محمد بن جعفر دیباج: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲: خط ۲:
| موضوع مرتبط =  
| موضوع مرتبط =  
| عنوان مدخل  =  
| عنوان مدخل  =  
| مداخل مرتبط = [[محمد بن جعفر دیباج در تاریخ اسلامی]]
| مداخل مرتبط =  
| پرسش مرتبط  =
| پرسش مرتبط  =
}}
}}


== مقدمه ==
== آشنایی اجمالی ==
محمد بن جعفر صادق، فرزند [[امام صادق]] {{ع}} [[عابد]] و [[پارسا]] که همه [[عمر]] را یک [[روز]] در میان [[روزه]] می‌گرفت. او بعد از [[شهادت]] پدرش، [[ادعای امامت]] نمود و [[مردم]] را به [[امامت]] خویش فراخواند. [[کنیه]] او [[ابو جعفر]] بود و بسیار مورد [[اطمینان]] و مورد [[احترام]] مردم بود. زمانی که امام جعفر صادق {{ع}} به شهادت رسیدند، گروهی از مردم، به [[اتفاق]] [[فرزندان]] [[محمد]]، به سرکردگی [[حسین بن حسن افطس]]، به او [[اصرار]] کردند که از [[مقام]] و موقعیت خویش استفاده کرده و [[قیام]] نماید و ادعای امامت کند. اصرارها چنان زیاد بود که [[محمد بن جعفر]]، قیام کرد و ادعای امامت نمود و دیگران نیز او را [[حمایت]] کردند. محمد بن جعفر در [[مکه]] بود که [[امام رضا]] {{ع}} نزد او آمد و فرمودند: «ای عمو [[جان]]! پدر و برادرت را [[تکذیب]] نکن. امر [[خلافت]] و امامت تو سرانجام نخواهد داشت». امام رضا {{ع}} این بگفت و به سوی [[مدینه]] بازگشت. چندی نگذشت که [[لشکریان]] [[مأمون]] به محمد [[حمله]] کردند و او [[امان]] خواست. پس لباسی سیاه بر تن کرد و به [[منبر]] رفت و خود را از خلافت [[خلع]] نمود و اعلام داشت که این خلافت [[شایسته]] مأمون است. او بعد از این ماجرا به سوی [[گرگان]] رفت و در [[شعبان]] [[سال ۲۰۳ هجری]] قمری، در گرگان درگذشت. گویند که مأمون بر جنازه او [[نماز]] خواند<ref>تاریخ بغداد، ج۲، ص۱۱۳-۱۱۵.</ref>.<ref>[[حسین محمدی|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)|رضانامه]] ص۶۳۷.</ref>
محمد بن جعفر صادق، فرزند [[امام صادق]] {{ع}} [[عابد]] و [[پارسا]] که همه [[عمر]] را یک [[روز]] در میان [[روزه]] می‌گرفت. او بعد از [[شهادت]] پدرش، [[ادعای امامت]] نمود و [[مردم]] را به [[امامت]] خویش فراخواند. [[کنیه]] او [[ابو جعفر]] بود و بسیار مورد [[اطمینان]] و مورد [[احترام]] مردم بود. زمانی که امام جعفر صادق {{ع}} به شهادت رسیدند، گروهی از مردم، به [[اتفاق]] [[فرزندان]] [[محمد]]، به سرکردگی [[حسین بن حسن افطس]]، به او [[اصرار]] کردند که از [[مقام]] و موقعیت خویش استفاده کرده و [[قیام]] نماید و ادعای امامت کند. اصرارها چنان زیاد بود که [[محمد بن جعفر]]، قیام کرد و ادعای امامت نمود و دیگران نیز او را [[حمایت]] کردند و بسیاری از [[مردم]] [[حجاز]] با او به [[امارت]] [[بیعت]] کردند.


