جز
جایگزینی متن - 'امکان پذیر' به 'امکانپذیر'
جز (جایگزینی متن - 'ref>[[دانشنامه نهج البلاغه' به 'ref>دینپرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه') |
جز (جایگزینی متن - 'امکان پذیر' به 'امکانپذیر') |
||
| خط ۳۶: | خط ۳۶: | ||
== معناشناسی آزادی == | == معناشناسی آزادی == | ||
* لغویان برای [[آزادی]] معانی متعددی گفتهاند؛ از جمله، آن را به [[قدرت]] [[انتخاب]]، رهایی، ضد [[بندگی]]<ref>لغت نامه دهخدا، ج ۱، ص ۷۷، «آزادی».</ref>، و [[استقلال]] در عمل<ref>The concisi oxford dictionry.</ref> و از آمیختگی رها شدن<ref>مفردات، ص ۲۲۴، «حر».</ref> معنا کردهاند. در اصطلاح نیز معانی بسیاری برای [[آزادی]] بیان شده<ref>چهار مقاله آزادی، ص ۲۳۶.</ref>؛ مانند: فقدان موانع در راه تحقق آرزوهای [[انسان]]<ref>چهار مقاله آزادی، ص ۲۳۶.</ref>، سلب مانع ترقی و [[تکامل]]<ref>یادداشتهای استاد مطهری، ج ۱، ص ۱۳۱.</ref>، داشتن [[حق]] انجام هر عملی تا حدی که [[حق]] دیگران مورد [[تجاوز]] قرار نگیرد. مصون ماندن از [[اراده]] مستبدانه دیگران<ref>فرهنگ علوم سیاسی، ص ۱۶۴.</ref> و.... | * لغویان برای [[آزادی]] معانی متعددی گفتهاند؛ از جمله، آن را به [[قدرت]] [[انتخاب]]، رهایی، ضد [[بندگی]]<ref>لغت نامه دهخدا، ج ۱، ص ۷۷، «آزادی».</ref>، و [[استقلال]] در عمل<ref>The concisi oxford dictionry.</ref> و از آمیختگی رها شدن<ref>مفردات، ص ۲۲۴، «حر».</ref> معنا کردهاند. در اصطلاح نیز معانی بسیاری برای [[آزادی]] بیان شده<ref>چهار مقاله آزادی، ص ۲۳۶.</ref>؛ مانند: فقدان موانع در راه تحقق آرزوهای [[انسان]]<ref>چهار مقاله آزادی، ص ۲۳۶.</ref>، سلب مانع ترقی و [[تکامل]]<ref>یادداشتهای استاد مطهری، ج ۱، ص ۱۳۱.</ref>، داشتن [[حق]] انجام هر عملی تا حدی که [[حق]] دیگران مورد [[تجاوز]] قرار نگیرد. مصون ماندن از [[اراده]] مستبدانه دیگران<ref>فرهنگ علوم سیاسی، ص ۱۶۴.</ref> و.... | ||
* [[تفسیر]] درست [[آزادی]]، به [[انسان]] شناسی بستگی دارد و آن نیز به [[جهان]] شناسی وابسته است و با تفاوت این دو، [[تفسیر]] [[آزادی]] نیز متعدد و متفاوت میشود<ref>ولایت فقیه، ص ۲۹.</ref>. مفهوم [[آزادی]] به طور مطلق، بدیهی و آشکاراست؛ اما دست یابی به معانی دقیق انواع آن، باتوجه به قید، متعلق و مبنای [[معرفت]] شناسی انسانی، | * [[تفسیر]] درست [[آزادی]]، به [[انسان]] شناسی بستگی دارد و آن نیز به [[جهان]] شناسی وابسته است و با تفاوت این دو، [[تفسیر]] [[آزادی]] نیز متعدد و متفاوت میشود<ref>ولایت فقیه، ص ۲۹.</ref>. مفهوم [[آزادی]] به طور مطلق، بدیهی و آشکاراست؛ اما دست یابی به معانی دقیق انواع آن، باتوجه به قید، متعلق و مبنای [[معرفت]] شناسی انسانی، امکانپذیر خواهد بود و در غیر این صورت، ارائه معنایی دقیق و فراگیر امری ناشدنی است. | ||
