هجدهم ذی‌حجه: تفاوت میان نسخه‌ها

== مناسبت هجدهم ذی‌حجه ==

[[روز]] [[هیجدهم ذیحجه]]، از [[ایام الله]] و از عیدهای بزرگ [[اسلام]] و جهان تشیع است. در میان همه روزها، روزی به بزرگی و [[شرافت]] آن وجود ندارد. [[مفضل بن عمر]] می‌گوید: از [[امام صادق]] {{ع}} پرسیدم: برای [[مسلمانان]] چند [[عید]] است؟ امام صادق {{ع}} فرمودند: چهار عید. گفتم: [[عید فطر]] [[عید قربان]] و [[جمعه]] را که از عیدهای بزرگ مسلمانان است می‌شناسم، ولی عید چهارم کدام است؟ امام صادق {{ع}} فرمودند: عظیم‌ترین و شریف‌ترین عیدها، روز هیجدهم ذیحجه است. و آن، روزی است که [[پیامبر خدا]] {{صل}} علی {{ع}} را برپا داشت و او را [[رهبر]] و [[راهنما]] برای [[مردم]] قرار داد<ref>{{متن حدیث|أَعْظَمُهَا وَ أَشْرَفُهَا يَوْمُ الثَّامِنَ عَشَرَ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ وَ هُوَ الْيَوْمُ الَّذِي أَقَامَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ {{صل}} أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ {{ع}} وَ نَصَبَهُ لِلنَّاسِ عَلَماً}}،الخصال، ج۱، ص۲۶۴.</ref>.

این روز، به خاطر رویداد مهم و سرنوشت‌ساز [[تعیین جانشین]] از سوی [[خداوند متعال]] برای [[پیامبر اکرم]] {{صل}} عظیم‌ترین و شریف‌ترین روز سال محسوب می‌گردد و [[دوستداران]] [[اهل بیت]] {{عم}} و مسلمانان حقیقت‌گرا را غرق در [[شادی]] و [[شادمانی]] می‌کند<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۲۱۳.</ref>.

[[پیامبران الهی]] روز [[بعث]] و برانگیخته شدنشان برای [[هدایت]] [[جامعه]] را همچون [[روز غدیر]] گرامی می‌داشتند و با تعیین جانشین در روز غدیر، آن را ارج می‌نهادند. از [[امام رضا]] {{ع}} [[روایت]] شده است: {{متن حدیث|وَ مَا بَعَثَ اللَّهُ نَبِيّاً إِلَّا وَ كَانَ يَوْمُ بَعْثِهِ مِثْلَ يَوْمِ الْغَدِيرِ عِنْدَهُ وَ عَرَفَ حُرْمَتَهُ إِذْ نَصَبَ لِأُمَّتِهِ وَصِيّاً وَ خَلِيفَةً مِنْ بَعْدِهِ فِي ذَلِكَ الْيَوْمِ}}؛ تمام پیامبرانی که [[خداوند]] فرستاده است، روز [[بعثت]] خود را به اندازه روز غدیر ارج می‌نهادند. و در این روز، با تعیین جانشین و خلیفه‌ای برای [[امت]]، بعد از خود، [[حرمت]] این روز را می‌شناختند و آن را گرامی می‌داشتند.

# بنا بر [[حدیثی]] از [[میثم تمار]] که از خواص اصحاب امیرالمؤمنین {{ع}} و از حواریان و صاحبان سر آن حضرت است، در این روز [[کشتی حضرت نوح]] {{ع}} پس از فروکش کردن طوفان، بر [[کوه]] جودی استقرار یافت<ref>بحارالأنوار، ج۴۵، ص۲۰۲.</ref>.<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۲۱۴.</ref>

از [[امام باقر]] {{ع}} [[روایت]] شده است: هنگامی که [[رسول خدا]] {{صل}} از [[حجة الوداع]] باز می‌گشت، در مسیر بازگشت به [[غدیرخم]] که سه میل قبل از [[جحفه]] است رسید. [[جبرئیل]] نزد او آمد و [[فرمان]] داد: آنان را که جلو رفته بودند به این مکان برگردانند و کسانی را هم که از دنبال می‌رسیدند همه را آنجا نگه داشتند تا [[پیامبر]] {{صل}} علی {{ع}} را به [[امامت]] [[منصوب]] فرماید و آنچه را که [[خداوند]] درباره علی نازل فرموده است به آنان [[ابلاغ]] کند.

