زیاد بن خصفه تمیمی: تفاوت میان نسخه‌ها

زیاد بن خَصَفه تمیمی‌ از [[اشراف کوفه]] و از [[شیعیان]] خالص و [[موالیان]] [[راستین]] [[امیرالمؤمنین علی]] {{ع}} بود. وی در جنگ‌های [[صفین]] و [[نهروان]] در رکاب آن [[حضرت]] [[شمشیر]] زد و در [[صفین]] مورد تقدیر قرار گرفت. [[امام]] {{ع}} وی را برای دفع [[فتنه]] "[[خریت بن راشد ناجی]]" [[مأمور]] کرد و او نیز [[شورش]] معدودی از بازماندگان [[خوارج]] را [[سرکوب]] و از [[حریم]] [[ولایت]] [[مولای متقیان]] {{ع}} [[دفاع]] کرد.

زیاد بن خصفه تمیمی این [[مرد]] [[خداشناس]] و با [[‌ایمان]] پس از شنیدن سخنان [[معاویه]] دانست که او قصد [[خیرخواهی]] ندارد و می‌خواهد او را از مولایش [[امیر المؤمنین]] {{ع}} جدا کند، لذا بی‌درنگ پس از [[حمد]] و [[ثنای الهی]] در پاسخ او گفت: "من به [[لطف خدا]] [[راه]] [[حق]] را یافته‌ام و [[خدا]] را [[سپاس]] گزارم که مرا به [[صراط مستقیم]] رهنمون کرده و بر من [[منت]] [[بصیرت]] نهاده است؛ بنابراین هرگز [[یاور]] مجرمین نخواهم بود". [[زیاد بن خصفه تمیمی|زیاد]] این سخن را گفت و از جا برخاست و محل [[ملاقات]] را ترک کرد و به اردوگاه خود بازگشت<ref>وقعة صفین، ص۱۹۹ و دیگر مدارک پیشین.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۷۲-۵۷۳.</ref>

[[طبری]] [[نقل]] می‌کند: [[حضرت علی]] {{ع}} - قبل از [[جنگ]] [[خوارج]] - در نامه‌ای به [[سعد بن مسعود ثقفی]] ([[والی]] خود در [[شهر]] [[مدائن]]) نوشت: "من زیاد بن خصفه تمیمی را نزد تو فرستادم، بنابراین همه جنگجویان [[کوفی]] را که در محل [[امارت]] تو هستند، آماده کن تا تحت [[فرمان]] او به محل [[مأموریت]] خود بروند، و در این کار شتاب کن <ref>{{متن حدیث|ان شاء الله و لا حول ولا قوة الا بالله}}؛ تاریخ طبری، ج۵، ص۸۰.</ref>.

همو از [[ابوجناب]] [[نقل]] می‌کند - پس از پایان [[جنگ نهروان]] و نابودی [[خوارج]] - [[هانی بن خطاب ارحبی]] و زیاد بن خصفه تمیمی در مورد [[قتل]] [[عبدالله بن وهب راسبی]] یکی از سران [[خوارج]] به [[احتجاج]] پرداختند و هر یک مدعی [[قتل]] او بودند. [[حضرت امیر]] {{ع}} به آنان فرمود: "چگونه به او حمله کردید که هر دو مدعی [[قتل]] او هستید؟" هر یک برای [[قتل]] [[عبدالله بن وهب راسبی]] [[دلیل]] و مدرکی ارائه دادند و گفتند: وقتی [[عبدالله بن وهب راسبی]] را دیدیم، او را شناختیم فوراً به او حمله کردیم و نیزه خود را بر او فرو بردیم. [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} به ایشان فرمود: "با هم [[نزاع]] و [[اختلاف]] نداشته باشید، هر دوی شما هلاک کننده این [[دشمن خدا]] هستید و (نزد [[خداوند]] [[اجر]] و [[پاداش]] خواهید داشت)"<ref>{{متن حدیث|لا تختلفا، كلاكما قاتل}}؛ تاریخ طبری، ج۵، ص۸۷.</ref>.

