ایمن بن ثابت کوفی: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۳۰۸ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱ مهٔ ۲۰۲۳
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'اهالی کوفه' به 'اهالی کوفه')
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[ایمن بن ثابت کوفی در تراجم و رجال]] - [[ایمن بن ثابت کوفی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = ایمن بن ثابت کوفی | مداخل مرتبط = [[ایمن بن ثابت کوفی در تراجم و رجال]] - [[ایمن بن ثابت کوفی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{جعبه اطلاعات اصحاب
| نام = ایمن بن ثابت کوفی
| مشهور به =
| نام تصویر = تصویر قدیمی از مسجد کوفه.jpg   
| عرض تصویر =
| توضیح تصویر = تصویر قدیمی از مسجد کوفه
| نام کامل = ایمن بن ثابت کوفی 
| نام‌های دیگر =
| جنسیت = مرد
| کنیه =
| لقب = 
| اهل =
| از قبیله = [[بنی‌ثعلبه]]     
| از تیره =
| پدر =     
| مادر =     
| همسر =     
| پسر =         
| دختر = 
| خواهر = 
| برادر = 
| خویشاوندان = 
| وابستگان =
| تاریخ تولد = 
| محل تولد = 
| محل زندگی = [[کوفه]]
| تاریخ درگذشت =
| محل درگذشت = 
| تاریخ شهادت =   
| محل شهادت = 
| طول عمر =   
| محل دفن = 
| دین =
| مذهب =
| از اصحاب =     
| از طبقه =
| در جنگ =
| نقش‌ها =
| فعالیت‌ها = 
| علت شهرت =
| علت درگذشت = 
| علت شهادت =
| راوی از =
| روایات مشهور = 
| مشایخ او = 
| راویان از او =
| آخرین راوی از او =
}}


== مقدمه ==
== مقدمه ==
خط ۶: خط ۵۴:
در [[منابع حدیثی]] و [[صحابه‌نگاری]]، نام‌های [[ابوثابت بن یعلی ثقفی]] و [[ایمن بن یعلی ثقفی]] آمده است<ref>ابن اثیر، ج۱، ص۱۶۲-۱۶۱؛ ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۳۹۷.</ref> که [[اشتباه]] و تصحیف در [[سند]] یک روایت، موجب گردیده یک [[صحابی]] [[خلق]] شود. [[طبرانی]] در سند روایتی از ابوثابت ایمن، از [[یعلی بن مره ثقفی]] روایت می‌کند<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۲۲، ص۲۷۱؛ و نیز ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۴۸.</ref>. این در حالی است که همو در جایی دیگر، در سند همان روایت با حذف ایمن، ابوثابت را کنیه یعلی بن مره دانسته است<ref> طبرانی، المعجم الأوسط، ج۶، ص۴۵.</ref>.
در [[منابع حدیثی]] و [[صحابه‌نگاری]]، نام‌های [[ابوثابت بن یعلی ثقفی]] و [[ایمن بن یعلی ثقفی]] آمده است<ref>ابن اثیر، ج۱، ص۱۶۲-۱۶۱؛ ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۳۹۷.</ref> که [[اشتباه]] و تصحیف در [[سند]] یک روایت، موجب گردیده یک [[صحابی]] [[خلق]] شود. [[طبرانی]] در سند روایتی از ابوثابت ایمن، از [[یعلی بن مره ثقفی]] روایت می‌کند<ref>طبرانی، المعجم الکبیر، ج۲۲، ص۲۷۱؛ و نیز ابن حبان، الثقات، ج۴، ص۴۸.</ref>. این در حالی است که همو در جایی دیگر، در سند همان روایت با حذف ایمن، ابوثابت را کنیه یعلی بن مره دانسته است<ref> طبرانی، المعجم الأوسط، ج۶، ص۴۵.</ref>.


