بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'جمع بندی' به 'جمعبندی') |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
عصمت قرآن، یکی از ویژگیهای اساسی قرآن است. عصمت قرآن دارای ابعاد و مراتب متعددی که عصمت معنوی یا [[تفسیری]] و عصمت لفظی یا همان مصونیت قرآن از [[تحریف]] از آن جمله است. عصمت لفظی به معنای عدم راهیابی باطل، کژی، ناراستی و تحریف در ساحت مقدس کلام الهی است. عصمت قرآن آثار و کارکردهای متعددی نیز دارد که اهم آنها عبارت است از: [[حجیت ظواهر قرآن]]، [[نفی]] تضاد و تعارض در قرآن، حجیت دلالت لفظی و معنوی قرآن و [[برتری]] قرآن بر سایر کلامها و کتابها. برهان نقض غرض مهمترین دلیل عقلی بر عصمت قرآن است. | |||
== معناشناسی == | == معناشناسی == | ||
=== [[عصمت]] === | === [[عصمت]] === | ||
== اثبات عصمت قرآن == | == اثبات عصمت قرآن == | ||
=== برهان نقض غرض === | |||
== | == مراحل و مراتب عصمت [[قرآن]] == | ||
*[[عصمت]] [[قرآن]] مراحل و مراتبی به شرح زیر دارد: | *[[عصمت]] [[قرآن]] مراحل و مراتبی به شرح زیر دارد: | ||
#[[عصمت]] از ناحیه [[نازل کننده قرآن|نازل کننده]] ([[خداوند]]) | #[[عصمت]] از ناحیه [[نازل کننده قرآن|نازل کننده]] ([[خداوند]]) | ||
#[[عصمت]] از ناحیه [[حاملان وحی]] و [[فرشتگان]] رساننده به [[پیامبر]] | #[[عصمت]] از ناحیه [[حاملان وحی]] و [[فرشتگان]] رساننده به [[پیامبر]] | ||
#[[عصمت]] در [[دریافت وحی]] از سوی [[پیامبر]] | #[[عصمت]] در [[دریافت وحی]] از سوی [[پیامبر]] | ||
#[[عصمت]] در [[پاسداری از وحی|حفظ]] و [[پاسداری از وحی|نگهداری وحی]] از سوی [[پیامبر]] | #[[عصمت]] در [[پاسداری از وحی|حفظ]] و [[پاسداری از وحی|نگهداری وحی]] از سوی [[پیامبر]] | ||
#[[عصمت]] در [[ابلاغ وحی]] به [[مردم]] از سوی [[پیامبر]] | #[[عصمت]] در [[ابلاغ وحی]] به [[مردم]] از سوی [[پیامبر]] | ||
#[[عصمت]] در [[تبیین وحی|تبیین]] و [[تفسیر وحی|تفسیر]] توسط [[پیامبر]] و دیگر [[حجت الهی|حجتهای واقعی]] و [[معصوم]] | #[[عصمت]] در [[تبیین وحی|تبیین]] و [[تفسیر وحی|تفسیر]] توسط [[پیامبر]] و دیگر [[حجت الهی|حجتهای واقعی]] و [[معصوم]] الهی | ||
#[[عصمت]] در بقا، در میان [[بشر]]، تا [[پایان تاریخ]]. | #[[عصمت]] در بقا، در میان [[بشر]]، تا [[پایان تاریخ]]. | ||
در نگرش اسلامی، [[وحی]] نازل شده بر همه [[پیامبران]] برخوردار از [[عصمت]] در شش مرحله نخست میباشد؛ اما مرحله هفتم از اختصاصات [[وحی قرآنی]] است.<ref>بنگرید: نگارنده، چرا دین؟ چرا اسلام؟ چرا تشیع؟ ص۱۱۰-۱۱۳، قم: دفتر نشر معارف، چاپ اول، ۱۳۸۷</ref><ref>[[حمید رضا شاکرین|شاکرین، حمید رضا]]، [[عصمت تام قرآن و برون دادهای آن (مقاله)|عصمت تام قرآن و برون دادهای آن]]؛ صفحه ۴</ref>. | در نگرش اسلامی، [[وحی]] نازل شده بر همه [[پیامبران]] برخوردار از [[عصمت]] در شش مرحله نخست میباشد؛ اما مرحله هفتم از اختصاصات [[وحی قرآنی]] است.