==آشنایی اجمالی==
امام رضا{{ع}} به طور صریح به او فرمود: «ای عمو، پدر و برادر خود ([[امام صادق]] و [[امام کاظم]]{{عم}}) را با این [[اقدام]] [[تکذیب]] مکن». اما او گوش مکرد و در [[جنگ]] با [[عیسی]] جلودی مغلوب شد؛ به گونه‌ای که مجبور شد همچون عباسیان [[لباس سیاه]] بپوشد و درخواست [[امان]] کرده، گفته‌های پیشین خود را تکذیب کند و [[حکومت]] را مخصوص عباسیان اعلام دارد<ref>اربلی، کشف الغمه، ج۳، ص۹۳.</ref>. جلودی او را به [[مرو]] نزد [[مأمون]] فرستاد و مأمون او را [[تکریم]] بسیار کرد<ref>خیرالدین زرکلی، الأعلام، ج۶، ص۶۹.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۹۱؛ [[سید غلام رضا تهامی|تهامی، سید غلام رضا]]، [[فرهنگ اعلام تاریخ اسلام ج۱ (کتاب)|فرهنگ اعلام تاریخ اسلام ج۱]] ص۱۹۲.</ref>
[[محمد دیباج]] فرزند امام [[جعفر صادق]]{{ع}}(م ۲۰۳ق)، [[عموی امام رضا]]{{ع}} نیز از جمله قیام کنندگان در دوره [[زندگی امام رضا]]{{ع}} بود که به رغم موافق نبودن امام رضا{{ع}}، در [[مکه]] قیام کرد<ref>مفید، الارشاد، ج۲، ص۲۱۱.</ref>. امام رضا{{ع}} به طور صریح به او فرمود: «ای عمو، [[پدر]] و برادر خود ([[امام صادق]] و [[امام کاظم]]{{عم}}) را با این [[اقدام]] [[تکذیب]] مکن». او نیز پس از مدتی کوتاه، شکست [[سختی]] را متحمل شد؛ به گونه‌ای که مجبور شد همچون عباسیان [[لباس سیاه]] بپوشد و درخواست [[امان]] کرده، گفته‌های پیشین خود را تکذیب کند و [[حکومت]] را مخصوص عباسیان اعلام دارد<ref>اربلی، کشف الغمه، ج۳، ص۹۳.</ref>.
واکنش [[امام رضا]]{{ع}} به قیام‌های یادشده نشان می‌دهد که ایشان با [[شناخت]] کافی از قوا و تحرکات [[دشمن]] و شرایط [[فرهنگی]] و مذهبی عموم [[مسلمانان]]، این [[قیام‌ها]] را عقیم می‌دانسته و [[معتقد]] بود خیزش‌های آنان تنها سبب ریخته شدن [[خون]] [[علویان]] و محرومیت‌های بیشتر [[شیعیان]] از جهت [[سیاسی]]، [[اجتماعی]]، [[اقتصادی]] و حتی فرهنگی خواهد بود<ref>برای نمونه، ر.ک: صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۲۲۴.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۹۱.</ref>


== مقدمه ==
محمد بن جعفر دیباج در [[شعبان]] [[سال ۲۰۳ هجری]] قمری، در گرگان درگذشت. گویند که مأمون بر جنازه او [[نماز]] خواند. او را به خاطر [[زیبایی]] و [[جمال]] به دیباجه (دیبا: [[ابریشم]] رنگین) ملقب کرده‌اند<ref>تاریخ بغداد، ج۲، ص۱۱۳-۱۱۵.</ref>.<ref>[[حسین محمدی|محمدی، حسین]]، [[رضانامه (کتاب)|رضانامه]] ص۶۳۷.</ref>
محمد بن جعفر صادق، فرزند [[امام صادق]] {{ع}} [[عابد]] و [[پارسا]] که همه [[عمر]] را یک [[روز]] در میان [[روزه]] می‌گرفت. وی در سال ۱۹۹-۲۰۰ بر [[ضد]] [[مأمون عباسی]] [[قیام]] کرد و بسیاری از [[مردم]] [[حجاز]] با او به [[امارت]] [[بیعت]] کردند، اما در [[جنگ]] با [[عیسی]] جلودی مغلوب شد و [[امان]] خواست و جلودی او را به [[مرو]] نزد [[مأمون]] فرستاد و مأمون او را [[تکریم]] بسیار کرد و او در [[جرجان]] [[توطن]] گزید و در همان [[شهر]] درگذشت و مأمون خود بر او [[نماز]] گزارد. او را بخاطر [[زیبایی]] و [[جمال]] به دیباجه (دیبا: [[ابریشم]] رنگین) ملقب کرده‌اند<ref>خیرالدین زرکلی، الأعلام، ج۶، ص۶۹.</ref>.<ref>[[سید غلام رضا تهامی|تهامی، سید غلام رضا]]، [[فرهنگ اعلام تاریخ اسلام ج۱ (کتاب)|فرهنگ اعلام تاریخ اسلام ج۱]] ص۱۹۲.</ref>


==[[قیام محمد بن جعفر دیباج]]==
واکنش [[امام رضا]]{{ع}} به قیام‌های یاد شده نشان می‌دهد که ایشان با [[شناخت]] کافی از قوا و تحرکات [[دشمن]] و شرایط [[فرهنگی]] و مذهبی عموم [[مسلمانان]]، این [[قیام‌ها]] را عقیم می‌دانسته و [[معتقد]] بود خیزش‌های آنان تنها سبب ریخته شدن [[خون]] [[علویان]] و محرومیت‌های بیشتر [[شیعیان]] از جهت [[سیاسی]]، [[اجتماعی]]، [[اقتصادی]] و حتی فرهنگی خواهد بود<ref>برای نمونه، ر.ک: صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۱، ص۲۲۴.</ref>.<ref> پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش دوم ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش دوم ج۲]] ص ۹۱.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
* [[امام جعفر صادق]] {{ع}}
* [[امام جعفر صادق]] {{ع}}
 
* [[قیام محمد بن جعفر دیباج]]
== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
خط ۳۰: خط ۲۷:
== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
[[رده:فرزندان امام صادق]]
۱۳۰٬۳۵۲

ویرایش