از ایمن تنها یک حدیث در موضوع [[غصب]] روایت شده که همان سرچشمه [[اختلاف]] در مورد صحابی بودن اوست. او در مواردی می‌گوید از [[پیامبر]] شنیدم و در مواردی من با واسطه روایت می‌کند که پیامبر فرمود: "کسی که یک وجب زمینی یا محصول آن را غصب ([[سرقت]]) کند، در [[روز قیامت]] در حالی که آن را بر گردن خویش حمل می‌کند، وارد خواهد شد"<ref>{{متن حدیث|مَنْ سَرَقَ شَبَرْتُ الْأَرْضِ يَحْمِلُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَى عُنُقِهِ }}</ref>. بررسی اجمالی گزارش‌های مربوط به این [[حدیث]]، به تفکیک منابع و مصادر [[روایی]] و رجالی چنین است:
از ایمن تنها یک حدیث در موضوع [[غصب]] روایت شده که همان سرچشمه [[اختلاف]] در مورد صحابی بودن اوست. او در مواردی می‌گوید از [[پیامبر]] شنیدم و در مواردی من با واسطه روایت می‌کند که پیامبر فرمود: «کسی که یک وجب زمینی یا محصول آن را غصب ([[سرقت]]) کند، در [[روز قیامت]] در حالی که آن را بر گردن خویش حمل می‌کند، وارد خواهد شد»<ref>{{متن حدیث|مَنْ سَرَقَ شَبَرْتُ الْأَرْضِ يَحْمِلُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَى عُنُقِهِ }}</ref>. بررسی اجمالی گزارش‌های مربوط به این [[حدیث]]، به تفکیک منابع و مصادر [[روایی]] و رجالی چنین است:
# [[طبرانی]] می‌گوید: حدیث یاد شده را [[محمد بن اسحاق صفار بغدادی]] از [[اسماعیل بن عبدالله بن زراره رَقِّیّ]] از [[عبیدالله بن عمرو]] از [[اسماعیل بن ابی خالد]] از [[شعبی]] از [[ایمن بن ثابت]] از [[یعلی بن مرة]] از [[پیامبر]] [[روایت]] کرد<ref>طبرانی، المعجم الصغیر، ج۲، ص۱۰۳.</ref> در [[سند]] این روایت گاهی شعبی و زمانی سبیعی آمده که این دو با یکدیگر تصحیف شده است<ref>یحیی بن معین، تاریخ، ج۱، ص۲۹۰.</ref>.
# [[طبرانی]] می‌گوید: حدیث یاد شده را [[محمد بن اسحاق صفار بغدادی]] از [[اسماعیل بن عبدالله بن زراره رَقِّیّ]] از [[عبیدالله بن عمرو]] از [[اسماعیل بن ابی خالد]] از [[شعبی]] از [[ایمن بن ثابت]] از [[یعلی بن مرة]] از [[پیامبر]] [[روایت]] کرد<ref>طبرانی، المعجم الصغیر، ج۲، ص۱۰۳.</ref> در [[سند]] این روایت گاهی شعبی و زمانی سبیعی آمده که این دو با یکدیگر تصحیف شده است<ref>یحیی بن معین، تاریخ، ج۱، ص۲۹۰.</ref>.
# [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۳۹۷.</ref>، روایت پیش گفته را شبیه به گزارش [[اسد الغابه]] با [[اختلاف]] در [[راوی]] نخست که "[[هلال بن علاء]]" است و نیز با افزودن لفظ "سمعت" در سند آن، که ایمن بن یعلی ثقفی می‌گوید از پیامبر شنیدم، آورده است. ابن حجر پس از ذکر نمونه‌هایی از اسناد این روایت می‌گوید: ایمن از [[تابعین]] شناخته شده است و او فرزند یعلی نیست، بلکه تنها از وی روایت کرده است و در اسناد روایت بالا چنین آمده است که آنان از ابوثابت ایمن و او از [[یعلی بن مره]] روایت کرده‌اند، و این صواب و صحیح است. ابونعیم در چهار روایتی که آورده، [[ایمن بن ثابت]] یا ابوثابت از [[یعلی بن مره]] روایت کرده است.<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۱، ص۳۲۰ و ۳۲۱.</ref>.
