←سرگذشت زندگی امام علی
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
==[[سرگذشت زندگی امام علی]]== | ==[[سرگذشت زندگی امام علی]]== | ||
*دربارۀ شخصیت، فضایل، سخنان و مباحث مربوط به [[امام علی|امیر المؤمنین]]{{ع}}، در موارد مختلفی از این فرهنگنامه مطالبی آمده است. در اینجا مروری بر زندگی آن حضرت داریم: [[امام علی|علی بن ابی طالب ]]{{ع}}، [[امام]] نخست [[شیعه]] و [[وصی]] [[پیامبر خاتم|پیامبر اسلام]]{{صل}}، در روز ۱۳ رجب سال ۳۰ عام الفیل (۱۰ سال پیش از بعثت) در مکّه و درون کعبه به دنیا آمد. پدرش ابو طالب، از چهرههای بانفوذ و محبوب بنی هاشم و مادرش فاطمه بنت اسد بود. دوران کودکی را در کنار [[پیامبر خاتم|حضرت محمّد]]{{صل}} گذراند. وقتی پیامبر خدا به [[نبوت]] معبوث شد، نخستین مردی بود که به او ایمان آورد و در روزی که [[پیامبر]]{{صل}} مأمور شد دعوت خود را نسبت به خویشاوندان علنی کند، ایمان خود را به پیامبر اظهار کرد، پیامبر هم او را وصیّ و جانشین خود خواند. سالهای نخست دوران مکّه را در کنار [[پیامبر خاتم|رسول خدا]]{{صل}} بود و هنگامی که پیامبر میخواست به مدینه هجرت کند، در شب توطئه قریش برای کشتن [[پیامبر]]، در بستر آن حضرت خوابید. [[امام علی|علی]]{{ع}} هم چند روز پس از پیامبر اسلام، به مدینه هجرت کرد. در نبرد بدر، شرکت داشت، در سال دوم هجرت، با دختر [[پیامبر]]، [[حضرت فاطمه زهرا|فاطمه]]{{عم}} ازدواج کرد. ثمرۀ این ازدواج چهار فرزند بود: [[امام حسن|حسن]]، [[امام حسین|حسین]]، [[حضرت زینب|زینب]] و ام کلثوم{{عم}}. توطئههای کفار آغاز شد و [[امام علی|علی]]{{ع}} در کنار [[پیامبر]]، به دفاع از [[اسلام]] و مبارزه با مشرکان و منافقان پرداخت و در غزواتی چون بدر، احد، خیبر، خندق، حنین،... حماسهها آفرید و ذو الفقار او صف دشمنان را میشکافت و کفار کینتوز را به هلاکت میرساند. در آخرین سال عمر [[پیامبر]]، وقتیکه حضرت رسول از واپسین حجّ خویش که حجة الوداع نام دارد برمیگشت، در منطقۀ [[غدیر خم]]، پس از خطبهای طولانی در حضور نزدیک به صد و پنجاه هزار نفر، [[امام علی|علی]]{{ع}} را به جانشینی خود تعیین کرد و جملۀ تاریخی خویش ({{عربی|اندازه=155%|من کنت مولاه فهذا علیّ مولاه}}) را فرمود، همه با [[امام علی|علی]]{{ع}} [[بیعت]] کردند. و ماه پس از این واقعه، [[پیامبر خاتم|رسول خدا]]{{صل}} وفات نمود، امّا گروهی از مردم به دنبال توطئهای در [[سقیفه]] بنی ساعده با [[ابوبکر]] بیعت کردند و [[امام علی|علی]]{{ع}} را از [[خلافت]] کنار زدند. با آنکه [[امام علی|امیر المؤمنین]]، خود را از همه سزاوارتر برای خلافت میدانست و این حق شرعی او بود، به خاطر مصلحت [[اسلام]] و حفظ [[وحدت]]، با حاکمان به منازعه برنخاست و ۲۵ سال دوران سه خلیفه را با تلخکامی و مظلومیّت تحمّل کرد. پس از کشته شدن عثمان، مردم دور آن حضرت جمع شدند و با اصرار بر او قبولاندند که خلافت را برعهده بگیرد. با او بیعت کردند و وی خلافت را عهدهدار شد. دنیاطلبان و کینتوزان، خون [[عثمان]] را بهانه قرار دادند و بر ضدّ [[حکومت علوی]] آشوب به راه انداختند. پیمان شکستند و به نزاع پرداختند. این بود که سه [[جنگ جمل]]، [[جنگ صفین]] و [[جنگ نهروان]] پیشآمد و [[امام علی|علی]]{{ع}} با ناکثین و قاسطین و مارقین جنگید. حکومت [[امام علی|علی]]{{ع}} حکومت عدالت و قسط و حق بود و این بر خیلی از امتیازخواهان گران بود و تحمّل عدل علوی را نداشتند. [[معاویه]] دسیسههای گوناگونی تدارک دید و علاوه بر جنگ صفین، شورشها و فتنههای زیادی را به راه انداخت. گروهی که از سپاه خود او جدا شده و بنای ناسازگاری نهادند عامل بروز جنگ نهروان شدند و اغلب آنان در آن جنگ کشته شدند. در نهایت، در ۱۹ رمضان سال ۴۰ هجری، [[امام علی|امیر المؤمنین]] به دست یکی از همان خوارج که جان سالم به در برده بود، به نام ابن ملجم ضربت خورد و در ۲۱ رمضان به شهادت رسید. [[امام علی]]{{ع}} هنگام شهادت ۶۳ سال داشت و مدّت نزدیک به ۵ سال حکومت کرد و شهید عدالت خویش گشت. پس از شهادت، پیکر او را در بیرون کوفه در محلّی به نام غریّ دفن کردند. جای قبر او تا سالها پنهان بود. اکنون در شهر نجف از شهرهای عراق، مرقد نورانی او جلوهگاه محبّت و [[ولایت]] و [[عدالت]] است و زیارتگاه عاشقان مولی<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص:۳۹۸.</ref>. | |||
==[[شمایل علی]]== | ==[[شمایل علی]]== | ||
==[[فضایل علی]]== | ==[[فضایل علی]]== | ||