[[امام]] {{ع}} فرمود: "آیا مگر می‌دانی به چه سمتی روی نهاده‌اند؟"

[[امام]] فرمود: "پس حرکت کن، [[خدا]] تو را [[رحمت]] کند، ولی در دیر [[ابوموسی]]، بمان تا [[فرمان]] بعدی من به تو رسد؛ زیرا آنان در هر کجا در بین [[مردم]] ظاهر شوند و [[مخالفت]] خود را آشکار سازند، [[کارگزاران]] من به سرعت گزارش آنها را خواهند داد و در آن صورت تعقیب آنان آسان خواهد شد<ref>کامل ابن اثیر، ج۲، ص۴۱۷؛ ر. ک: تاریخ طبری، ج۵، ص۱۶۶ وشرح ابن ابی الحدید، ج۳، ص۱۳۰.</ref>.<ref>[[سید اصغر ناظم‌زاده|ناظم‌زاده، سید اصغر]]، [[اصحاب امام علی ج۱ (کتاب)|اصحاب امام علی]]، ج۱، ص۵۷۴-۵۷۵.</ref>

[[معاویه]] هم آن‌چه را که [[یزید بن حجیه تیمی]] ربوده بود، به او بخشید و بعداً‌ ایالت [[ری]] را به او سپرد. و موقعی که خبر فراری شدن [[یزید بن حجیه]] در [[کوفه]] منتشر شد، زیاد بن خصفه تمیمی نزد [[امام]] {{ع}} آمد و عرض کرد: ای [[امیرالمؤمنین]] مرا از پی او گسیل دار تا او را برگردانم. وقتی قصد زیاد بن خصفه تمیمی به [[یزید بن حجیه تیمی]] رسید، اشعاری در [[مذمت]] او سرود و شعری هم در [[نکوهش]] [[امام]] فرستاد و در آن [[شعر]] خود را از [[دشمنان]] [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} قلمداد کرده بود. [[حضرت]] بر او [[نفرین]] کرد و پس از [[نماز]] به یارانش فرمود: "دست‌هایتان را بلند کنید من به او [[نفرین]] می‌کنم و شما آمین بگویید". [[امام]] {{ع}} در [[نفرین]] به او چنین گفت: "پروردگارا، همانا [[یزید بن حجیه]] با [[اموال]] [[مسلمانان]] گریخته و به [[قوم]] [[تبهکاران]] پیوسته است، خدایا [[مکر]] و [[کید]] او را [[کفایت]] کن و [[کیفر]] [[ستم]] کاران را به او [[عنایت]] نما"<ref>{{متن حدیث|اَللَّهُمَّ إِنَّ يَزِيدَ بْنَ حُجَيَّةَ هَرَبَ بِمَالِ اَلْمُسْلِمِينَ، وَ لَحِقَ بِالْقَوْمِ اَلْفَاسِقِينَ، فَاكْفِنَا مَكْرَهُ وَ كَيْدَهُ وَ اِجْزِهِ جَزَاءَ اَلظَّالِمِين}}</ref>

زیاد بن خصفه تمیمی برای [[جان]] [[عفاق بن شرحبیل تمیمی]] از او [[حمایت]] کرد و گفت: پسر عمویم را رها کنید، [[حضرت علی]] {{ع}} فرمود: "آن مرد را به پسر عمویش واگذارید"، و از [[کیفر]] او گذشت و [[مردم]] از او [[دست]] برداشتند، زیاد بن خصفه تمیمی [[دست]] [[عفاق بن شرحبیل تمیمی]] را گرفت و با او صحبت کرد و [[نصیحت]] نمود، اما [[عفاق بن شرحبیل تمیمی]] گفت: به [[خدا]] قسم تا زمانی که زنده‌ام و بتوانم حرکت کنم شما را [[دوست]] نمی‌دارم! زیاد بن خصفه تمیمی به او گفت: این برای تو زیان‌بخش و [[ناپسند]] است.