اصحاب ایکه: تفاوت میان نسخه‌ها

اصحاب ایکه (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۱ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۵

۹٬۹۵۱ بایت اضافه‌شده ، ‏۱ ژانویهٔ ۲۰۲۳

←‏منابع

دیداریویکی‌متن

Jaafari

مدیران

۸۰٬۱۲۹

ویرایش

@@ خط ۲۵: / خط ۲۵: @@
 == قرائت و [[کتابت]] الایکه ==
+==«اصحاب أیکه» چه کسانی بوده‌اند؟==
+مطلبی که توجه بدان در این جا لازم است، این است که در [[قرآن کریم]] در چند [[آیه]] از سوره‌های [[حجر]]، شعراء، صو ق، مردمی به نام «اصحاب ایکه» نامیده شده‌اند که [[شعیب]] بر آنها [[مبعوث]] شد و با [[پند]] و [[اندرز]] خواست تا آنها را از [[عذاب الهی]] [[بیم]] دهد، ولی تکذیبش کردند. در این جا باید دید آیا «اصحاب ایکه» همان [[مردم]] [[مدین]] هستند یا [[قوم]] دیگری که شعیب جداگانه بر آنها نیز مبعوث شده و آنها هم مانند [[قوم مدین]] آن حضرت را [[تکذیب]] نموده‌اند.
+لغت‌شناسان در معنای «[[ایکه]]» گفته‌اند که به معنای [[بیشه]]، جنگل و درخت‌های انبوه و به‌هم‌پیچیده است<ref>انوار التنزیل، ج۱، ص۲۵۳.</ref> و بسیاری از [[تاریخ نگاران]] و [[مفسران]] گفته‌اند که اصحاب ایکه، همان مردم مدین بوده‌اند و در نزدیکی شهرشان بیشه‌ای بوده که از درختان آن استفاده می‌کردند و یا به گفته [[بیضاوی]]، محل سکونتشان در همان بیشه‌ها بوده است<ref>انوار التنزیل، ج۱، ص۲۵۳.</ref>.
+برخی از آنان گفته‌اند: شعیب{{ع}} دو بار مبعوث شد، بار اول به سوی مردم مدین و بار دوم به سوی اصحاب ایکه و بدین ترتیب آنها را قوم دیگری دانسته‌اند. در [[تفسیر المیزان]] نقل شده که ایکه، نام بیشه‌ای در نزدیکی [[شهر مدین]] بوده است که طایفه‌ای در آن سکونت داشته و شعیب{{ع}} به سوی آنها مبعوث شده است. [[طایفه]] مزبور با شعیب [[بیگانه]] بودند؛ یعنی از قوم و [[قبیله]] او نبودند، از این رو [[خدای تعالی]] در [[سوره شعراء]] - که داستان آنها را نقل کرده – چنین می‌فرماید: «اصحاب ایکه فرستادگان ([[خدا]]) را تکذیب کردند. آن‌گاه که شعیب به آنها گفت: آیا نمی‌ترسید.»..<ref>{{متن قرآن|كَذَّبَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ الْمُرْسَلِينَ * إِذْ قَالَ لَهُمْ شُعَيْبٌ أَلَا تَتَّقُونَ}} «اصحاب ایکه» پیامبران را دروغگو شمردند * (یاد کن) آنگاه (را) که شعیب به آنان گفت: آیا پرهیزگاری نمی‌ورزید؟» سوره شعراء، آیه ۱۷۶-۱۷۷.</ref> و اگر با آنها بستگی قبیله‌ای داشت، مانند جاهای دیگر می‌فرمود: «... برادرشان شعیب.».. و با جمله {{متن قرآن|أَخَاهُمْ شُعَيْبً}} داستان را شروع می‌کرد.
+نکته‌ای که در [[آیات]] مربوط به [[حضرت شعیب]] و [[مردم]] [[مدین]] و اصحاب ایکه به چشم می‌خورد و می‌تواند شاهدی برای گفتار گروه اول و نیز قولی که در [[تفسیر المیزان]] نقل شده باشد، این است که [[شعیب]]{{ع}} یا هر دو گروه که رو به رو می‌شود، آنها را از [[کم‌فروشی]] [[نهی]] فرموده و به پُر کردن پیمانه و وزن کردن با ترازوی درست دستور می‌دهد؛ برای مثال در [[سوره هود]] - که بحث و گفت‌وگوی آن حضرت با مردم مدین نقل شده - چنین است: «به سوی مدین برادرشان شعیب را فرستادیم. وی بدان‌ها گفت: ای مردم! [[خدای یگانه]] را بپرستید که معبودی جز او ندارید و از پیمانه و وزن کم ندهید که من (وضع) کار شما را خوب می‌بینم (و احتیاجی به کم‌فروشی ندارید و از [[عذاب]] روزی که ([[کافران]] را) فراگیرنده است، بر شما بیمناکم. ای مردم! پیمانه و وزن را از روی [[عدالت]] تمام بدهید و [[حق مردم]] را (در معادله و [[داد و ستد]]) کم ندهید و [[کوشش]] به [[فساد]] در روی [[زمین]] نکنید.»..