حجاب: تفاوت میان نسخهها
←پوشش زن
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۷۹: | خط ۷۹: | ||
==[[پوشش زن]]== | ==[[پوشش زن]]== | ||
به [[باور]] برخی از [[اندیشوران]]، اصطلاح متعارف | به [[باور]] برخی از [[اندیشوران]]، اصطلاح متعارف حجاب، دستاورد عرف امروز [[جامعه]] بوده و در [[روایات]] و [[منابع فقهی]] از واژه «ستر» استفاده شده است<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱۷، ص۴۰۲؛ امین، سیدمهدی، «مسئلة الحجاب فی القرآن»، المرأة فی الفکر الاسلامی المعاصر، ص۳۸۳.</ref> که در [[زبان فارسی]] از آن به [[پوشش]] تعبیر میشود. | ||
پوشش و حجاب [[زن]]، به [[اسلام]] و [[ملتهای مسلمان]] اختصاص نداشته و در بین [[ادیان]] و ملتهای دیگر نیز رواج داشته است؛ گروهی از صاحبنظران، تاریخچه پیدایش حجاب را [[قرن سیزدهم]] پیش از میلاد و در میان [[اقوام]] آشوری میدانند؛ ولی حجاب در بین آنها، نماد تفاوت طبقاتی به شمار میرفت<ref>Pohl، ۸۴، Reingner، ۲۷. </ref>. نمونه شناخته شده پذیرش حجاب در [[جوامع]] باستان نیز، [[جامعه ایران]] پیش از اسلام است؛ به طوری که مرد و زن در نقوش و مجسمههای به دست آمده از اقوم آریایی، تنها به خاطر تفاوت در پوشش سرشان، از هم متمایز میشوند<ref>ر.ک: ضیاء پور، جلیل، پوشاک باستانی ایرانیان از کهنترین زمان تا پایان شاهنشاهی ساسانیان.</ref>؛ به گزارش ویل دورانت، در عصر داریوش، [[پردهپوشی]] در [[زنان]] رواج داشته و زن [[هخامنشی]] [[اجازه]] مراوده با مردان را نداشته است<ref>دورانت، ویلیام جیمز، تاریخ تمدن، ترجمه احمد آرام، ج۱، ص۴۳۳-۴۳۴.</ref>؛ همچنین در [[آیین یهود]] به [[لزوم]] پوشش سر، [[پرهیز]] از تشبه به مردان و برعکس، خودداری از [[تبرّج]]، [[خودآرایی]] و بلند [[سخن گفتن]] توجه شده است<ref>کتاب مقدس، پیدایش ۲۴ / ۶۴- ۶۵؛ تثنیه ۲۲ / ۵؛ اشعیا ۳ / ۱۶ – ۲۴؛ دورانت، ویلیام جیمز، تاریخ تمدن، ترجمه احمد آرام، ج۴، ص۴۶۲.</ref>؛ در [[عهد قدیم]] نیز آمده است که در عصر [[حضرت سلیمان]]{{ع}}، زنان افزون بر پوشش [[بدن]]، [[برقع]] (روبند) میبستند و همین [[سنت]] در [[زمان]] [[ابراهیم]]{{ع}} نیز رواج داشته است<ref>مهریزی، مهدی، آسیبشناسی حجاب، ص۴۵.</ref>؛ در [[انجیل]] نیز، دستورهایی درباره رعایت [[وقار]] و پوشاندن سر، به ویژه در [[مراسم عبادی]] آمده است؛ ولی به نظر میرسد که در [[مسیحیت]] [[پوشش]] سر بیشتر با [[مراسم مذهبی]] پیوند داشته و نشان [[قداست]] بوده است؛ چنان که [[پولس]] به [[زنان]] سفارش کرده بود تا در [[کلیسا]] روسری به سر کنند؛ همچنین روسری، بخشی از پوشش مذهبی راهبههای [[کلیسای کاتولیک]] به شمار میرفت<ref>Glazer ،۲/۶۸۴..</ref>. | پوشش و حجاب [[زن]]، به [[اسلام]] و [[ملتهای مسلمان]] اختصاص نداشته و در بین [[ادیان]] و ملتهای دیگر نیز رواج داشته است؛ گروهی از صاحبنظران، تاریخچه پیدایش حجاب را [[قرن سیزدهم]] پیش از میلاد و در میان [[اقوام]] آشوری میدانند؛ ولی حجاب در بین آنها، نماد تفاوت طبقاتی به شمار میرفت<ref>Pohl، ۸۴، Reingner، ۲۷. </ref>. نمونه شناخته شده پذیرش حجاب در [[جوامع]] باستان نیز، [[جامعه ایران]] پیش از اسلام است؛ به طوری که مرد و زن در نقوش و مجسمههای به دست آمده از اقوم آریایی، تنها به خاطر تفاوت در پوشش سرشان، از هم متمایز میشوند<ref>ر.