زمین در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

زمین در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۳:۲۷

۵٬۵۵۴ بایت اضافه‌شده ، ‏۲۶ سپتامبر ۲۰۲۲

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۱۵۳

ویرایش

@@ خط ۳۸۴: / خط ۳۸۴: @@
 برخی عبارت {{متن قرآن|بَارَكْنَا فِيهَا}} در این آیه را که پس از {{متن قرآن|مَشَارِقَ الْأَرْضِ وَمَغَارِبَهَا}} آمده به [[مکه]] هم تعمیم داده‌اند. ولی به نظر ما مکه در این آیه مد نظر نیست گیرم که به صفت زمین پربرکت هم مزین شده است چون اینجا [[گفتگو]] از [[سرزمین]] فراعنه است. در این خصوص هم جای حرف وجود دارد. برخی از [[علما]] می‌گویند: «جمله {{متن قرآن|بَارَكْنَا فِيهَا}} اشاره به [[آبادی]] فوق العاده این منطقه، یعنی [[مصر]] و [[شام]] است هم در آن [[زمان]] و هم در این زمان از مناطق پر [[برکت]] [[دنیا]] محسوب می‌شود و به طوری که بعضی از [[مفسران]] نوشته‌اند در آن [[روز]] [[کشور]] فراعنه به قدری وسعت داشت که سرزمین [[شامات]] را هم در بر می‌گرفت»<ref>آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۶، ص۳۹۳.</ref>.
 به نظر ما بعید نیست که مشارق و مغارب؛ «[[غرب]] و [[شرق]] مصر و [[فلسطین]]» را در بر می‌گیرد زیرا [[بنی اسرائیل]] به خاطر [[استقامت]]، به [[پیروزی]] رسید و از مصر خارج شده و سرزمین فلسطین را به [[ارث]] برد.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۱۹۷.</ref>
+==[[ارض]]==
+{{متن قرآن|وَعَلَى الثَّلَاثَةِ الَّذِينَ خُلِّفُوا حَتَّى إِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الْأَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ...}}<ref>«و نیز بر آن سه تن که (از رفتن به جنگ تبوک) واپس نهاده شدند تا آنگاه که زمین با همه فراخنایش بر آنان تنگ آمد» سوره توبه، آیه ۱۱۸.</ref>.
+===[[جنگ تبوک]]===
+داستان [[نزول]] این [[آیه]] در گشودن مکان [[مکتوم]] سهم بسزایی دارد. «[[مسلمانان]] از [[حکمت]] و [[تدبیر]] [[رسول خدا]]{{صل}} [[غافل]] بودند، [[حضرت]] می‌خواستند [[سپاه]] خود را برای [[جنگی]] نابرابر و سفری طولانی مهیا سازند و چاره‌ای جز این نبود؛ زیرا [[رومیان]] نیرو و تجهیزات خود را برای [[جنگ]] با مسلمانان فراهم کرده بودند و عده آنها به مراتب بیشتر از مسلمانان بود... چون منادی [[رسول الله]] مسلمانان را به جنگ تبوک [[دعوت]] کرد، مسلمانان به اتفاق [[مال]] پرداخته و هزینه [[سفر]] گروهی را که [[استطاعت]] [[مالی]] نداشتند تقبل کردند و از سوی دیگر [[منافقین]] هم [[فرصت]] برای [[کارشکنی]] [[غنیمت]] شمردند.... در میان صفوف مسلمانان، [[غیبت]] چهار تن مشهود بود و [[مسلمان‌ها]] از یکدیگر [[علت غیبت]] آنها و [[تخلف از دستور]] رسول الله را می‌پرسیدند و این امر همگان را به [[حیرت]] و [[تعجب]] واداشته بود زیرا این چهار تن از افراد سرشناس و توانگر [[شهر]] به شمار می‌رفتند، ایشان عبارت بودند از [[ابوخیثمه]] از [[طایفه]] [[بنی سالم بن عوف]]، [[کعب بن مالک]] از [[قبیله]] [[بنی سلمه]]، [[مراره بن ربیع]] از طایفه [[عمرو بن عوف]] و [[هلال بن مره]] از قبیله بنی واقف»<ref>قصه‌های قرآن، محمد احمد جادالمولی، ص۵۵۲.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۱۹۹.</ref>
+===دانستنی‌های [[تبوک]]===
+بنا به [[روایت]] جغرافیای [[نزول قرآن]] [[مردم]] تبوک به قرار [[جزیه]] با [[پیامبر]] [[مصالحه]] کردند: «در شمال [[حجاز]] نزدیک به مرز [[شام]] شهر کوچک تبوک (امروز به قسمت‌های شمال حجاز نیز تبوک می‌گویند) واقع است. در سال نهم [[هجرت پیامبر خدا]]{{صل}} برای [[جنگ]] با [[رومیان]] به تبوک آمد که مردم آنها با ایشان به قرار جزیه مصالحه کردند. استخری در مسالک الممالک و [[ابن حوقل]] در صوره الارض آورده‌اند که تبوک میان [[حجر]] و شام و به فاصله چهار مرحله از آن در نیم راه شام قرار دارد». و گفته‌اند که [[اصحاب الایکه]] که [[خدا]] [[شعیب]]{{ع}} را به سوی آنها فرستاد از این جایگاه بودند. جیهانی در اشکال العالم گوید: تبوک میان حجر و میان اول نواحی شام و چهار [[منزل]] است و آن حصنی است.... مستوفی در نزهه القلوب گوید: [[حصن]] تبوک سر حد است میان شام و تهامه و اصحاب الایکه آنجا بوده‌اند. یاقوت نیز تبوک را موضعی بین [[وادی القری]] و شام آورده است»<ref>جغرافیای نزول قرآن، ص۹۳.</ref>.
+تبوک نام شهری در نیمه راه [[مدینه]] و [[دمشق]] در سمت شمال [[عربستان]] که بین دو [[کوه]] «حمیس» و «شهر وری» واقع است. قبل از [[اسلام]] مرز [[سرزمین عرب]] و [[امپراطوری روم]] شرقی (بیزانس) بوده است این مکان در [[صدر اسلام]] محل تجمع عشایر [[بنی عذره]] بوده است. نام تبوک از نام برکه آبی که متعلق به بنی عذره بوده گرفته شده است». «این شهر از سه طرف به صحرا و از سمت [[غرب]] به کوه‌های «سراة» و [[خلیج عقبه]] ([[کشور]] [[اردن]]) محدود می‌شود و منتهی الیه شمالی [[حجاز]] است. بطلمیوس (م ۱۶۷ق) در کتاب جغرافیای خود نام [[تبوک]] را «تایوا» ضبط کرده است»<ref>جغرافیای نزول قرآن، ص۲۹۶.</ref>.
+می‌دانیم که تبوک شهری است در شمال [[غربی]] [[عربستان سعودی]] آنان که از شرکت در [[جنگ تبوک]] خودداری کردند ساکن [[مدینه]] بودند با این حساب [[ارض]] در [[آیه]] ۱۱۸ [[سوره توبه]] «مدینه» است.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۲۰۰.</ref>
 == منابع ==