<ref>بنگرید: نگارنده، چرا دین؟ چرا اسلام؟ چرا تشیع؟ ص۱۱۰-۱۱۳، قم: دفتر نشر معارف، چاپ اول، ۱۳۸۷</ref><ref>[[حمید رضا شاکرین|شاکرین، حمید رضا]]، [[عصمت تام قرآن و برون دادهای آن (مقاله)|عصمت تام قرآن و برون دادهای آن]]؛ صفحه ۴</ref>. | ||
==ابعاد عصمت قرآن== | ==ابعاد عصمت قرآن== | ||
[[عصمت]] قرآن به گونههای دیگری نیز قابل تقسیم است، از جمله به اعتبار پارهای از وجوه و ابعاد آن. به این لحاظ مهمترین ابعاد عصمت قرآن عبارت است از عصمت معنوی و لفظی. | |||
#عصمت معنوی همان عصمت در تبیین و تفسیر است که در مرحله ششم از آن یاد شد. مراد از عصمت معنوی یا تفسیری، وجود تفسیر معصومانه از قرآن و دسترس پذیری فی الجمله آن است، هر چند در کنار آن باب فهمها و تفسیرهای غیر معصومانه و خطاپذیر نیز باز است. | #عصمت معنوی همان عصمت در تبیین و تفسیر است که در مرحله ششم از آن یاد شد. مراد از عصمت معنوی یا تفسیری، وجود تفسیر معصومانه از قرآن و دسترس پذیری فی الجمله آن است، هر چند در کنار آن باب فهمها و تفسیرهای غیر معصومانه و خطاپذیر نیز باز است. | ||
#مراد از عصمت لفظی مصونیت قرآن از کاربست واژگان و ترکیبات نادرست از ناحیه صادر کننده و نیز محفوظ ماندن از هرگونه تحریف لفظی در مراحل پس از صدور است.<ref>[[عصمت تام قرآن و برون دادهای آن (مقاله)|عصمت تام قرآن و برون دادهای آن]]؛ صفحه ۵</ref> | #مراد از عصمت لفظی مصونیت قرآن از کاربست واژگان و ترکیبات نادرست از ناحیه صادر کننده و نیز محفوظ ماندن از هرگونه تحریف لفظی در مراحل پس از صدور است.<ref>[[عصمت تام قرآن و برون دادهای آن (مقاله)|عصمت تام قرآن و برون دادهای آن]]؛ صفحه ۵</ref> | ||
| خط ۶۴: | خط ۳۰: | ||
اساساً مراد از نفی تحریف کتاب آسمانی، به این معناست که این تغییرات به گونهای انجام پذیرد که دیگر کلام الهی، به درستی شناخته نشود و از دسترس بشر خارج گردد و یا چیزی به طور معمول، کلام خدا انگاشته شود که سخن او نیست. در مقابل مصونیت قرآن از تحریف، به معنای ماندگاری متن اصلی قرآن و آشنایی با آن در میان مردم است؛ به گونهای که هیچ گاه جوامع بشری، از شناخت و دسترسی به متن اصلی آن محروم نشده و کلام خدا را از غیر آن با وضوح و آشنایی تمیز بتوانند داد.<ref>[[حمید رضا شاکرین|شاکرین، حمید رضا]]، [[عصمت تام قرآن و برون دادهای آن (مقاله)|عصمت تام قرآن و برون دادهای آن]]؛ صفحه ۵</ref> | اساساً مراد از نفی تحریف کتاب آسمانی، به این معناست که این تغییرات به گونهای انجام پذیرد که دیگر کلام الهی، به درستی شناخته نشود و از دسترس بشر خارج گردد و یا چیزی به طور معمول، کلام خدا انگاشته شود که سخن او نیست. در مقابل مصونیت قرآن از تحریف، به معنای ماندگاری متن اصلی قرآن و آشنایی با آن در میان مردم است؛ به گونهای که هیچ گاه جوامع بشری، از شناخت و دسترسی به متن اصلی آن محروم نشده و کلام خدا را از غیر آن با وضوح و آشنایی تمیز بتوانند داد.