ک: ضیاء پور، جلیل، پوشاک باستانی ایرانیان از کهنترین زمان تا پایان شاهنشاهی ساسانیان.</ref>؛ به گزارش ویل دورانت، در عصر داریوش، [[پردهپوشی]] در [[زنان]] رواج داشته و زن [[هخامنشی]] [[اجازه]] مراوده با مردان را نداشته است<ref>دورانت، ویلیام جیمز، تاریخ تمدن، ترجمه احمد آرام، ج۱، ص۴۳۳-۴۳۴.</ref>؛ همچنین در [[آیین یهود]] به [[لزوم]] پوشش سر، [[پرهیز]] از تشبه به مردان و برعکس، خودداری از [[تبرّج]]، [[خودآرایی]] و بلند [[سخن گفتن]] توجه شده است<ref>کتاب مقدس، پیدایش ۲۴ / ۶۴- ۶۵؛ تثنیه ۲۲ / ۵؛ اشعیا ۳ / ۱۶ – ۲۴؛ دورانت، ویلیام جیمز، تاریخ تمدن، ترجمه احمد آرام، ج۴، ص۴۶۲.</ref>؛ در [[عهد قدیم]] نیز آمده است که در عصر [[حضرت سلیمان]]{{ع}}، زنان افزون بر پوشش [[بدن]]، [[برقع]] (روبند) میبستند و همین [[سنت]] در [[زمان]] [[ابراهیم]]{{ع}} نیز رواج داشته است<ref>مهریزی، مهدی، آسیبشناسی حجاب، ص۴۵.</ref>؛ در [[انجیل]] نیز، دستورهایی درباره رعایت [[وقار]] و پوشاندن سر، به ویژه در [[مراسم عبادی]] آمده است؛ ولی به نظر میرسد که در [[مسیحیت]] [[پوشش]] سر بیشتر با [[مراسم مذهبی]] پیوند داشته و نشان [[قداست]] بوده است؛ چنان که [[پولس]] به [[زنان]] سفارش کرده بود تا در [[کلیسا]] روسری به سر کنند؛ همچنین روسری، بخشی از پوشش مذهبی راهبههای [[کلیسای کاتولیک]] به شمار میرفت<ref>Glazer ،۲/۶۸۴..</ref>. | ||
در این میان [[اندیشمندان مسلمان]] با [[الهام]] از [[آیات قرآن]] و گزارههای [[تاریخی]] پیرامون آن، رواج [[سنت]] | در این میان [[اندیشمندان مسلمان]] با [[الهام]] از [[آیات قرآن]] و گزارههای [[تاریخی]] پیرامون آن، رواج [[سنت]] حجاب را مربوط به [[عصر نبوی]] دانستهاند<ref>ر.ک: ابن ابی حاتم، تفسیر القرآن العظیم، ج۱۰، ص۳۱۵۴؛ جصاص، احمد بن علی، احکام القرآن، ج۵، ص۲۴۵؛ سمرقندی، نصر بن محمد، بحرالعلوم (تفسیر سمرقندی)، ج۳، ص۷۳.</ref>؛ [[بلاذری]] نیز در [[انساب الاشراف]]، به [[واجب]] شدن حجاب در ماه [[ذی قعده]] [[سال پنجم هجری]] و یا پیش از آن در [[مکه]] اشاره نموده است<ref>بلاذری، احمد بن یحیی، انساب الاشراف، ج۲، ص۱۰۳.</ref>؛ هر چند بر اساس [[شأن نزول آیه]] ۲۶ [[سوره اعراف]]، مبنی بر منع [[طواف]] در حال برهنگی<ref>مقاتل بن سلیمان، تفسیر مقاتل بن سلیمان، ج۲، ص۳۳.</ref>، [[لزوم]] پوشش قسمتهای دیگر [[بدن]] در سالهای نخست [[بعثت]] نازل شد؛ تا جایی که میتوان - چنان که [[جرجی زیدان]] [[معتقد]] است - پیشینه حجاب در این [[سرزمین]] را [[پیش از ظهور اسلام]] دانست<ref>جرجی زیدان، تاریخ التمدن الاسلامی، ج۵، ص۵۷۸.</ref>؛ بر این اساس، ادعای ورود [[فرهنگ]] حجاب از [[ایران]]<ref>دورانت، ویلیام جیمز، تاریخ تمدن، ترجمه احمد آرام، ج۱، ص۴۳۴.</ref> و یا [[قوم یهود]] به [[جوامع]] [[عربی]] [[مسلمان]]<ref>امین، سیدمهدی، «مسئلة الحجاب فی القرآن»، المرأة فی الفکر الاسلامی المعاصر، ص۳۳۷.</ref> فرضیهای درست نیست. | ||