* [[آزادی]]، از [[امانتها]] و [[موهبتهای الهی]] است که خدای متعال در [[انسان]] به [[ودیعه]] نهاده<ref>المیزان، ج ۱۰، ص ۳۷۲؛ ولایت فقیه، ص ۲۹.</ref> تا به واسطه آن، به [[حیات]] اصیل در حوزه [[انسان]] گام نهد<ref>فلسفه حقوق بشر، ص ۱۹۷.</ref>؛ خود را از قیدهای درونی و بیرونی خلاص کند و از [[بردگی]] [[نفس]]، به [[بندگی]] [[حق]] نایل شود<ref>ولایت فقیه، ص ۳۰.</ref>؛ پس [[خداوند]]، [[آفریدگار]] [[انسان]] و همه [[شؤون]] او از جمله [[آزادی]] است و [[انسان]] در برابرش، نه [[تکوینی]] و نه [[تشریعی]] آزاد نیست<ref>المیزان، ج ۱۶، ص ۶۸.</ref>؛ ولی در عین حال به [[اراده خداوند]]، از دو نوع [[آزادی]] برخوردار است: | * [[آزادی]]، از [[امانتها]] و [[موهبتهای الهی]] است که خدای متعال در [[انسان]] به [[ودیعه]] نهاده<ref>المیزان، ج ۱۰، ص ۳۷۲؛ ولایت فقیه، ص ۲۹.</ref> تا به واسطه آن، به [[حیات]] اصیل در حوزه [[انسان]] گام نهد<ref>فلسفه حقوق بشر، ص ۱۹۷.</ref>؛ خود را از قیدهای درونی و بیرونی خلاص کند و از [[بردگی]] [[نفس]]، به [[بندگی]] [[حق]] نایل شود<ref>ولایت فقیه، ص ۳۰.</ref>؛ پس [[خداوند]]، [[آفریدگار]] [[انسان]] و همه [[شؤون]] او از جمله [[آزادی]] است و [[انسان]] در برابرش، نه [[تکوینی]] و نه [[تشریعی]] آزاد نیست<ref>المیزان، ج ۱۶، ص ۶۸.</ref>؛ ولی در عین حال به [[اراده خداوند]]، از دو نوع [[آزادی]] برخوردار است: | ||
# '''[[تکوینی]]:''' بدین معنا که در [[نظام آفرینش]]، برای انتخابِ راه و [[عقیده]] مجبور نیست و در صدور یا ترک فعل و رجحان یکی برای رسیدن به غرض خاص آزاد است؛ بدون این که عوامل یا موانع طبیعی یا ماورای طبیعی او را مجبور سازند<ref>المیزان، ج ۱۴، ص ۱۳۹.</ref> و این، همان [[اختیار]] [[فلسفی]] است که [[انسان]] از آن برخوردار است؛ ولی در مباحث [[حقوقی]]، این نوع [[آزادی]] مورد نظر نیست، و فقط به صورت مبنا و منشأ [[آزادی]] مورد توجه است<ref>المیزان، ج ۱۶، ص ۱۱۰ و ۱۱۱.</ref>. | # '''[[تکوینی]]:''' بدین معنا که در [[نظام آفرینش]]، برای انتخابِ راه و [[عقیده]] مجبور نیست و در صدور یا ترک فعل و رجحان یکی برای رسیدن به غرض خاص آزاد است؛ بدون این که عوامل یا موانع طبیعی یا ماورای طبیعی او را مجبور سازند<ref>المیزان، ج ۱۴، ص ۱۳۹.</ref> و این، همان [[اختیار]] [[فلسفی]] است که [[انسان]] از آن برخوردار است؛ ولی در مباحث [[حقوقی]]، این نوع [[آزادی]] مورد نظر نیست، و فقط به صورت مبنا و منشأ [[آزادی]] مورد توجه است<ref>المیزان، ج ۱۶، ص ۱۱۰ و ۱۱۱.</ref>. | ||