# [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۱، ص۳۹۷.</ref>، روایت پیش گفته را شبیه به گزارش [[اسد الغابه]] با [[اختلاف]] در [[راوی]] نخست که «[[هلال بن علاء]]» است و نیز با افزودن لفظ «سمعت» در سند آن، که ایمن بن یعلی ثقفی می‌گوید از پیامبر شنیدم، آورده است. ابن حجر پس از ذکر نمونه‌هایی از اسناد این روایت می‌گوید: ایمن از [[تابعین]] شناخته شده است و او فرزند یعلی نیست، بلکه تنها از وی روایت کرده است و در اسناد روایت بالا چنین آمده است که آنان از ابوثابت ایمن و او از [[یعلی بن مره]] روایت کرده‌اند، و این صواب و صحیح است. ابونعیم در چهار روایتی که آورده، [[ایمن بن ثابت]] یا ابوثابت از [[یعلی بن مره]] روایت کرده است.<ref>ابونعیم، معرفة الصحابه، ج۱، ص۳۲۰ و ۳۲۱.</ref>.
# [[ابن اثیر]]<ref>اسد الغابه، ج۱، ص۱۶۲-۱۶۱.</ref> این حدیث را با چند سند از دو طریق نقل می‌کند: از [[علاء بن هلال]] از [[عبیدالله بن عمرو]] از [[زید بن أُنَیسه]] از [[اسماعیل بن أبی خالد]] از شعبی از ایمن بن یعلی ابوثابت از پیامبر، و نیز عبیدالله بن عمرو می‌گوید: این سخن را از [[اسماعیل بن ابی خالد]] (با حذف زید بن انیسه) شنیدم. همچنین [[عمرو بن زُراره]]، [[علی بن معبد]] و گروهی دیگر، روایت یاد شده را از [[عبیدالله بن عمرو]] از [[اسماعیل]] از [[شعبی]] از ایمن از [[یعلی بن مرة ثقفی]] [[روایت]] کرده‌اند. [[ابن اثیر]] گوید: {{عربی|"هذا الحديث فيه نظر"}}؛ زیرا ایمن [[صحابی]] نیست. او با استناد به قول [[بخاری]] می‌افزاید: وی از [[تابعین]] [[اهل کوفه]] و از [[موالیان]] [[بنی ثعلبه]] بود و از [[ابن عباس]] و [[یعلی بن مره]] روایت می‌کرد و ابویعفور، [[راوی]] اوست. در [[سند]] این روایت، ایمن عن یعلی بن مره، به ایمن بن یعلی بن مره تصحیف شده و این گونه اشتباه‌ها فراوان است<ref>ابن اثیر، ج۱، ص۱۶۲-۱۶۱؛ ابن ابی حاتم، ج۲، ص۳۱۹.</ref>. [[ابن حجر]] از شخص دیگری به نام ایمن بن نابل نام می‌برد که او از یعلی در موضوع [[غصب]]، روایت کرده است. ابن حجر به نقل از [[ابن حبان]] می‌گوید که وی ایمن بن [[ثابت]] است. ابن حجر این را صحیح می‌داند<ref>ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۱۲۵.</ref>.
# [[ابن اثیر]]<ref>اسد الغابه، ج۱، ص۱۶۲-۱۶۱.</ref> این حدیث را با چند سند از دو طریق نقل می‌کند: از [[علاء بن هلال]] از [[عبیدالله بن عمرو]] از [[زید بن أُنَیسه]] از [[اسماعیل بن أبی خالد]] از شعبی از ایمن بن یعلی ابوثابت از پیامبر، و نیز عبیدالله بن عمرو می‌گوید: این سخن را از [[اسماعیل بن ابی خالد]] (با حذف زید بن انیسه) شنیدم. همچنین [[عمرو بن زُراره]]، [[علی بن معبد]] و گروهی دیگر، روایت یاد شده را از [[عبیدالله بن عمرو]] از [[اسماعیل]] از [[شعبی]] از ایمن از [[یعلی بن مرة ثقفی]] [[روایت]] کرده‌اند. [[ابن اثیر]] گوید: {{عربی|«هذا الحديث فيه نظر»}}؛ زیرا ایمن [[صحابی]] نیست. او با استناد به قول [[بخاری]] می‌افزاید: وی از [[تابعین]] [[اهل کوفه]] و از [[موالیان]] [[بنی ثعلبه]] بود و از [[ابن عباس]] و [[یعلی بن مره]] روایت می‌کرد و ابویعفور، [[راوی]] اوست. در [[سند]] این روایت، ایمن عن یعلی بن مره، به ایمن بن یعلی بن مره تصحیف شده و این گونه اشتباه‌ها فراوان است<ref>ابن اثیر، ج۱، ص۱۶۲-۱۶۱؛ ابن ابی حاتم، ج۲، ص۳۱۹.</ref>. [[ابن حجر]] از شخص دیگری به نام ایمن بن نابل نام می‌برد که او از یعلی در موضوع [[غصب]]، روایت کرده است. ابن حجر به نقل از [[ابن حبان]] می‌گوید که وی ایمن بن [[ثابت]] است. ابن حجر این را صحیح می‌داند<ref>ابن حجر، تعجیل المنفعه، ص۱۲۵.</ref>.
# این روایت از پنج طریق با [[اختلاف]] اندکی در سند آن، از [[سعید بن زید بن عمرو بن نفیل]]<ref>احمد بن حنبل، ج۱، ص۱۹۰-۱۸۷؛ عبدالرزاق صنعانی، ج۱۰، ص۱۱۴ و ج۱۱، ص۱۰.</ref>، [[ابوهریره]]<ref>عبدالرزاق صنعانی، ج۱۱، ص۱۰.</ref>، [[یعلی بن مژه]]، [[عبدالله بن عمر]] و [[عایشه]] نقل شده است<ref>شوکانی، ج۶، ص۶۴-۶۳.</ref>.
# این روایت از پنج طریق با [[اختلاف]] اندکی در سند آن، از [[سعید بن زید بن عمرو بن نفیل]]<ref>احمد بن حنبل، ج۱، ص۱۹۰-۱۸۷؛ عبدالرزاق صنعانی، ج۱۰، ص۱۱۴ و ج۱۱، ص۱۰.</ref>، [[ابوهریره]]<ref>عبدالرزاق صنعانی، ج۱۱، ص۱۰.</ref>، [[یعلی بن مژه]]، [[عبدالله بن عمر]] و [[عایشه]] نقل شده است<ref>شوکانی، ج۶، ص۶۴-۶۳.</ref>.
# [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۴۹.</ref> هیچ به ایمن هیچ اشاره‌ای نمی‌کند و در معرفی یعلی بن مره نیز از ایمن، نامی نمی‌برد؛ گرچه نام دو تن از [[فرزندان]] یعلی را می‌آورد که راوی پدرشان هستند.
# [[ابن عبدالبر]]<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۴۹.</ref> هیچ به ایمن هیچ اشاره‌ای نمی‌کند و در معرفی یعلی بن مره نیز از ایمن، نامی نمی‌برد؛ گرچه نام دو تن از [[فرزندان]] یعلی را می‌آورد که راوی پدرشان هستند.
خط ۳۱: خط ۷۹:
[[رده:اعلام]]
[[رده:اعلام]]
[[رده:اصحاب پیامبر]]
[[رده:اصحاب پیامبر]]
[[رده:بنی‌ثعلبه]]
۲۶٬۵۴۹

ویرایش