[[دین اسلام]] بیآنکه مبتکر سنت حجاب باشد، حدودی را برای آن معین نموده است؛ البته [[حکم]] حجاب رفته رفته به [[مسلمانان]] اعلام شد و [[آیه]] ۵۳ [[سوره احزاب]] - که در ذی قعده [[سال پنجم هجرت]] نازل گردید - نخستین آیه درباره [[وجوب]] حجاب [[همسران پیامبر]]{{صل}} بود که به [[مؤمنان]] [[فرمان]] داد تا از پس پرده با ایشان سخن بگویند<ref>ابن عاشور، محمد بن طاهر، التحریر و التنویر، ج۲۱، ص۳۱۳.</ref>؛ پس از آن در [[آیه]] ۵۹ [[سوره]] یادشده، [[خداوند]] دستور داد تا [[زنان]] [[مؤمن]] نیز، خود را با [[جلباب]] (ملحفه یا چادر) بپوشانند<ref>طوسی، محمد بن حسن، التبیان، ج۸، ص۳۶۱.</ref> و در [[آیات]] ۳۰ و ۳۱ [[سوره نور]]، خداوند، زنان و مردان را به [[پاکدامنی]] [[دعوت]] فرموده و از زنان میخواهد که زینتهای خود را پنهان نموده و با کنارههای روسری و مقنعه روی سینه خود را بپوشانند<ref>ر.ک: طوسی، محمد بن حسن، التبیان، ج۷، ص۴۲۸–۴۳۰.</ref>؛ [[روایات]] بسیاری نیز، در [[تفسیر]] این آیه و چگونگی | [[دین اسلام]] بیآنکه مبتکر سنت حجاب باشد، حدودی را برای آن معین نموده است؛ البته [[حکم]] حجاب رفته رفته به [[مسلمانان]] اعلام شد و [[آیه]] ۵۳ [[سوره احزاب]] - که در ذی قعده [[سال پنجم هجرت]] نازل گردید - نخستین آیه درباره [[وجوب]] حجاب [[همسران پیامبر]]{{صل}} بود که به [[مؤمنان]] [[فرمان]] داد تا از پس پرده با ایشان سخن بگویند<ref>ابن عاشور، محمد بن طاهر، التحریر و التنویر، ج۲۱، ص۳۱۳.</ref>؛ پس از آن در [[آیه]] ۵۹ [[سوره]] یادشده، [[خداوند]] دستور داد تا [[زنان]] [[مؤمن]] نیز، خود را با [[جلباب]] (ملحفه یا چادر) بپوشانند<ref>طوسی، محمد بن حسن، التبیان، ج۸، ص۳۶۱.</ref> و در [[آیات]] ۳۰ و ۳۱ [[سوره نور]]، خداوند، زنان و مردان را به [[پاکدامنی]] [[دعوت]] فرموده و از زنان میخواهد که زینتهای خود را پنهان نموده و با کنارههای روسری و مقنعه روی سینه خود را بپوشانند<ref>ر.ک: طوسی، محمد بن حسن، التبیان، ج۷، ص۴۲۸–۴۳۰.</ref>؛ [[روایات]] بسیاری نیز، در [[تفسیر]] این آیه و چگونگی حجاب [[زن]] در دست است<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۵، ص۵۲۰–۵۲۱.</ref>؛ این روایات در [[منابع فقهی]] بازتاب یافته و محور بحث [[فقیهان]] قرار گرفتهاند<ref>مفید، محمد بن محمد، احکام النساء، ص۵۵-۵۶؛ ر.ک: بحرانی، یوسف بن احمد، الحدائق الناضرة، ص۲۳، ۵۳–۵۵ و۶۱؛ بحرانی، حسین بن محمد، الانوار اللوامع، ج۱۰، ص۳۴۸.</ref>.<ref>[[فتحیه فتاحیزاده|فتاحیزاده]] و [[حسین بستان|بستان]]، [[پوشش زن - فتاحیزاده و بستان (مقاله)|مقاله «پوشش زن»]]، [[دانشنامه فاطمی ج۶ (کتاب)|دانشنامه فاطمی ج۶]] ص ۲۲۰.</ref> | ||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||