آنجا چند درخت بود. پیامبر {{صل}} فرمان داد زیر آن درخت‌ها با سنگ چیزی شبیه [[منبر]] بسازند که بر [[مردم]] مشرف باشد. مردم بازگشتند و عقب‌تر مانده‌ها در مکان [[اجتماع]] توقف کردند و [[رسول خدا]] {{صل}} بر فراز آن سنگ‌ها رفت و [[حمد]] و ثنای [[خدا]] را به جا آورد. سپس فرمود:... بدانید که جبرئیل سه بار به حضور من آمد و از سوی [[پروردگار]] من که اصل و مایه [[سلام]] است، به من امر کرد که در چنین [[اجتماعی]] به پا خیزم و به همه افراد، سیاه و سپید، اعلام کنم:

«[[حدیث منزلت]]» از [[احادیث]] مشهور [[نبوی]] و مورد قبول عالمان شیعه و [[سنی]] می‌باشد. این [[حدیث]] به معرفی جایگاه و منزلت [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} و نسبت وی با [[نبی مکرم اسلام]] {{صل}} و [[برتری]] موقعیت آن حضرت بر دیگر [[صحابه]] پرداخته و از نظر [[عالمان]] [[شیعی]] از احادیث متواتر و از جمله [[دلایل]] شایستگی علی{{ع}} برای [[جانشینی پیامبر اکرم]] {{صل}} به شمار آمده است<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۲۱۶.</ref>.

از مشهورترین نقل‌های این [[حدیث]] آن است که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} خطاب به [[حضرت علی]] {{ع}} فرمودند:

{{متن حدیث|أَنْتَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي}}<ref>الکافی، ج۸، ص۱۰۷؛ الأمالی (للصدوق)، ص۱۷۴.</ref>؛ مقام تو نسبت به من همانند مقام [[هارون]] است نسبت به [[موسی]]، جز آن‌که [[پیامبری]] پس از من نیست.

مرحوم [[میر حامد حسین]] همه اسامی رجال و صور و الفاظ حدیث منزلت و اسناد صحت آن را در مجلد دوم از منهج دوم «[[عبقات الانوار]]» جمع آورده است و این مجلد را به حدیث منزلت اختصاص داده است<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۲۱۷.</ref>.

این حدیث، علاوه بر [[فضیلت امیرالمؤمنین]] {{ع}}، بر [[خلافت]] و [[عصمت]] ایشان نیز دلالت دارد؛ زیرا پیامبر {{صل}} به جز [[نبوت]]، همه [[فضائل]] و ویژگی‌ها و [[مناصب]] هارون را برای آن حضرت ثابت کرده است. بنا بر [[آیات قرآن]]، حضرت موسی {{ع}} از [[خدا]] خواست تا برادرش هارون را [[وزیر]] او سازد و در امر [[رسالت]] شریکش گرداند تا یاری‌اش دهد<ref>{{متن قرآن|وَأَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي}} «و او را در کارم شریک ساز» سوره طه، آیه ۳۲.</ref>. [[خداوند]] هم با درخواست او موافقت کرد و [[هارون]] در غیاب [[موسی]]، [[جانشین]] او شد<ref>{{متن قرآن|...وَقَالَ مُوسَى لِأَخِيهِ هَارُونَ اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي وَأَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ}}، «... و موسی به برادر خویش هارون گفت: در میان قوم من جانشین من شو و به سامان دادن (امور) بپرداز و از راه و روش تبهکاران پیروی مکن!» سوره اعراف، آیه ۱۴۲.</ref>. بنابراین، تمام [[مناصب]] [[حضرت موسی]] {{ع}} برای برادرش نیز بوده است. اگر او بعد از موسی {{ع}} زنده می‌ماند، جانشین وی می‌شد<ref>هارون چهل سال پیش از حضرت موسی {{ع}} درگذشت.</ref>.<ref>[[حبیب‌الله فرحزاد|فرحزاد، حبیب‌الله]]، [[غدیر برترین پیام آسمانی (کتاب)|غدیر برترین پیام آسمانی]]، ص ۲۱۸.</ref>

هارون نزد موسی دارای مقام‌ها و جایگاه‌های فراوانی بوده است و از اینجا می‌توان به عظمت مقام علی {{ع}} و سزاواری او برخلافت بعد از [[رسول اکرم]] {{صل}} پی برد. با تکیه بر ماجرای هارون و موسی در [[قرآن کریم]] می‌توان نتیجه گرفت:

# هارون [[وزیر]] و [[شریک]] موسی {{ع}} در کارش بود، پس علی {{ع}} نیز در امر [[خلافت]] و [[ولایت]]، جز [[نبوت]]، شریک [[پیامبر]] {{صل}} بود.