اطاعت: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۴۵۷ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۳
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۵۵: خط ۵۵:


== اطاعت‌های مشروع و نامشروع ==
== اطاعت‌های مشروع و نامشروع ==
# '''اطاعت [[مشروع]]''' در [[درجه]] نخست، [[اطاعت از خدا]] و سپس اطاعت از کسانی است که [[خداوند]] [[دستور]] به اطاعت از آنها را داده است، مانند [[اطاعت از رسول خدا]] {{صل}} و همه [[پیامبران]] و [[جانشینان]] آنان و اطاعت از هر کسی که در [[شریعت]]، اطاعت آنها را در چهارچوب [[دین]] لازم شمرده شده است، همچون اطاعت [[فرزند]] از پدر و مادر و اطاعت [[زن]] از [[همسر]] و اطاعت شاگرد از استاد. در آیات قرآن کریم آثاری برای چنین اطاعتی بیان شده است مانند: مشمول [[رحمت الهی]] شدن<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۳۲.</ref>؛ ورود به [[بهشت]]<ref>سوره نساء، آیه ۱۳.</ref>؛ رسیدن به کامیابی بزرگ<ref>سوره احزاب، آیه ۷۱</ref>؛ قرار گرفتن در کنار [[پیامبران]] و صدیقان و [[شهداء]] و [[صالحان]]<ref>سوره نساء، آیه ۶۹.</ref> و دریافت [[پاداش]] [[نیکو]] و تضمین کم نشدن از [[پاداش اعمال]] [[صالح]]<ref>سوره فتح، آیه ۱۶.</ref>.
=== اطاعت [[مشروع]] ===
# '''اطاعت‌های [[نامشروع]]:''' اطاعت‌های [[نامشروع]]، دو دسته است: دسته نخست مواردی است که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} و [[یاران]] وی یا همه [[مؤمنان]] صریحاً از اطاعت [[نهی]] شده‌اند و دسته دوم مواردی که پیامدهای [[سوء]] برخی اطاعت‌های نادرست، به [[پیامبر]] یا [[مؤمنان]] گوشزد شده است مانند: اطاعت از [[کافران]]<ref>سوره فرقان، آیه۵۲.</ref>؛ اطاعت از [[منافقان]]<ref>سوره احزاب، آیه ۱و ۴۸.</ref>؛ اطاعت از [[تکذیب]] کنندگان<ref>سوره قلم، آیه۸.</ref>؛ اطاعت از غافلان از [[یاد خدا]] و [[پیروان]] [[هوای نفس]]<ref>سوره کهف، آیه۲۸.</ref>؛ اطاعت از [[گناهکاران]]<ref>سوره انسان، آیه۲۴.</ref>؛ اطاعت از [[اکثریت]]<ref>سوره انعام، آیه۱۱۶.</ref> و غیره<ref>[[مصطفی جعفر‌پیشه‌ فرد|جعفرپیشه‌ فرد، مصطفی]]، [[اطاعت - جعفرپیشه فرد (مقاله)|مقاله «اطاعت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۳، ص ۵۲۷ - ۵۳۵؛ [[محمد علی کوشا|کوشا، محمد علی]]، [[اطاعت - کوشا (مقاله)|مقاله «اطاعت»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref>.
در [[درجه]] نخست، [[اطاعت از خدا]] و سپس اطاعت از کسانی است که [[خداوند]] [[دستور]] به اطاعت از آنها را داده است، مانند [[اطاعت از رسول خدا]] {{صل}} و همه [[پیامبران]] و [[جانشینان]] آنان و اطاعت از هر کسی که در [[شریعت]]، اطاعت آنها را در چهارچوب [[دین]] لازم شمرده شده است، همچون اطاعت [[فرزند]] از پدر و مادر و اطاعت [[زن]] از [[همسر]] و اطاعت شاگرد از استاد. در آیات قرآن کریم آثاری برای چنین اطاعتی بیان شده است مانند: مشمول [[رحمت الهی]] شدن<ref>سوره آل عمران، آیه ۱۳۲.</ref>؛ ورود به [[بهشت]]<ref>سوره نساء، آیه ۱۳.</ref>؛ رسیدن به کامیابی بزرگ<ref>سوره احزاب، آیه ۷۱</ref>؛ قرار گرفتن در کنار [[پیامبران]] و صدیقان و [[شهداء]] و [[صالحان]]<ref>سوره نساء، آیه ۶۹.</ref> و دریافت [[پاداش]] [[نیکو]] و تضمین کم نشدن از [[پاداش اعمال]] [[صالح]]<ref>سوره فتح، آیه ۱۶.</ref>.
 
=== اطاعت‌های [[نامشروع]] ===
اطاعت‌های [[نامشروع]]، دو دسته است: دسته نخست مواردی است که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} و [[یاران]] وی یا همه [[مؤمنان]] صریحاً از اطاعت [[نهی]] شده‌اند و دسته دوم مواردی که پیامدهای [[سوء]] برخی اطاعت‌های نادرست، به [[پیامبر]] یا [[مؤمنان]] گوشزد شده است مانند: اطاعت از [[کافران]]<ref>سوره فرقان، آیه۵۲.</ref>؛ اطاعت از [[منافقان]]<ref>سوره احزاب، آیه ۱و ۴۸.</ref>؛ اطاعت از [[تکذیب]] کنندگان<ref>سوره قلم، آیه۸.</ref>؛ اطاعت از غافلان از [[یاد خدا]] و [[پیروان]] [[هوای نفس]]<ref>سوره کهف، آیه۲۸.</ref>؛ اطاعت از [[گناهکاران]]<ref>سوره انسان، آیه۲۴.</ref>؛ اطاعت از [[اکثریت]]<ref>سوره انعام، آیه۱۱۶.</ref> و غیره<ref>[[مصطفی جعفر‌پیشه‌ فرد|جعفرپیشه‌ فرد، مصطفی]]، [[اطاعت - جعفرپیشه فرد (مقاله)|مقاله «اطاعت»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۳، ص ۵۲۷ - ۵۳۵؛ [[محمد علی کوشا|کوشا، محمد علی]]، [[اطاعت - کوشا (مقاله)|مقاله «اطاعت»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]].</ref>.
 
==== اطاعت از حاکم جائر ====
{{اصلی|اطاعت حاکم جائر}}
یکی از اطاعت‌های نامشروع، اطاعت از حاکم جائر است. [[آیات]] و [[روایات]] فراوانی دلالت بر حرمت اطاعت از حاکم جائر می‌کند. برخی از آیات [[مشروعیت]] نداشتن حاکمیت جائر را بیان کرده‌اند، دسته‌ای از [[آیات قرآن]] بر این مسئله تأکید دارد که [[رهبری سیاسی]] [[جامعه]] از آنِ [[صالحان]] است و به هیچ‌روی به [[ظالمان]] نمی‌رسد. آیات دیگری [[مردم]] را از مراجعه به [[حاکمیت]] [[ظلم]] برحذر می‌دارند. از مجموع آیات برداشت می‌شود که اطاعت از کسانی که شرایط [[فرمان]] دادن ندارند، در هیچ وضعیتی جایز نیست. درباره اطاعت نکردن از [[حاکم جائر]] روایات بسیاری نیز وارد شده است. از [[امام باقر]] {{ع}} فرمود: "کسی که از [[معصیت‌کاران]] اطاعت کند، [[دین]] ندارد"<ref>[[محمد علی میرعلی|میرعلی، محمد علی]]، [[اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت (کتاب)|اطاعت از حاکم جائر در نظام امامت و خلافت]]، ص ۹۸ ـ ۱۷۷.</ref>.


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش