ق، آیه ۱۴.</ref> آمده است. [[ایکه]] به معنای درخت، و جمع آن "أیْک" به معنای انبوه درختان است. <ref>جامعالبیان، مج ۸، ج ۱۴، ص ۶۴؛ مقاییساللغه، ج ۱، ص ۱۶۵؛ لسانالعرب، ج ۱، ص ۲۸۹، «ایک».</ref> [[قتاده]]، ایکه را بیشهای دانسته که بیشتر درختان آن "دَوْم" است که آن را "مُقْل" نیز گویند. <ref>تفسیر قرطبی، ج ۱۳، ص ۹۰. </ref> دَوْم نوعی درخت خرما و مُقْل میوه یا صمغ آن است. <ref>لغت نامه، ج ۷، ص ۹۹۲۱؛ ج ۱۳، ص ۱۸۸۵۵. </ref> انبوهی از درختان اراک یا خرما، درختان بسیار [[درهم]] پیچیده،<ref>مقاییساللغه، ج ۱، ص ۱۶۵، «ایک».</ref> درخت یا درختی که شاخههایش در هم پیچیده <ref>التبیان، ج ۶، ص ۳۴۹. </ref> معانی دیگری است که برای ایکه بیان شده است. در این میان نظری هم بر خلاف موارد پیشگفته، ایکه رانام قریه و [[شهر]] دانسته است. <ref> التبیان، ج ۶، ص ۳۵۰. </ref>. | ||