تردید: تفاوت میان نسخه‌ها

سخن در باره امکان [[شک و تردید]] [[پیامبر]] در {{متن قرآن|فَإِنْ كُنْتَ فِي شَكٍّ مِمَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ فَاسْأَلِ الَّذِينَ يَقْرَءُونَ الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكَ لَقَدْ جَاءَكَ الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ}}<ref>«پس اگر در برخی از آنچه به سوی تو فرو فرستاده‌ایم شک داری از آنان که پیش از تو کتاب آسمانی را می‌خواندند بپرس، به راستی حق از سوی پروردگارت نزد تو آمده است پس هرگز از دودلان مباش!» سوره یونس، آیه ۹۴.</ref> و کمک گرفتن از [[اهل کتاب]] است. چون در این [[آیه]]: {{متن قرآن|فَإِنْ كُنْتَ فِي شَكٍّ مِمَّا أَنْزَلْنَا إِلَيْكَ}}<ref>«پس اگر در برخی از آنچه به سوی تو فرو فرستاده‌ایم شک داری از آنان که پیش از تو کتاب آسمانی را می‌خواندند بپرس، به راستی حق از سوی پروردگارت نزد تو آمده است پس هرگز از دودلان مباش!» سوره یونس، آیه ۹۴.</ref>. دو احتمال می‌رود. یکی این که مراد از [[شک]] در مما انزلنا خطاب به [[پیامبر]] شده باشد، اما گویی به دیگران می‌گویند که تردید نداشته باش، و «فی» در ظرفیت به معنای [[حقیقی]] آن است؛ زیرا آنان در وقوع این داستان‌ها [[شک]] داشته‌اند و این هشدار به صورت غیر مستقیم داده شده است. در نتیجه جمله: «... {{متن قرآن|فَاسْأَلِ الَّذِينَ يَقْرَءُونَ الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكَ}}<ref>«پس اگر در برخی از آنچه به سوی تو فرو فرستاده‌ایم شک داری از آنان که پیش از تو کتاب آسمانی را می‌خواندند بپرس، به راستی حق از سوی پروردگارت نزد تو آمده است پس هرگز از دودلان مباش!» سوره یونس، آیه ۹۴.</ref>. سؤال از [[اهل کتاب]] برای تقریر و رفع تردید آنان است که بپرسند تا بدانند که واقعا چنین اتفاقاتی افتاده است. احتمال دیگر این است که فی در ظرفیت مجازی باشد و از باب به در می‌گویند تا دیوار بشنود. و این شیوه اسلوب [[قرآنی]] است که [[پیامبر]] را مخاطب قرار می‌دهد، اما نه این که واقعا او مخاطب باشد، بلکه می‌خواهد که [[مردم]] متوجه شوند و [[شک]] خود را با مطالعه و پرسش از بین ببرند. ([[تفسیر]] من [[وحی]] القرآن، ج ۱۱، ص: ۳۶۴).

ولی به جای این همه [[تأویل]] و توجیه، واقعا چه اشکالی دارد که در مرحله نخست این [[آیه]] خطاب به خود [[پیامبر]] شده باشد و جنبه [[تربیتی]] و هشدار و یا [[پیشگیری]] برای [[تحفظ]] [[مقام عصمت]] باشد و نه این که او در اصل [[وحی]] و یا معانی آن تردید دارد، بلکه به معنای جلوگیری از وقوع [[شک]] باشد، مثل آن دسته از آیاتی که با تعبیرهای مختلف [[پیامبر]] را از [[اجبار]] و اکراه کردن دیگران پرهیز می‌دهد و معنای آن این نیست که [[پیامبر]] چنین کاری انجام می‌دهد، بلکه در [[مقام]] گوشزد و یاد آوری و [[پیشگیری]] و [[تربیت]] است. در این جا هم نمی‌خواهد بگوید، تو [[شک]] داری، بلکه می‌گوید: «فَإِنْ کنْتَ» اگر [[شک]] داری و این امر شگفت انگیزی نیست که در سراسر [[قرآن]] دیده می‌شود که به [[پیامبر]] خود [[عشق]] می‌ورزد و نگران اوست و مانند ده‌ها [[آیه]] دیگر که لحن انذاری، توبیخی، یا تعلیمی، یا جنبه [[پیشگیری]] دارد، هشدار می‌دهد، که اگر از آنچه به سوی تو نازل کرده‌ایم در تردیدی، از کسانی که پیش از تو [[کتاب]][آسمانی] می‌خواندند بپرس. البته چنین روش و تعلیمی در مرحله دوم می‌تواند خطاب به [[مسلمانان]] باشد، که شما هم برای افزایش [[ایمان]] و یا برطرف شدن [[شک]] به دیگران و [[کتب پیامبران پیشین]] مراجعه کنید وخواهید دید که این [[معارف]] در کتاب‌های گذشته وجود دارد و این کتاب افزون بر این که [[مصدق]] آن کتاب‌ها است، [[مهیمن]] و فراتر از آن [[معارف]] است {{متن قرآن|وَأَنْزَلْنَا إِلَيْكَ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتَابِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ}}<ref>«و ما این کتاب را به سوی تو به درستی فرو فرستاده‌ایم که کتاب پیش از خود را راست می‌شمارد و نگاهبان بر آن است؛ پس میان آنان بنابر آنچه خداوند فرو فرستاده است داوری کن و به جای آنچه از حق به تو رسیده است از خواسته‌های آنان پیروی مکن، ما به هر یک از شما شر» سوره مائده، آیه ۴۸.</ref><ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۱، ص ۲۸۵-۲۸۸.</ref>.