<ref>[[حمید رضا شاکرین|شاکرین، حمید رضا]]، [[عصمت تام قرآن و برون دادهای آن (مقاله)|عصمت تام قرآن و برون دادهای آن]]؛ صفحه ۵</ref> | ||
== | == آثار و کارکردهای [[معصوم]] بودن قرآن == | ||
*[[الهی بودن قرآن|بودن محتوا]] و [[الهی بودن قرآن|الفاظ]] و عصمت تام قرآن، نتایج چندی در عرصه فهم و [[معرفت دینی]] دارد که به اختصار آنها را مرور میکنیم: | *[[الهی بودن قرآن|بودن محتوا]] و [[الهی بودن قرآن|الفاظ]] و عصمت تام قرآن، نتایج چندی در عرصه فهم و [[معرفت دینی]] دارد که به اختصار آنها را مرور میکنیم: | ||
| خط ۱۰۵: | خط ۷۱: | ||
#تفکیک و بازشناسی مراد آیات قرآن از عناصر فرهنگی باطل.<ref>[[حمید رضا شاکرین|شاکرین، حمید رضا]]، [[عصمت تام قرآن و برون دادهای آن (مقاله)|عصمت تام قرآن و برون دادهای آن]]؛ صفحه ۵تا۷</ref> | #تفکیک و بازشناسی مراد آیات قرآن از عناصر فرهنگی باطل.<ref>[[حمید رضا شاکرین|شاکرین، حمید رضا]]، [[عصمت تام قرآن و برون دادهای آن (مقاله)|عصمت تام قرآن و برون دادهای آن]]؛ صفحه ۵تا۷</ref> | ||
== | == جمعبندی == | ||
از آنچه گذشت به دست میآید که عصمت قرآن، راهنمای خوبی درعرصه فهم آن است و از راه های مختلفی بر چگونگی فهم و تفسیر ما از این کتاب الهی اثر میگذارد. پارهای از این تأثیرات به اختصار عبارت است: | |||
#ارائه راه حل تعارضهای احتمالی بین فهم ما از قرآن و آموختههای قطعی عقلی و علمی. | #ارائه راه حل تعارضهای احتمالی بین فهم ما از قرآن و آموختههای قطعی عقلی و علمی. | ||
#ارائه راه حل تعارضهای احتمالی بین قرآن و دیگر نصوص دینی. | #ارائه راه حل تعارضهای احتمالی بین قرآن و دیگر نصوص دینی. | ||
| خط ۱۱۴: | خط ۸۰: | ||
#توجه دهی به اهمیت تفسیر حجتهای معصوم الهی و مقدم داشتن آنها بر دیگر تفاسیر. | #توجه دهی به اهمیت تفسیر حجتهای معصوم الهی و مقدم داشتن آنها بر دیگر تفاسیر. | ||
#حل مشکل تاریخ مندی و فرهنگ آجین انگاری زبان و فهم فراتاریخی از آموزههای قرآن.<ref>[[حمید رضا شاکرین|شاکرین، حمید رضا]]، [[عصمت تام قرآن و برون دادهای آن (مقاله)|عصمت تام قرآن و برون دادهای آن]]؛ صفحه ۵تا۷</ref> | #حل مشکل تاریخ مندی و فرهنگ آجین انگاری زبان و فهم فراتاریخی از آموزههای قرآن.<ref>[[حمید رضا شاکرین|شاکرین، حمید رضا]]، [[عصمت تام قرآن و برون دادهای آن (مقاله)|عصمت تام قرآن و برون دادهای آن]]؛ صفحه ۵تا۷</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{ | {{پانویس}} | ||