<ref>{{متن قرآن|وَإِلَى مَدْيَنَ أَخَاهُمْ شُعَيْبًا قَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ مَا لَكُمْ مِنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ وَلَا تَنْقُصُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَانَ إِنِّي أَرَاكُمْ بِخَيْرٍ وَإِنِّي أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ مُحِيطٍ * وَيَا قَوْمِ أَوْفُوا الْمِكْيَالَ وَالْمِيزَانَ بِالْقِسْطِ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْيَاءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ}} «و به سوی (قوم) مدین، برادرشان شعیب را (فرستادیم که به ایشان) گفت: ای قوم من! خداوند را بپرستید که خدایی جز او ندارید و در پیمانه و ترازو کم ننهید، من شما را در رفاه می‌یابم و بر شما از عذاب روزی فراگیر می‌هراسم * و ای قوم من! پیمانه و ترازو را با دادگری، تمام بپیمایید و چیزهای مردم را به آنان کم ندهید و در زمین تبهکارانه آشوب نورزید» سوره هود، آیه ۸۴-۸۵.</ref>.
+در [[سوره اعراف]] و عنکبوت هم آیاتی شبیه به آن چه در بالا [[ترجمه]] شد، در مورد [[مردم]] [[مدین]] آمده است. در مورد اصحاب ایکه نیز در [[سوره شعراء]] چنین می‌فرماید: «اصحاب ایکه [[پیغمبران]] را [[تکذیب]] کردند، هنگامی که [[شعیب]] به ایشان گفت: چرا نمی‌ترسید که من فرستاده امینی (برای شما) هستم. پس از [[خدا]] بترسید و پیروی‌ام کنید و من از شما برای [[پیغمبری]]، مزدی نمی‌خواهم که مزد من جز به عهده [[پروردگار]] جهانیان نیست»<ref>{{متن قرآن|كَذَّبَ أَصْحَابُ الْأَيْكَةِ الْمُرْسَلِينَ * إِذْ قَالَ لَهُمْ شُعَيْبٌ أَلَا تَتَّقُونَ * إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ * فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ * وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى رَبِّ الْعَالَمِينَ}} ««اصحاب ایکه» پیامبران را دروغگو شمردند * (یاد کن) آنگاه (را) که شعیب به آنان گفت: آیا پرهیزگاری نمی‌ورزید؟ * من برای شما پیامبری امینم * پس، از خداوند پروا و از من فرمانبرداری کنید! * و من از شما برای این (پیامبری) پاداشی نمی‌خواهم، پاداش من جز با پروردگار جهانیان نیست» سوره شعراء، آیه ۱۷۶-۱۸۰.</ref>.
+به دنبال این [[آیات]]، آیاتی نظیر همان آیات [[سوره هود]] است و [[دعوت]] شعیب{{ع}} و دستورش به آن مردم این گونه ذکر شده است: «پیمانه را تمام دهید و از کم‌فروشان نباشید و به ترازوی درست وزن کنید و [[حق مردم]] را کم ندهید و در روی [[زمین]] به [[فساد]] [[کوشش]] نکنید»<ref>{{متن قرآن|أَوْفُوا الْكَيْلَ وَلَا تَكُونُوا مِنَ الْمُخْسِرِينَ * وَزِنُوا بِالْقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِيمِ * وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ أَشْيَاءَهُمْ وَلَا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِينَ}} «پیمانه را تمام بپیمایید و از کم‌فروشان نباشید * و با ترازوی درست، وزن کنید * و چیزهای مردم را به آنان کم ندهید و در زمین تبهکارانه آشوب نورزید» سوره شعراء، آیه ۱۸۱-۱۸۳.</ref>.
+بعید نیست از این تشابه آیات و [[اندرز]] شعیب، چنین به دست آید که مردم مدین و اصحاب ایکه یکی بوده و دو دسته نبوده‌اند، البته دور نیست گفته شود که آنها دو گروه بوده‌اند، ولی در نزدیکی یک‌دیگر به سر می‌برده‌اند و [[گناهان]] و صفات [[زشت]] [[قوم مدین]]، به آنها نیز سرایت کرده بود و [[شعیب]]{{ع}} پس از این که مامور [[راهنمایی]] [[مردم]] [[مدین]] شد، طبق دستور دیگر [[الهی]] [[مأمور]] [[تبلیغ]] اصحاب ایکه نیز گردید.<ref>[[سید هاشم رسولی محلاتی|رسولی محلاتی، سید هاشم]]، [[تاریخ انبیاء (کتاب)|تاریخ انبیاء]] ص ۳۴۷.</ref>
 == منابع ==
 {{منابع}}
 #[[پرونده:000054.jpg|22px]] [[سید محمود دشتی|دشتی، سید محمود]]، [[اصحاب ایکه (مقاله)|مقاله «اصحاب ایکه»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۳''']]
+# [[پرونده:13681351.jpg|22px]] [[سید هاشم رسولی محلاتی|رسولی محلاتی، سید هاشم]]، [[تاریخ انبیاء (کتاب)|'''تاریخ انبیاء''']]
 {{پایان منابع}}